- A
- A
- A
Zabytki z cyny można oglądać na Wawelu
Wystawa zabytków konwisarskich, tj. wykonanych z cyny, została otwarta w poniedziałek na Zamku Królewskim na Wawelu. Kompletowane przez ostatnie 90 lat przedmioty pochodzą głównie z terenów dawnej Rzeczypospolitej i historycznie z nią związanych Śląska, Prus oraz Saksonii.Zamek Królewski po raz pierwszy prezentuje wszystkie swoje zbiory konwisarskie - poinformowała PAP kuratorka ekspozycji Anna Petrus.
Na wystawie „Cyna. Zabytki sztuki konwisarskiej w zbiorach Zamku Królewskiego na Wawelu” są zarówno przedmioty codziennego użytku, jak i najwyższej jakości dzieła sztuki.
„Chcemy zwrócić uwagę na konwisarstwo - rzemiosło dzisiaj znane nielicznym, a także przypomnieć o gustach i zwyczajach ludzi minionych epok. Wystawa ma również funkcję edukacyjną. Będą jej towarzyszyć wykłady i warsztaty dla rodzin z dziećmi” – powiedziała PAP kuratorka.
Zaznaczyła, że wawelski zbiór jest wyjątkowy pod względem historycznym, artystycznym i technicznym.
Eksponowane wyroby użytkowe i sprzęty to przedmioty o zróżnicowanych formach, bogato zdobione rytowaniem; to np. lada cechowa, flasze do przechowywania cennych produktów, naczynia z zastawy stołowej, dzbany, kufle, lampy olejne i świeczniki – powstałe od XVI do pocz. XX w.
Cyna jest srebrzystym metalem o niskiej temperaturze topnienia, nadaje się do wytwarzania z niej naczyń oraz oprawiania w nią przedmiotów wykonanych z innych materiałów takich jak serpentyn, kamionka czy szkło.
Od średniowiecza po XVIII w. wyroby z cyny były chętnie kupowane i używane. W Polsce największym powodzeniem cieszyły się wśród drobnej szlachty i mieszczaństwa. "Złote czasy" konwisarstwa w Europie przypadły na XVI–XVII stulecie. W XVIII w. cynowe zastawy zostały w znacznym stopniu wyparte przez porcelanę i fajans. Na krótko jeszcze cyna odzyskała zainteresowanie w okresie secesji na przełomie XIX i XX w.
Jednym z najciekawszych sprzętów na wystawie w Krakowie jest lada cechu krawców poznańskich z 1644 r. Duża cynowa skrzynia, bogato dekorowana rytowaniem, służyła do przechowywania najważniejszych dokumentów, pieczęci i znaków cechowych oraz pieniędzy.
Jak zaznaczyła kuratorka, porównywalna z tym meblem wawelskim są jedynie skromniejsze, późniejsze cynowe skrzynie krawców krakowskich i warszawskich oraz konwisarzy lwowskich.
Ciekawostką jest kopia renesansowej, reliefowej misy Caspara Enderleina (1560-1633), artysty z Norymbergi. Jej srebrna kopia od 1886 r. jest głównym trofeum w turnieju wimbledońskim. Dekoracyjna misa Enderleina, tak jak i druga, pokazana w gablocie misa konwisarza wrocławskiego Paula Bartha (1608-1655), służyły wraz z dzbanami na wodę do ceremonii obmywania rąk przy stole - w czasach, gdy sztućce należały do rzadkości, a kęsy jedzenia brano palcami.
O sposobie pozyskiwania w dawnych czasach cyny, warsztatach konwisarskich oraz handlu wyrobami cynowymi informują plansze ze starymi rycinami.
Osobna część ekspozycji jest poświęcona zespołowi monumentalnej rzeźby nagrobkowej z początku XVII w. – czterem cynowym sarkofagom członków rodziny Sieniawskich: Adama Hieronima, ojca i jego trzech synów. "To dzieła o wyjątkowym znaczeniu dla kultury szlacheckiej" - podkreśliła kuratorka. Sarkofagi, ufundowane przez Katarzynę Sieniawską, są związane z twórczością rzeźbiarza Jana Pfistera (1573-1642) i działalnością lwowskiej odlewni rodziny Franków.
Pochodzą z kaplicy zamkowej w Brzeżanach, jednej z największych rezydencji i twierdzy kresowej dawnej Rzeczypospolitej. W 1920 r., podczas wojny polsko-bolszewickiej, aby uchronić sarkofagi przed zniszczeniem, ewakuowano je z Brzeżan do Krakowa, na Wawel. Jakub Potocki (1863-1934), ich ostatni właściciel, przekazał je w darze Wawelowi w 1925 r. Obecnie są przechowywane w zamku Pieskowa Skała, oddziale Zamku Królewskiego na Wawelu. "Ze względu na ciężar i prawdopodobieństwo uszkodzenia pokazanie ich na Wawelu jest niemożliwe. Na wystawie zaprezentowane zostały więc w wersji graficznej oraz za pomocą filmowej opowieści o nich i o ich dziejach" - powiedziała Patrus.
Wystawie towarzyszy pierwszy naukowy katalog i przewodnik przedstawiający w zarysie dzieje konwisarstwa.
Ekspozycja czynna będzie do 28 sierpnia.
(PAP/jp)
Komentarze (0)
Najnowsze
-
11:31
Nocne zamknięcia tunelu na Zakopiance. Sprawdź, kiedy trzeba będzie jechać objazdem
-
11:20
15-latka z ponad promilem za kierownicą jeździła ulicami Tarnowa. Wiozła nietrzeźwą 20-latkę
-
10:50
Skąd w polszczyźnie wziął się zbir?
-
10:50
Zderzenie karetki z lawetą w Czchowie. DK75 całkowicie zablokowana
-
10:34
Nie żyje 79-latka pobita w Tarnowie. Podejrzany może usłyszeć zarzut zabójstwa
-
10:26
Nielegalny ubój w powiecie limanowskim. Właściciel rzeźni i jego pomocnicy skazani
-
09:40
Płyta tygodnia: Kasabian - ACT III
-
09:28
Proces po śmierci 14-letniej Natalii z Andrychowa. Zakończyła się pierwsza rozprawa
-
09:12
"Dolina Salinas" w teatrze im. Solskiego w Tarnowie - recenzja
-
08:40
Monika Piątkowska (KO) jeśli zostanę prezydentem Krakowa, nie zrezygnuję z członkostwa w partii
-
08:10
Konfederacja bez kandydata w wyborach w Krakowie? Kłopoty Bartosza Bocheńczaka
-
08:04
Piotr Chmieliński i Zbigniew Bzdak - Z nurtem Amazonki
-
07:27
Scrollujesz, więc zarabiasz? Gdyby internet naprawdę był taki hojny...
-
06:54
Za rok kierowcy pojadą przebudowaną DK94 w Wieliczce. Konstrukcja estakady jest już gotowa
-
06:29
Komisja ogłosi dziś, kto wystartuje w wyborach prezydenta Krakowa. 11 komitetów musi zniszczyć listy poparcia
-
06:14
Spokojny i ciepły poniedziałek w Małopolsce. Do 22 stopni
-
15:05
Białaczka, z którą można żyć
-
11:05
Wyczyn za równe traktowanie, Blamaż za krwawą wojnę kiboli. Słuchacze wybrali
-
10:45
Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 12 - Św. Łazarz – serce krakowskiej medycyny
Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy
Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.
Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]
Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze