"Czy wybitnemu twórcy wolno więcej? A może mylimy charyzmatyczną wizję z kompetencją zarządczą?" - publicznie pytał niedawno wieloletni szef departamentu kultury w jednym z krakowskich urzędów. Pytania mocne, ale czy rzeczywiście trafione? A może zawiódł brak odpowiednich procedur? Może zasadniczy błąd popełniła już komisja konkursowa?
Dymisja dyrektora Muzeum Mocak ujawniła wiele problemów związanych z zarządzaniem instytucjami kultury. I sprowokowała ważne pytania na przyszłość. Czy wystarczy być wybitnym kuratorem, dyrygentem, reżyserem, aby skutecznie prowadzić publiczną instytucję kultury? To pytanie o MOCAK, ale też o modele pracy wewnątrz instytucji. Jakie zatem umiejętności powinien mieć lider? Czy może powinien przechodzić jakieś specjalistyczne testy? Czy swojej autonomii, ale i odpowiedzialności za rozwój muzeum nie powinien współdzielić? Czy organizacja pracy w muzeum odpowiadała jego rzeczywistym potrzebom? Czy organizator muzeum jest w tej sytuacji całkowicie bez winy?
Pozostają też kulisy dotyczące odwołania Adama Budaka: czy dymisja przeprowadzona została lege artis? Czy pomiędzy skargą pracowników a odwołaniem dyrektora, nie było miejsca na mediacje, negocjacje? Czy decydująca dla sprawy nie była tak naprawdę przedreferendalna presja polityczna, a nie dobro pracowników Muzeum? A dyrektor, niezależnie od swojej winy/lub jej braku, nie padł przy okazji ofiarą medialnej nagonki?
Nie tylko my w redakcji stawiamy sobie te i podobne pytania. Zarząd Sekcji Polskiej Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Sztuki AICA w opublikowanym właśnie komentarzu podkreślił, że "Miasto Kraków nie zawarło w swoim komunikacie precyzyjnej informacji o przepisach, na podstawie których odwołano Adama Budaka. W niewystarczająco transparentny sposób poinformowano też o wynikach kontroli, które przeprowadzono w MOCAK-u. W efekcie obie decyzje o odwołaniu dyrektorów (dot. także sprawy dyrektora Pawła Jaskanisa z Warszawy, przypis autorki) stają się podstawą domysłów i personalnych oskarżeń, co podnosi temperaturę sporów w coraz głębiej podzielonych środowiskach twórczych i muzealniczych.
Według nas ogólnikowy styl komunikacji organizatorów nie sprzyja ani pielęgnowaniu wiarygodności administracji publicznej, ani podejmowaniu długofalowych działań naprawczych w instytucjach oraz dobrostanowi zespołów, na których spoczywa teraz ciężar utrzymania bieżącej działalności muzeów."
A dziś działania naprawcze to priorytet. Sprawa z pewnością będzie mieć ciąg dalszy.
W audycji sprawę komentować będą:
Hanna Wróblewska - historyczka sztuki i kuratorka, wieloletnia dyrektorka Zachęty, była Ministra Kultury
Daniel Muzyczuk - krytyk i kurator, dyrektor Muzeum Sztuki w Łodzi, prawnik
prof. Ewa Majewska - feministyczna filozofka, kulturoznawczyni, wykładowczyni akademicka
Katarzyna Górna - artystka wizualna, członkini Obywatelskiego Forum Sztuki Współczesnej
Łukasz Gazur - krytyk i historyk sztuki, członek AICA
Krzysztof Markiel – wieloletni pracownik administracji samorządowej, kierujący departamentami kultury, dziedzictwa, edukacji i turystyki.