- A
- A
- A
"Bunt" - reportaż Ewy Szkurłat
60 lat temu mieszkańcy Nowej Huty wyszli na ulice w obronie krzyża27 kwietnia 1960 r. koparki wjechały na plac, by wykopać krzyż. Stał na placu, gdzie miał stanąć pierwszy w Nowej Hucie kościół.
- Zajechał samochód ciężarowy i na nim przyjechali robotnicy. Oni zaczęli wykopywać krzyż. Ze mną była świętej pamięci Helena Musiał. Ona wskoczyła do dołu i złapała krzyż. Jak ona złapała, to ja też - wspominają uczestniczki tamtych wydarzeń.
Protesty trwały kilka dni, doszło do starcia z milicją i użyto broni palnej. Bunt stłumiono, a krzyż został zniszczony. Władze skonfiskowały też 2 miliony złotych uzbierane przez mieszkańców na budowę obiecanego kościoła. Według wykazu milicji zatrzymano wtedy 467 osób. Cześć z nich dostało "wilczy bilet" - nigdzie nie mogli znaleźć pracy, niektórzy musieli wyprowadzić się z Nowej Huty.
Do kompromisu z władzami doprowadził potem biskup Wojtyła, zgadzając się, by świątynia powstała kilkaset metrów dalej. Budowę kościoła w Bieńczycach rozpoczęto w październiku 1967 roku, a w maju 1977 roku kardynał Karol Wojtyła dokonał jego konsekracji.
W listopadzie 2007 roku na miejscu walki o krzyż stanął Pomnik Krzyża Nowohuckiego. Odlany z brązu monument ma prawie 5 metrów wysokości i waży ok. 600 kg. Zaprojektował go krakowski artysta rzeźbiarz prof. Stefan Dousa. Krzyż-pomnik zastąpił trzy poprzednie krzyże, stojące w tym miejscu: pierwszy, drewniany, ulegał niszczeniu; drugi był metalowy, trzeci znów drewniany.
W reportażu udział wzięli: Zofia Gaworek, Helena Kędzierska, Halina Słabczyńska, Janina Drąg, Czesław Rówieński, Aleksander Bielat i
Adam Macedoński.
Dokument "Bunt" reprezentował polską radiofonię na Międzynarodowym Festiwalu Prix Europa w Berlinie w 2000 roku.
Krakowski filmowiec Bogumił Godfrejów przygotowuje film o buncie w Nowej Hucie.
Cz.Boruta,skazany na 8 mcy więzienia,w 1960 miał 19 lat,mieszkał w hotelu robotniczym.Widział milicjanta, który postrzelił przez witrynę sklepu cukierniczego jednego z obrońców krzyża.B.Godfrejów we współpracy z @ipn_krakow kręci film o obronie #krzyż.a w #NowaHuta @RadioKrakow pic.twitter.com/uZFc1Be3Sx
— ewa szkurlat (@EwaSzkurlat) April 22, 2020
Rozmawiał z nim na ten temat Paweł Sołtysik
Komentarze (0)
Najnowsze
-
21:05
Czy istnieją „toksyczni rodzice”? O mechanizmach w relacjach rodzinnych
-
20:27
Jak skutecznie zacząć sprzedawać na Allegro?
-
19:40
Wzruszające chwile w Zakopanem. Pożegnanie Kamila Stocha
-
19:26
Lista Niezapomnianych Przebojów Not: 1598 11.01.2026
-
18:38
Kamil Stoch: sportowo weekend był do niczego, emocjonalnie zostanie ze mną do końca życia
-
18:13
Intensywne opady śniegu. Obowiązują ostrzeżenia II stopnia IMGW i alert RCB
-
17:54
Zima uderzyła z pełną mocą: Śnieżny paraliż na Krzyżówce pod Krynicą
-
17:51
Awarie wodociągowe w kilku miejscach Krakowa
-
17:05
Kacper Tomasiak jedenasty w konkursie Pucharu Świata w skokach narciarskich w Zakopanem, wygrał Anze Lanisek
-
15:46
Analiza danych, AI i zdrowie. Collegium Medicum UJ startuje z nowym kierunkiem
-
15:29
Tatry: pracowity początek roku dla TOPR; 23 osoby potrzebowały pomocy
-
14:05
Katarzyna Kawa z Krynicy współbohaterką finału United Cup. Iga Światek zawiodła
-
14:04
Nie tylko Lajkonik. O wiecznie żywym folklorze miejskim Krakowa
-
13:57
Hip-hop zamiast moralizowania. Jak mówić do młodych o uzależnieniach, sporcie i odpowiedzialności