XVII Kongresu Kobiet w 2025 roku, źródło: archiwum własne Stowarzyszenia Kongrs Kobiet
„Demokracja, równość, solidarność”
Tegoroczny Kongres odbywa się pod hasłem „Demokracja, równość, solidarność”. Z perspektywy samorządu wartości te przekładają się na konkretne decyzje dotyczące miejskich usług, inwestycji i współpracy z organizacjami oraz firmami. Kraków od kilku lat stosuje w umowach klauzule równościowe, które zobowiązują współpracujące z miastem podmioty do przestrzegania zasad niedyskryminacji. Pytel podkreśla, że równość w polityce miejskiej oznacza przede wszystkim równy dostęp do życia publicznego i usług.
Chodzi o to, żeby każdy miał dostęp do życia publicznego i też do usług, które świadczy samorząd, w takim samym stopniu. Walczymy z wykluczeniem na poziomie najbardziej praktycznym, wprowadzając zasady dobrego projektowania, dostępności, pilnując, żeby każda inwestycja miejska była realizowana w sposób, który daje pełną dostępność osobom niezależnie od wieku czy stanu zdrowia – mówi Ewelina Pytel.
Ważnym elementem polityki równościowej jest współpraca miasta z organizacjami pozarządowymi i grupami reprezentującymi osoby, których dotyczą konkretne rozwiązania. Pytel przywołuje zasadę „nic o nas bez nas”: samorząd może tworzyć warunki i zapewniać wsparcie, a diagnozowanie potrzeb powinno odbywać się z udziałem samych zainteresowanych. Takie podejście dotyczy osób z niepełnosprawnościami, migrantek i migrantów oraz innych grup narażonych na wykluczenie. Szerokie rozumienie równości znajduje odzwierciedlenie również w programie tegorocznego Kongresu, w którym jednym z kilkunastu centrów tematycznych będzie Centrum Męskości, Manosfery i Backlashu. Dyskusje mają objąć społeczne oczekiwania wobec mężczyzn, narastający w internecie spór między płciami i konsekwencje utrwalonych wzorców męskości. Pytel zwraca uwagę, że tradycyjny podział ról może prowadzić kobiety wykonujące przez lata nieodpłatną pracę opiekuńczą do zależności ekonomicznej, a na mężczyzn nakładać presję związaną z odpowiedzialnością za utrzymanie rodziny. – Żeby poprawić sytuację tak kobiet, jak mężczyzn, musimy współpracować – podkreśla. Równość oznacza w tym ujęciu możliwość podejmowania decyzji dotyczących pracy, rodziny i własnego życia zgodnie z indywidualnymi potrzebami, bez podporządkowania ich stereotypowym rolom przypisywanym płci.
Ważnym elementem polityki równościowej jest współpraca miasta z organizacjami pozarządowymi i grupami reprezentującymi osoby, których dotyczą konkretne rozwiązania. Pytel przywołuje zasadę „nic o nas bez nas”: samorząd może tworzyć warunki i zapewniać wsparcie, a diagnozowanie potrzeb powinno odbywać się z udziałem samych zainteresowanych. Takie podejście dotyczy osób z niepełnosprawnościami, migrantek i migrantów oraz innych grup narażonych na wykluczenie. Szerokie rozumienie równości znajduje odzwierciedlenie również w programie tegorocznego Kongresu, w którym jednym z kilkunastu centrów tematycznych będzie Centrum Męskości, Manosfery i Backlashu. Dyskusje mają objąć społeczne oczekiwania wobec mężczyzn, narastający w internecie spór między płciami i konsekwencje utrwalonych wzorców męskości. Pytel zwraca uwagę, że tradycyjny podział ról może prowadzić kobiety wykonujące przez lata nieodpłatną pracę opiekuńczą do zależności ekonomicznej, a na mężczyzn nakładać presję związaną z odpowiedzialnością za utrzymanie rodziny. – Żeby poprawić sytuację tak kobiet, jak mężczyzn, musimy współpracować – podkreśla. Równość oznacza w tym ujęciu możliwość podejmowania decyzji dotyczących pracy, rodziny i własnego życia zgodnie z indywidualnymi potrzebami, bez podporządkowania ich stereotypowym rolom przypisywanym płci.
Ewelina Pytel w studiu Radia Kraków, fot. Aneta Hudzik
Integracja wymaga dwóch stron
Ważne miejsce w krakowskiej części programu Kongresu zajmuje wielokulturowość. Podczas panelu „Co-Creating Poland” głos zabiorą migrantki z Europy, Afryki i Ameryki, które mieszkają i pracują w Krakowie, prowadzą własne firmy lub są zatrudnione w międzynarodowych przedsiębiorstwach. Ewelina Pytel zwraca uwagę, że ich doświadczenia pozostają słabo obecne w lokalnej debacie, choć same kobiety są częścią społeczności i współtworzą miasto. Ten temat łączy się z napięciami wokół migracji, szczególnie z obserwowaną falą niechęci wobec Ukrainek i Ukraińców. Kraków współpracuje z organizacjami ukraińskimi, białoruskimi i reprezentującymi inne społeczności, prowadzi Centrum Wielokulturowe, poradnictwo zawodowe oraz działania związane z nauką języka polskiego. Pełnomocniczka podkreśla przy tym znaczenie zaangażowania całej lokalnej społeczności. – Integracja musi być poznaniem dwóch stron wzajemnym – mówi. Wzajemność oznacza dla niej odejście od oczekiwania, że cały ciężar dostosowania się do nowego miejsca spoczywa na osobach przyjeżdżających do Krakowa.
Dwudniowy program Kongresu tworzą sesje plenarne, panele i warsztaty poświęcone między innymi prawom kobiet, demokracji, zdrowiu, edukacji, kulturze, rynkowi pracy i samorządności. Osobne dyskusje będą dotyczyć męskości, społecznych konsekwencji stereotypów płciowych oraz udziału kobiet w życiu publicznym. W programie znalazły się także zagadnienia związane z migracją, wielokulturowością i polityką równościową prowadzoną na poziomie samorządów. Debatom towarzyszyć będą warsztaty, spotkania oraz przestrzeń dla organizacji i inicjatyw społecznych. XVIII Kongres Kobiet odbędzie się 5 i 6 września w Centrum Kongresowym ICE Kraków.