Milcząca większość, która boi się chaosu. Czy to koniec rewolucji w Iranie?

Jacek Bańka
O tym się mówi
Wtorek, 2026.01.13

Choć irańskie ulice po raz kolejny wypełniły się protestującymi, nie oznacza to jeszcze zagrożenia dla Republiki Islamskiej. Orientalista Marcin Krzyżanowski (UJ) uważa, że obecne demonstracje wygasają, a brak spójnej opozycji i strach przed chaosem raczej stabilizują władzę w Teheranie. "Gdyby na ulice wyszły setki tysięcy ludzi, gdyby przyłączyli się robotnicy naftowi i zamknięto bazar w Teheranie, wtedy moglibyśmy mówić o początku rewolucji" - tłumaczył na antenie Radia Kraków Krzyżanowski.

Iran, Teheran/ EPA/ABEDIN TAHERKENAREH Dostawca: PAP/EPA.

Zapowiadane przez USA cła wobec krajów handlujących z Iranem mają ograniczoną wykonalność i raczej symboliczne znaczenie.
Relacje gospodarcze Polski z Iranem są marginalne i nie mają istotnego wpływu na polską gospodarkę.
Obecne protesty w Iranie wygasają i — podobnie jak wcześniejsze — nie przynoszą realnych zmian politycznych.
Interwencja militarna USA jest mało prawdopodobna i mogłaby wzmocnić władzę Republiki Islamskiej.
Realne zagrożenie dla systemu pojawiłoby się dopiero przy masowych, ogólnokrajowych protestach i paraliżu kluczowych sektorów gospodarki.

Posłuchaj rozmowy Jacka Bańki z Marcinem Krzyżanowskim.

Zapowiedzi ceł USA a realne możliwości ich wdrożenia

Marcin Krzyżanowski uważa, że zapowiedzi 25-procentowych ceł na kraje handlujące z Iranem należałoby oceniać przede wszystkim przez pryzmat ich wykonalności. Kluczowe znaczenie ma struktura irańskiego handlu zagranicznego, oparta głównie na eksporcie ropy do Chin.

Najważniejszym partnerem handlowym Iranu i właściwie jedynym dużym odbiorcą irańskiej ropy są Chiny, dlatego bardzo wątpię, żeby Stany Zjednoczone faktycznie nałożyły 25 procent cła na wszystko, co z Chin trafia do USA.

Krzyżanowski dodaje, że pozostali partnerzy Iranu mają ograniczone znaczenie gospodarcze, co sprawia, że realny wpływ zapowiadanych ceł byłby niewielki. Pytany o relacje handlowe Polski z Iranem, podkreśla ich marginalny charakter. W jego ocenie oba kraje nie odgrywają dla siebie istotnej roli gospodarczej, a sankcje dodatkowo ograniczają możliwości współpracy:

Odpowiadamy wzajemnie za mniej niż jeden procent całościowych obrotów handlowych, więc Polska jest zupełnie na uboczu gospodarczego życia Iranu.

USA atakują Iran. Ekspert: Rosja korzysta. Bliski Wschód odciąga uwagę od Ukrainy

Społeczne źródła protestów i ich ograniczony zasięg

Krzyżanowski mówi, że pogarszająca się sytuacja ekonomiczna była impulsem do wybuchu protestów, jednak ich dynamika szybko osłabła - podobnie jak w poprzednich latach demonstracje nie przyniosły zmian politycznych ani złagodzenia restrykcji.

Protesty obecnie są już dużo słabsze niż jeszcze kilka dni temu i można zaryzykować stwierdzenie, że niedługo pozostanie po nich tylko wspomnienie

- przekonuje rozmówca.

Odnosząc się do możliwej interwencji militarnej Stanów Zjednoczonych, Krzyżanowski ocenia ją jako mało prawdopodobną i potencjalnie nieskuteczną; działania zbrojne mogłyby wręcz wzmocnić pozycję władz w Teheranie:

Symboliczny atak militarny raczej nic by nie dał, a tylko doprowadziłby do konsolidacji dużej części niezdecydowanych Irańczyków wokół republiki.

Wojna celna? „Wszystko zależy od tego, czego te cła będą dotyczyć"

Technologie komunikacyjne i reakcja władz Iranu

Krzyżanowski odnosi się także do spekulacji na temat wykorzystania systemów satelitarnych przez protestujących. Podkreśla, że irańskie służby dysponują narzędziami pozwalającymi zarówno na zakłócanie sygnału, jak i identyfikację użytkowników:

Rząd Iranu jest w stanie skutecznie zagłuszać sygnały ze Starlinków i stosunkowo łatwo wytropić osoby, które z nich korzystają.

Mimo eskalacji napięć kanały dyplomatyczne pozostają aktywne - uważa Krzyżanowski. Toczą się rozmowy prowadzone zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem regionalnych mediatorów.

Jeśli Stany Zjednoczone będą przejawiać stanowisko kompromisowe, wtedy jest szansa na dyplomatyczne złagodzenie konfliktu

- mówi.

Krzyżanowski zdecydowanie odrzuca narrację o możliwym powrocie monarchii - popularność tej wizji jest efektem działań medialnych, a nie realnego poparcia społecznego. "Opcja Pahlawiego jako tymczasowego władcy jest wymysłem medialnym i nie ma realnego poparcia w Iranie" - przekonuje. Podkreśla też, że irańska opozycja pozostaje rozproszona i pozbawiona struktur zdolnych do przejęcia władzy.

Łukasz Fyderek: "Dżihadyzm jest problemem kulturowym i politycznym, nie militarnym"

Lęk przed chaosem i postawa „milczącej większości”

Rozmówca zwraca uwagę na obawy społeczne przed destabilizacją państwa. Według niego strach przed wojną domową i rozpadem kraju skutecznie powstrzymuje wielu Irańczyków przed udziałem w protestach:

Wielu Irańczyków obawia się, że alternatywą dla Republiki Islamskiej nie jest demokracja, tylko chaos i wojna domowa.

Jakie zjawiska mogłyby realnie zagrozić obecnemu systemowi władzy? Masowa skala protestów oraz zaangażowanie kluczowych sektorów gospodarki.

Gdyby na ulice wyszły setki tysięcy ludzi, gdyby przyłączyli się robotnicy naftowi i zamknięto bazar w Teheranie, wtedy moglibyśmy mówić o początku rewolucji

- dodaje Krzyżanowski.

Autor:

Jacek Bańka

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Milcząca większość, która boi się chaosu. Czy to koniec rewolucji w Iranie?

Zapowiedzi ceł USA a realne możliwości ich wdrożenia

Społeczne źródła protestów i ich ograniczony zasięg

Technologie komunikacyjne i reakcja władz Iranu

Lęk przed chaosem i postawa „milczącej większości”

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Środa w Małopolsce z wiosennymi temperaturami. W nocy wyraźne ochłodzenie

Tak drogo jeszcze nie było. Zima w Krakowie kosztowała już 63 mln zł

Krakowski szmelcownik czyli skrobaczki do butów, dzwonki i judasze

Turystyka w Tatrach: więcej obaw o inflację niż o brak gości z Arabii

Dwie dziewczynki z Tarnowa wyróżnione przez straż pożarną za wzorową reakcję w sytuacji zagrożenia

Nowa droga Chrzanów–Trzebinia wciąż zamknięta. Czeka na zgodę na przejazd kolejowy

Dlaczego warto wiedzieć więcej o ubezpieczeniach społecznych?

Melancholia północy i rytmy południa. Noren miesza różne światy.

Koncepcja Tras Pychowickiej i Zwierzynieckiej miała być poprawiona od pół roku. Zmian jak nie było, tak nie ma

Historyczny sukces: krakowska drużyna awansowała do finału Ligi Mistrzów w goalballu!

Grupa Azoty wstrzymuje nowe zamówienia. Powodem konflikt na Bliskim Wschodzie

Purimspiel czyli jak powstał teatr żydowski

Niedźwiedź już na szlaku. W Beskidzie Sądeckim pojawiły się świeże tropy

Marzec w Krakowie miesiącem kobiet

Dzień Kobiet inaczej. Warsztaty nie tylko dla kobiet

13. Festiwal Krakowska Wiosna Wiolonczelowa

Bliski Wschód a polskie portfele. Jak długo potrwa niepewność?

Milcząca większość, która boi się chaosu. Czy to koniec rewolucji w Iranie?

Zapowiedzi ceł USA a realne możliwości ich wdrożenia

Społeczne źródła protestów i ich ograniczony zasięg

Technologie komunikacyjne i reakcja władz Iranu

Lęk przed chaosem i postawa „milczącej większości”

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Środa w Małopolsce z wiosennymi temperaturami. W nocy wyraźne ochłodzenie

Tak drogo jeszcze nie było. Zima w Krakowie kosztowała już 63 mln zł

Krakowski szmelcownik czyli skrobaczki do butów, dzwonki i judasze

Turystyka w Tatrach: więcej obaw o inflację niż o brak gości z Arabii

Dwie dziewczynki z Tarnowa wyróżnione przez straż pożarną za wzorową reakcję w sytuacji zagrożenia

Nowa droga Chrzanów–Trzebinia wciąż zamknięta. Czeka na zgodę na przejazd kolejowy

Dlaczego warto wiedzieć więcej o ubezpieczeniach społecznych?

Melancholia północy i rytmy południa. Noren miesza różne światy.

Koncepcja Tras Pychowickiej i Zwierzynieckiej miała być poprawiona od pół roku. Zmian jak nie było, tak nie ma

Historyczny sukces: krakowska drużyna awansowała do finału Ligi Mistrzów w goalballu!

Grupa Azoty wstrzymuje nowe zamówienia. Powodem konflikt na Bliskim Wschodzie

Purimspiel czyli jak powstał teatr żydowski

Niedźwiedź już na szlaku. W Beskidzie Sądeckim pojawiły się świeże tropy

Marzec w Krakowie miesiącem kobiet

Dzień Kobiet inaczej. Warsztaty nie tylko dla kobiet

13. Festiwal Krakowska Wiosna Wiolonczelowa

Bliski Wschód a polskie portfele. Jak długo potrwa niepewność?

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię