W podtarnowskiej Zabawie i Wał Rudzie odbyły się obchody 82. rocznicy akcji III Most – jednej z najbardziej spektakularnych operacji Armii Krajowej podczas II wojny światowej. W lipcu 1944 roku żołnierze polskiego podziemia przyjęli na polowym lądowisku brytyjski samolot Dakota, którym do Wielkiej Brytanii przetransportowano zdobyte przez AK elementy niemieckiej rakiety V-2 oraz informacje o jej konstrukcji. Dzięki temu alianci mogli poznać tajemnice niemieckiej broni.
Jednym z najważniejszych punktów tegorocznych obchodów było podpisanie porozumienia między Sanktuarium bł. Karoliny w Zabawie a Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie. Na jego mocy muzeum będzie wspierać rozwój wystawy poświęconej akcji III Most oraz popularyzację wiedzy o tym wydarzeniu.
Od jakiegoś czasu pomagamy parafii i proboszczowi w organizacji wystawy, uzupełniając ją o kolejne elementy. Realizujemy też wspólne przedsięwzięcia i staramy się opowiadać o tym miejscu w naszym muzeum w Krakowie. Z kolei tutejsza ekspozycja przypomina odwiedzającym o Muzeum Lotnictwa Polskiego
- mówi dyrektor placówki Tomasz Piasecki.
Przy sanktuarium w Zabawie działa specjalny hangar, w którym prezentowana jest wystawa poświęcona operacji III Most. Można tam zobaczyć między innymi fragmenty rakiety V-2 oraz samolot Dakota. Ekspozycja będzie rozbudowywana – trwają prace nad wykonaniem modelu rakiety V-2 w skali 1:1, który ma zostać udostępniony zwiedzającym w przyszłym roku.
Operacja III Most odbyła się w nocy z 25 na 26 lipca 1944 roku. Brytyjski samolot Dakota wylądował na polowym lądowisku w Wał Rudzie, aby zabrać elementy rakiety V-2 i materiały wywiadowcze przygotowane przez Armię Krajową. Choć podczas startu maszyna ugrzęzła w błocie i rozważano jej zniszczenie, dzięki wysiłkowi żołnierzy podziemia udało się ją wydostać, a samolot bezpiecznie odleciał.
– Niech pamięć o operacji III Most będzie przypomnieniem, że nawet w najciemniejszą noc można dostrzec światło. Tam, gdzie są ludzie gotowi walczyć o wolność, zawsze jest nadzieja – mówił podczas uroczystości burmistrz Radłowa Mateusz Borowiec.
Obchody połączono z piknikiem historycznym. Wzięli w nich udział kombatanci, przedstawiciele Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, samorządowcy, mieszkańcy regionu oraz goście z Wielkiej Brytanii, w tym przedstawiciele ambasady i brytyjskich sił zbrojnych.