Romowie upamiętnili przodków zgładzonych w KL Auschwitz

Natalia Feluś
Niedziela, 2026.08.02 09:14 ( Edytowany Niedziela, 2026.08.02 16:44 )

W Miejscu Pamięci Auschwitz-Birkenau odbyły się obchody 82. rocznicy likwidacji tzw. obozu cygańskiego. W nocy z 2 na 3 sierpnia 1944 roku niemieccy esesmani zamordowali wszystkich pozostających w nim więźniów – około 4,3 tys. Romów i Sinti, w tym dzieci. W liście do uczestników uroczystości prezydent Karol Nawrocki zaapelował, by pamięć o Porajmos – Zagładzie Romów – była przestrogą dla przyszłych pokoleń.

Fot. Natalia Feluś

Posłuchaj co mówi Roman Kwiatkowski, prezes Stowarzyszenia Romów w Polsce

Pochylam głowę w hołdzie dla Romów i Sinti, którzy cierpieli i ginęli w tym okrutnym miejscu. Czynię to w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej i wszystkich moich rodaków

– napisał prezydent.

Karol Nawrocki potępił wszelkie odmiany nazizmu i szowinizmu. Podkreślił, że ani współcześnie, ani w przyszłości w żadnej cywilizowanej społeczności nie może być miejsca na hasła, publikacje, wypowiedzi artystyczne ani organizacje szerzące nienawiść na tle etnicznym lub rasowym.

– Niech pamięć o Porajmos pozostanie przestrogą dla przyszłych pokoleń – zaapelował prezydent.

Ocalały ostrzega przed narastającą nienawiścią

Podczas uroczystości głos zabrał Dieter Flack, przedstawiciel społeczności Sinti, którego niemal cała rodzina zginęła w Auschwitz. Sam przeżył Zagładę, ponieważ jego matce udało się uciec z dziećmi do Szwajcarii. Zostali stamtąd zawróceni do Bawarii, ale doczekali wolności.

– Jako ocalały czuję głęboką potrzebę ostrzec przed narastającym prawicowym ekstremizmem, antycyganizmem i antysemityzmem oraz postępującą brutalizacją życia społecznego. Już dziś w samych Niemczech nienawiść i mowa nienawiści wobec naszej mniejszości stale się nasilają. Budzi to we mnie lęk – nie tyle o własne życie, ile o życie moich dzieci i wnuków, a przede wszystkim o przyszłość demokracji w Niemczech i Europie – mówił.

Dieter Flack zaapelował również, aby historia Sinti i Romów została na stałe włączona do programów nauczania we wszystkich europejskich szkołach.

Apel poparli liderzy społeczności romskich z Polski i Niemiec. Prezes Stowarzyszenia Romów w Polsce Roman Kwiatkowski oraz przewodniczący Centralnej Rady Niemieckich Sinti i Romów Romani Rose podpisali dokument skierowany do państw członkowskich Rady Europy i Unii Europejskiej. Wezwali w nim do prowadzenia w szkołach działań edukacyjnych przybliżających wielowiekową historię Romów i Sinti oraz ich wkład w sztukę, muzykę i kulturę.

Dokument przekazali obecnej na uroczystościach przewodniczącej Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy Petrze Bayr.

Romani Rose podkreślił, że skandalem jest to, iż Romowie i Sinti, będący największą mniejszością w Europie, liczącą od 10 do 12 mln osób, praktycznie nie pojawiają się w podręcznikach szkolnych w poszczególnych krajach.

„Musimy edukować, edukować i jeszcze raz edukować”

Prezes Stowarzyszenia Romów w Polsce Roman Kwiatkowski przypomniał, że w 2026 roku przypada 15. rocznica ustanowienia przez Sejm 2 sierpnia Dniem Pamięci o Zagładzie Romów i Sinti. Jak mówił, była to ważna forma uznania historii romskich ofiar oraz zobowiązanie państwa polskiego do zachowania pamięci o jednej z najbardziej przemilczanych tragedii II wojny światowej.

Dla nas najważniejsza jest wspólna odpowiedzialność za to, co się tutaj stało. My musimy edukować, edukować i jeszcze raz edukować. Przez te wszystkie lata, dekady stworzyliśmy narzędzie, jakim jest blok 13, obrazujący zagładę europejskich Romów. W Oświęcimiu mamy również stałą wystawę „Historia i kultura Romów” i to jest nasze zobowiązanie wobec kolejnych pokoleń

– powiedział Roman Kwiatkowski.

Zwrócił również uwagę, że współcześnie Europa ponownie doświadcza wojny, a wśród jej ofiar są także Romowie. Podkreślił, że również w czasie pokoju wielu przedstawicieli tej społeczności nadal spotyka się z dyskryminacją oraz barierami w dostępie do edukacji, ochrony zdrowia, rynku pracy i godnego życia.

– Nie prosimy o szczególne traktowanie. Nie prosimy o nowe prawa, bo one istnieją. Żądamy ich pełnego respektowania – apelował Roman Kwiatkowski.

Wicemarszałek Sejmu Szymon Hołownia zapewnił, że polski parlament podtrzymuje zobowiązanie wynikające z uchwały przyjętej w 2011 roku.

– To zobowiązanie dzisiaj Sejm Rzeczypospolitej Polskiej podtrzymuje – powiedział.

„Oczy, które płakały całą noc”

Podczas uroczystości głos zabrał również Rudolf Murka, syn byłego więźnia Auschwitz, Roma pochodzącego z Moraw. Wspominał wizytę w miejscu pamięci, którą odbył z ojcem 60 lat temu.

– Wtedy mój ojciec chodził całą noc po obozie, podczas gdy spaliśmy. Przechadzał się między barakami i drutem kolczastym byłego obozu, znowu chodził po miejscach, gdzie cierpiał i gdzie stracił całą rodzinę. Rano zobaczyłem czerwone oczy mojego ojca; oczy, które płakały całą noc – mówił.

Rudolf Murka zaznaczył, że pokolenia jego rodziców, którzy przeżyli piekło niemieckich obozów, już nie ma.

– Dzięki ich odwadze i sile przetrwania my, ich dzieci, jesteśmy tutaj i spoczywa na nas wielka odpowiedzialność, aby pamięć o naszych rodzicach nie została zapomniana – podkreślił.

Wśród uczestników uroczystości byli także między innymi szefowa ministerstwa spraw zagranicznych Monako Isabelle Berro-Amadei oraz sekretarz stanu w niemieckim rządzie Michael Brand.

W Auschwitz zginęło 21 tys. Romów

Niemcy rozpoczęli eksterminację Romów już w 1941 roku. W grudniu 1942 roku zwierzchnik SS Heinrich Himmler rozkazał, by Romowie z Rzeszy i terenów okupowanych zostali osadzeni w obozach koncentracyjnych.

Trzy miesiące później w Auschwitz II-Birkenau utworzono dla nich obóz rodzinny, nazywany Zigeunerlager. Niemcy deportowali do niego całe rodziny. Więźniów, w tym dzieci, dziesiątkowały choroby i głód.

Między 26 lutego 1943 a 21 lipca 1944 roku do Zigeunerlager deportowano blisko 21 tys. osób. Obóz został zlikwidowany w nocy z 2 na 3 sierpnia 1944 roku. Esesmani zamordowali wówczas około 4,3 tys. pozostających w nim Romów i Sinti.

Ogółem w Auschwitz zginęło 21 tys. Romów. Pod względem liczby ofiar stanowili oni trzecią grupę – po Żydach i Polakach. Szacuje się, że w wyniku prześladowań i terroru w czasach istnienia III Rzeszy śmierć poniosło około 500 tys. Romów i Sinti.

W Polsce 2 sierpnia jest Dniem Pamięci o Zagładzie Romów i Sinti. Parlament Europejski uznał tę datę za Dzień Pamięci o Holokauście Europejskich Romów i Sinti.

Źródło:

Polska Agencja Prasowa

Autor:

Natalia Feluś

Opracowanie:

Justyna Polewska-Nowicka

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Najnowsze

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Romowie upamiętnili przodków zgładzonych w KL Auschwitz

Ocalały ostrzega przed narastającą nienawiścią

„Musimy edukować, edukować i jeszcze raz edukować”

„Oczy, które płakały całą noc”

W Auschwitz zginęło 21 tys. Romów

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Czyste i suche ubrania w niecałe 3 godziny. MixCare w suszarce Electrolux skutecznie suszy bawełnę i syntetyki w jednym cyklu

Mijin Mok: Korea Południowa - w pogoni za perfekcją

Szalona końcówka przy Reymonta! Wisła znów zwycięska

Miniaturowe samoloty zachwycają w Krakowie. „Komisja będzie miała kłopot”

Maja Mozga-Górecka laureatką Nagrody Conrada

Pomylił hamulec z gazem i uderzył w pięć zaparkowanych aut

Nie żyje Bożena Jawor. Była wiceprezydent Nowego Sącza miała 74 lata

Galeria Krakowska wraca do normalnego działania. Od poniedziałku wszystkie sklepy i lokale otwarte

Episkopat o ochronie życia, komisji ds. nadużyć i problemach młodego pokolenia

Wiaderka, miotły i grabie. Na cmentarzach w Małopolsce coraz większy ruch

Sprawdź światła za darmo. Rusza akcja dla kierowców w Małopolsce

Śmiertelny wypadek w Żuradzie. Zakończyły się utrudnienia na DW 791 zablokowana

Sześć departamentów do likwidacji. Łukasz Gibała podpisał zarządzenie

"Jan Tarasin. Zapisy i Żywioły" w Pałacu Sztuki w 100-lecie urodzin artysty

Wyjazdowa niemoc Cracovii trwa. Pasy bezradne w Gliwicach

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 19 - Rydygier. Szpital, na który Nowa Huta musiała poczekać

Przebarwienia – dlaczego tak trudno się ich pozbyć?

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Romowie upamiętnili przodków zgładzonych w KL Auschwitz

Ocalały ostrzega przed narastającą nienawiścią

„Musimy edukować, edukować i jeszcze raz edukować”

„Oczy, które płakały całą noc”

W Auschwitz zginęło 21 tys. Romów

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Czyste i suche ubrania w niecałe 3 godziny. MixCare w suszarce Electrolux skutecznie suszy bawełnę i syntetyki w jednym cyklu

Mijin Mok: Korea Południowa - w pogoni za perfekcją

Szalona końcówka przy Reymonta! Wisła znów zwycięska

Miniaturowe samoloty zachwycają w Krakowie. „Komisja będzie miała kłopot”

Maja Mozga-Górecka laureatką Nagrody Conrada

Pomylił hamulec z gazem i uderzył w pięć zaparkowanych aut

Nie żyje Bożena Jawor. Była wiceprezydent Nowego Sącza miała 74 lata

Galeria Krakowska wraca do normalnego działania. Od poniedziałku wszystkie sklepy i lokale otwarte

Episkopat o ochronie życia, komisji ds. nadużyć i problemach młodego pokolenia

Wiaderka, miotły i grabie. Na cmentarzach w Małopolsce coraz większy ruch

Sprawdź światła za darmo. Rusza akcja dla kierowców w Małopolsce

Śmiertelny wypadek w Żuradzie. Zakończyły się utrudnienia na DW 791 zablokowana

Sześć departamentów do likwidacji. Łukasz Gibała podpisał zarządzenie

"Jan Tarasin. Zapisy i Żywioły" w Pałacu Sztuki w 100-lecie urodzin artysty

Wyjazdowa niemoc Cracovii trwa. Pasy bezradne w Gliwicach

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 19 - Rydygier. Szpital, na który Nowa Huta musiała poczekać

Przebarwienia – dlaczego tak trudno się ich pozbyć?

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię