Wystawa o „architekturze niepodległości” w Europie Środkowej – w MCK

Kultura
Czwartek, 2018.11.08 13:38 ( Edytowany Poniedziałek, 2021.05.31 01:02 )

„Architektura niepodległości w Europie Środkowej” – to tytuł nowej wystawy w Międzynarodowy Centrum Kultury w Krakowie. Architektura, właściwie do czasu wynalezienia telewizji, była jednym z najważniejszych mediów służących do budowania tożsamości – podkreśla jej kurator.

Fot. PAP/Jan Graczyński

„Architektura niepodległości w Europie Środkowej”. Wystawa

1 / 8

Ekspozycja czynna będzie od piątku i wpisuje się w obchody stulecia niepodległości Polski. Zwiedzający zobaczą archiwalne projekty architektoniczne, fotografie, filmy, wizualizacje i modele architektury projektowanej w latach 20. i 30. XX w. Prezentację dopełniają mapy, przedstawiające dynamicznie zmieniające się granice państw odzyskujących niepodległość.

„Tytuł wystawy należy traktować symbolicznie. Nie chodzi o prezentacje architektury, ale o opowiadanie za pomocą architektury. Przyglądamy się Europie Środkowej po 1918 r., kiedy architektura w tym regionie została przedefiniowana” – powiedziała dziennikarzom w czwartek jedna z kuratorek wystawy Natalia Żak.

Jak wyjaśniła, ówczesna architektura była wyrazem nowego porządku, odpowiedzią na „cywilizacyjne zapóźnienie”. Architektura po 1918 r. – podkreśliła kurator – nie była niewinna, a była polityczna, miała służyć budowie tożsamości narodowej. Jako przykład podała Katowice i Zabrze, które były na styku Polski, Czechosłowacji i Niemiec; w miastach śląskich w architekturze ówczesnej można zaobserwować pewien rodzaj „konkurencji na nowoczesność”. W Cieszynie, podzielonym pomiędzy Polskę a Czechosłowację, rywalizowali i Polacy, i Czechosłowacy, którzy np. postawili ratusz w stylu neorenesansowym z elementami czeskiego kubizmu.

Inny kurator wystawy Michał Wiśniewski ocenił, że po 1918 r. nowo zdefiniowane państwa w Europie Środkowej były dla innych „nieznane” i same stanęły przed koniecznością określenia się, swojego pochodzenia, swojej przyszłości. „Architektura, właściwie do czasu wynalezienia telewizji, była jednym z najważniejszych mediów służących do budowania tożsamości” – podkreślił Wiśniewski.

Jak zauważył, okres międzywojenny był czasem, kiedy słowo „urbanistyka” miało ogromną moc, kiedy powstało wiele ciekawych i istotnych urbanistycznych kreacji. Był to też czas, kiedy wielkie miasta, np. Wiedeń, traciły moc, a te prowincjonalne zyskiwały znaczenie – np. Kowno stało się stolicą Litwy. Metamorfozy przeszły m.in. Warszawa, Gdynia, a krajobraz Krakowa zmieniły Aleje Trzech Wieszczów.

„Podobne zjawiska zachodziły m.in. w ówczesnych Czechosłowacji, Jugosławii, Rumunii. Na wystawie pokazujemy najciekawsze przykłady, pokazujemy podobieństwa w architekturze, ale i to, że te podobieństwa były budowane w pewnego rodzaju konflikcie – te państwa nie potrafiły zbudować jednego wspólnego języka, mówić o sobie jako o wspólnocie. Każde z nich starało się stworzyć swoją własną wielkościową, niemalże imperialną wizję i architektura była tutaj kluczowym narzędziem” – podsumował Wiśniewski.

Triumf po I wojnie światowej święcił modernizm, który rozwinął się z myślą o potrzebach najuboższych (np. nowe osiedla mieszkaniowe w Wiedniu, Bratysławie, Warszawie), a z czasem zyskał swój nowy, luksusowy wymiar. Po zakończeniu Wielkiej Wojny narodziła się również idea nowego człowieka. Wizji człowieka przyszłości powstała także w Europie Środkowej. W 1920 r. czeski pisarz Karel Capek opublikował dramat „R.U.R.” („Rossumovi Univerzalni Roboti”), którego bohaterami uczynił grupę robotów, biologicznych mutantów, sprzeciwiających się ludziom i przejmujących kontrolę nad światem. Utwór Capka legł u podwalin literatury science fiction, a jego wciąż słyszanym echem jest słowiańskie słowo "robot" (od starosłowiańskiego słowa "rob" lub "rab" oznaczającego "niewolnika", "sługę").

Ekspozycja w Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie czynna będzie do 10 lutego 2019 r.

Projekt dofinansowało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Niepodległa 2017-2022”. Prezentowane obiekty pochodzą ze zbiorów MCK oraz państwowych i prywatnych kolekcji z krajów środkowoeuropejskich.

(PAP/ew)

Tematy: Setna rocznica odzyskania niepodległości

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Najnowsze

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Wystawa o „architekturze niepodległości” w Europie Środkowej – w MCK

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Tatrzański podziemny świat bohaterem festiwalu „Inspirowane Górami” w Zakopanem

Jeszcze niedawno kupowali 37 proc. wody, dziś tylko 10 proc. Nowa inwestycja w Trzebini

Nowy blok operacyjny i robot chirurgiczny w Tarnowie. Inwestycja za 120 milionów złotych

Czworo obywateli Ukrainy deportowanych z Polski. Wielokrotnie łamali prawo

Skorek żyje z piętnem pomówienia

Awantura na SOR w Nowym Targu. Dwaj pijani mężczyźni mieli grozić śmiercią lekarzowi i pielęgniarce

Czysta Dłubnia po raz siedemnasty

Prokuratura domaga się więzienia w zawieszeniu dla biskupa Andrzeja Jeża. Wyrok za dwa tygodnie

Biletomaty w Trzebini wciąż nie działają. Winny... papier?

Jak podkreślić charakter auta premium i zachować jego funkcjonalność?

Awantura o państwową działkę w Łostówce. Starosta mówi o szantażu, wójt żąda unieważnienia decyzji

Błysk bez smug. Jak myć kieliszki w domu

Kiedy kupować elektronikę na święta? Jak przygotować budżet na listopadowe promocje?

Od Ewy Demarczyk po Brielę. Studencki Festiwal pisze historię piosenkami

80 złotych rocznie za bezpieczeństwo dziecka. Rodzice sfinansują ochronę sądeckiej szkoły

Dramatyczne sceny w krakowskim salonie kosmetycznym. Kobieta zaatakowana drewnianą listwą

„Próbujemy reanimować trupa”. Prof. Zoll o odbudowie Trybunału Konstytucyjnego

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 18 - Żeromski. Szpital zbudowany dla nowego miasta

Najważniejsza jest diagnoza

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Wystawa o „architekturze niepodległości” w Europie Środkowej – w MCK

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Tatrzański podziemny świat bohaterem festiwalu „Inspirowane Górami” w Zakopanem

Jeszcze niedawno kupowali 37 proc. wody, dziś tylko 10 proc. Nowa inwestycja w Trzebini

Nowy blok operacyjny i robot chirurgiczny w Tarnowie. Inwestycja za 120 milionów złotych

Czworo obywateli Ukrainy deportowanych z Polski. Wielokrotnie łamali prawo

Skorek żyje z piętnem pomówienia

Awantura na SOR w Nowym Targu. Dwaj pijani mężczyźni mieli grozić śmiercią lekarzowi i pielęgniarce

Czysta Dłubnia po raz siedemnasty

Prokuratura domaga się więzienia w zawieszeniu dla biskupa Andrzeja Jeża. Wyrok za dwa tygodnie

Biletomaty w Trzebini wciąż nie działają. Winny... papier?

Jak podkreślić charakter auta premium i zachować jego funkcjonalność?

Awantura o państwową działkę w Łostówce. Starosta mówi o szantażu, wójt żąda unieważnienia decyzji

Błysk bez smug. Jak myć kieliszki w domu

Kiedy kupować elektronikę na święta? Jak przygotować budżet na listopadowe promocje?

Od Ewy Demarczyk po Brielę. Studencki Festiwal pisze historię piosenkami

80 złotych rocznie za bezpieczeństwo dziecka. Rodzice sfinansują ochronę sądeckiej szkoły

Dramatyczne sceny w krakowskim salonie kosmetycznym. Kobieta zaatakowana drewnianą listwą

„Próbujemy reanimować trupa”. Prof. Zoll o odbudowie Trybunału Konstytucyjnego

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 18 - Żeromski. Szpital zbudowany dla nowego miasta

Najważniejsza jest diagnoza

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię