"Życie jest ponad śmiercią i w Ukrainie walczymy, by zachować tożsamość, kulturę i bycie sobą"

Przyjechała do Krakowa w 2012 roku z potrzeby zmiany i ciekawości świata. Dziś jest współzałożycielką kawiarni NIĆ, jedną z założycielek Fundacji Widowisk Masowych oraz prezeską Fundacji Dyplomacji Kulturalnej. W ubiegłym roku została laureatką Nagrody im. Kazimiery Bujwidowej za działania na rzecz równości i przeciwdziałanie dyskryminacji. Nadiia Moroz-Olshanska mówi o sobie, że jest Krakowianką i Ukrainką. W rozmowie z Sylwią Paszkowską opowiedziała tożsamości, dominacji kultury rosyjskiej, literaturze i sztuce, która staje się narzędziem obrony tożsamości.

Zdjęcie ilustracyjne/Fot. pexels

Posłuchaj rozmowy

Do Krakowa przyjechała w 2012 roku. To koleżanka zaproponowała, żeby zrobić coś szalonego i przyjechać na studia do Polski. Wyjazd był spontaniczny, a zmiana okazała się przełomowa. Dorosłość ukształtowała się już w Polsce, ale tożsamość pozostała podwójna.

Nie mogę oddzielić siebie od Krakowa, ale jestem Ukrainką, ponieważ to jest tożsamość, z którą się urodziłam – mówi Nadiia Moroz-Olshanska.

Gdy wyjeżdżała, kultura rosyjska dominowała w przestrzeni publicznej, a język ukraiński bywał marginalizowany. Pochodzi z Połtawy, studiowała w Charkowie i na Krymie. Pamięta sytuacje, gdy mówienie po ukraińsku oznaczało bycie ignorowaną. – Było poczucie szklanego sufitu. Żeby aspirować wyżej, trzeba było mieć rosyjskie wykształcenie, kontakty, wpisywać się w narrację, że kultura rosyjska jest "lepsza" – dodaje. Z dystansu zobaczyła to wyraźniej. Dziś podkreśla, że wojna nie zaczęła się w 2022 roku.

Jeszcze jesienią 2013 roku postanowiła przywieźć do Krakowa teatry, z którymi współpracowała w Ukrainie. Tak narodził się Międzynarodowy Festiwal Teatru Ukraińskiego "Wschód-Zachód", który dał początek działalności fundacyjnej. Dziś z niewielkim zespołem organizują około 150-200 wydarzeń rocznie, nie tylko w Krakowie, ale też w Gdańsku, Wrocławiu, Warszawie i za granicą. Spektrum działań jest szerokie – spektakle teatralne, koncerty, warsztaty rękodzieła czy spotkania literackie.

Według mnie różnorodność daje możliwość dotarcia do szerokiego grona ludzi, którzy chcą przyjść i zobaczyć coś innego – dodaje.

Dzień 24 lutego – czerwona szminka i zielona koszula

24 lutego 2022 roku pamięta bardzo konkretnie. Do drugiej w nocy smażyła pączki i oponki na Tłusty Czwartek. Nad ranem obudził ją telefon z prośbą o komentarz do sytuacji w Ukrainie. – Dla mnie to dzień pamięci. Zostały mi w głowie dwie rzeczy: czerwona szminka i zielona koszula – wspomina.

Czerwona szminka – symbol oporu, gest pokazujący, że życie jest silniejsze niż śmierć. – Życie jest ponad śmiercią i my walczymy w Ukrainie za to, żeby zachować naszą tożsamość, naszą kulturę i nie tylko terytoria, ale też bycie sobą.

Nadiia Moroz-Olshanska/fot. Sylwia Paszkowska

Autor:

Sylwia Paszkowska

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

"Życie jest ponad śmiercią i w Ukrainie walczymy, by zachować tożsamość, kulturę i bycie sobą"

Dzień 24 lutego – czerwona szminka i zielona koszula

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Nowa elektrownia Stalowa wyprodukuje dla Tarnowa czyste i tańsze ciepło. I jest bezobsługowa

Nie żyje mężczyzna przygnieciony przez stertę drewna w Grzechyni

Nie będzie referendum w Bochni. Zabrakło wymaganej liczby głosów

WSA: Strefa Czystego Transportu w Krakowie zgodna z Konstytucją. Magistrat zapowiada korekty