- Donald Trump przedstawia wstępne porozumienie z Iranem jako sukces, ale prof. Radosław Rybkowski ocenia, że USA nie osiągnęły w nim kluczowych celów.
- Największym beneficjentem umowy ma być Iran, który może liczyć na zniesienie sankcji, odblokowanie aktywów i fundusz odbudowy.
- Zdaniem eksperta przegranym porozumienia jest Izrael, którego interesy zostały pominięte, a relacje z administracją Trumpa wyraźnie się pogorszyły.
- Porozumienie może osłabić wiarygodność Stanów Zjednoczonych wobec sojuszników, w tym państw europejskich, które powinny bardziej liczyć na siebie.
- A
- A
- A
Iran wygrywa, Izrael przegrywa? Ekspert o skutkach porozumienia Donalda Trumpa
Choć Donald Trump przedstawia porozumienie z Iranem jako sukces swojej polityki zagranicznej, eksperci oceniają je znacznie bardziej sceptycznie. Zdaniem prof. Radosława Rybkowskiego z Uniwersytetu Jagiellońskiego na wstępnej umowie najwięcej zyskuje Teheran, który ma odzyskać dostęp do zamrożonych aktywów i uwolnić się od sankcji. Jednocześnie w trudnej sytuacji znajduje się Izrael, którego interesy – jak podkreśla politolog – zostały w negocjacjach wyraźnie pominięte. W rozmowie z Radiem Kraków ekspert wskazuje także, że działania administracji Trumpa mogą osłabiać zaufanie sojuszników do Stanów Zjednoczonych i podważać ich pozycję na arenie międzynarodowej.Donald Trump ogłosił sukces. Po miesiącach napięć i wojennych gróźb Stany Zjednoczone oraz Iran podpisały wstępne porozumienie, które ma otworzyć drogę do dalszych negocjacji. Jednak nie wszyscy podzielają optymizm amerykańskiego prezydenta. Zdaniem prof. Radosława Rybkowskiego z Uniwersytetu Jagiellońskiego na obecnym etapie najwięcej powodów do zadowolenia ma Teheran.
Sukces Trumpa czy sukces Iranu?
Prezydent USA przedstawia porozumienie jako dowód skuteczności swojej polityki. Tymczasem ekspert zwraca uwagę, że najważniejszy dla Waszyngtonu problem – irański program nuklearny – wciąż pozostaje nierozwiązany.
Ta umowa przedwstępna pokazuje, że Stany Zjednoczone zasadniczo nie osiągnęły niczego. To, co jest z perspektywy amerykańskiej kluczowe, czyli cały program nuklearny, będzie dopiero negocjowany
– podkreśla prof. Rybkowski.
W praktyce oznacza to, że po miesiącach napięć i kosztownych działań militarnych Waszyngton nie uzyskał jeszcze żadnych konkretnych gwarancji dotyczących ograniczenia irańskich ambicji atomowych.
Koniec sankcji i miliardy dolarów
Znacznie więcej powodów do zadowolenia może mieć Iran. Wstępne ustalenia przewidują zniesienie sankcji oraz odblokowanie części irańskich aktywów. Mowa jest również o funduszu odbudowy wartym nawet 300 miliardów dolarów.
Z perspektywy Iranu zdecydowanie lepszego, bo jeżeli zniesione są wszystkie sankcje, to jest wielka wiktoria
– ocenia ekspert.
Choć administracja Trumpa przekonuje, że kosztów nie poniosą bezpośrednio amerykańscy podatnicy, dla wielu obserwatorów bilans negocjacji pozostaje zaskakujący. Iran otrzymuje konkretne korzyści już teraz, podczas gdy najważniejsze ustępstwa z jego strony mają być dopiero przedmiotem dalszych rozmów.
Największy przegrany? Izrael
W ocenie prof. Rybkowskiego szczególnie trudna jest sytuacja Izraela. Państwo, które od lat postrzega irański program nuklearny jako jedno z największych zagrożeń dla własnego bezpieczeństwa, nie może być zadowolone z obecnego kształtu porozumienia.
Prawdziwym przegranym tutaj jest Izrael
– mówi ekspert.
Jego zdaniem między Donaldem Trumpem a premierem Benjaminem Netanjahu coraz częściej pojawiają się różnice interesów. Izrael oczekiwał zdecydowanej presji na Teheran, tymczasem otrzymał porozumienie, które nie rozwiązuje kluczowych problemów bezpieczeństwa.
Co więcej, również amerykańska opinia publiczna coraz mniej jednoznacznie popiera działania Izraela na Bliskim Wschodzie.
Znaczna część społeczeństwa amerykańskiego zobaczyła, że nie można dalej pozwalać Izraelowi działać w taki sposób
– zauważa prof. Rybkowski.
Czy Ameryka traci zaufanie sojuszników?
Skutki porozumienia mogą wykraczać daleko poza Bliski Wschód. Zdaniem eksperta coraz więcej państw zaczyna zastanawiać się, czy Stany Zjednoczone pozostają przewidywalnym i wiarygodnym partnerem.
Dotyczy to zarówno krajów arabskich, jak i europejskich sojuszników Waszyngtonu. Niepokój budzi zwłaszcza sposób prowadzenia polityki przez Donalda Trumpa, który często podejmuje decyzje zaskakujące nawet dla najbliższych partnerów.
Sojusznicy w Europie i gdzie indziej widzą, że nie mogą tak naprawdę liczyć na Stany Zjednoczone
– ocenia ekspert.
Europa musi liczyć na siebie
Według prof. Rybkowskiego Europa powinna potraktować obecną sytuację jako ostrzeżenie. Nawet jeśli sojusz transatlantycki przetrwa kolejne lata, kontynent nie może opierać swojego bezpieczeństwa wyłącznie na wsparciu z Waszyngtonu.
Europa powinna mieć większą świadomość tego, że jeśli umiesz liczyć, licz na siebie
– podkreśla.
Ekspert zwraca uwagę, że ograniczanie amerykańskiej obecności wojskowej w Europie oraz zmieniające się priorytety Waszyngtonu są wyraźnym sygnałem dla europejskich stolic.
Porozumienie z Iranem może więc okazać się czymś więcej niż tylko kolejnym rozdziałem w historii relacji amerykańsko-irańskich. Dla wielu państw jest ono także testem tego, jaką rolę Stany Zjednoczone chcą odgrywać w świecie i czy ich sojusznicy nadal mogą być pewni amerykańskiego wsparcia.
Komentarze (0)
Najnowsze
-
12:48
Powstanie pierwsze schronisko w Beskidzie Wyspowym? Inwestor nie rezygnuje z planów
-
12:35
Szpitalnik dołączył do tarnowskich maszkaronów
-
12:22
Szpitalnik zagościł w Tarnowie. To już 20. figura na Szlaku Maszkaronów
-
12:17
Ciało odnaleziono w Wiśle pod Brzeskiem. Sekcja zwłok ujawniła nowe fakty
-
11:45
Jakub Pytlowany: "Mieć w głowie odpowiednie narzędzia..."
-
11:38
Wiersze z tomów nominowanych do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej w Radiowej Bibliotece
-
11:25
Nowa droga nad Jezioro Mucharskie gotowa. Gmina stawia na turystykę
-
11:11
LETNIE TANIE KINOBRANIE - 20. wakacyjny festiwal filmowy
-
10:41
Google otworzyło drugie biuro w Krakowie z 300 stanowiskami pracy
-
10:36
Iran wygrywa, Izrael przegrywa? Ekspert o skutkach porozumienia Donalda Trumpa
-
10:04
Przystanek Młody Miłosz – nowe pasmo Festiwalu Miłosza dla dzieci i młodzieży
-
09:56
Nowa szansa dla długo wyczekiwanej drogi. Projektant już działa w terenie
-
09:38
Potańcówka na Plantach z Krakowskim Forum Kultury i Radiem Kraków!
-
09:32
13 osób zatrzymanych w sprawie wyłudzeń z Tarczy Finansowej PFR
-
09:25
Sprzęt wykończeniowy dla wykonawców z Krakowa, odkryj możliwości Planety Budowlanej
-
09:18
Czym różni się podgatunek high fantasy od współczesnego urban fantasy?
-
12:04
Nie ufaj Mefistofelesowi. Dyrektorzy Filharmonii Krakowskiej: Mateusz Prendota i Michał Klauza w kończącej 81. sezon rozmowie z Agnieszką Malatyńską-Stankiewicz
-
15:05
Zdrowie zaczyna się w jamie ustnej
-
10:45
Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 1.