Orawianie świętują 100. rocznicę włączenia ich terenu do granic Polski

Podhale
Piątek, 2020.07.17 14:22 ( Edytowany Poniedziałek, 2021.05.31 06:31 )

Orawianie świętują. 100 lat temu do granic Polski została włączona po I wojnie światowej część ziemi orawskiej oraz spiskiej. W czwartek rozpoczęły się w Jabłonce, to tuż przy granicy polsko-słowackiej w okolicach Chyżnego, obchody związane z tym wydarzeniem.

By Jerzy Opioła - Praca własna, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=26216207

Konflikt Polski z Czechosłowacją o granicę rozpoczął się, jak tylko pojawiły się widoki na niepodległość dla obu państw. Teren Orawy i Spisza był bardzo wymieszany kulturowo. Osiedlali się na nim od lat rolnicy i pasterze. "Na tę ziemię osiedlali się szczególnie pasterze z Karpat i Wołoszczyzny. Tworzyła się mieszanina. Pod Babią Górę przybywali ludzie z Jordanowa, Żywiecczyzny i najwięcej z Wołoszczyzny. Tu się rodziła kultura i gwara" - mówi Antoni Karlak, wójt gminy Jabłonka w Górnej Orawie.

Wraz z końcem pierwszej wojny światowej, gdy dla wszystkich było już jasne, że niepodległość uda się osiągnąć, rozpoczęła się walka o południową granicę Polski. "Na Orawie już 5 listopada 1918 roku, kiedy wiele obszarów Polski spało, zgromadzenie powołało polską radę narodową, uchwaliło rezolucję, w której zażądano przyłączenia Ziemi Orawskiej i Spiskiej do formującego się państwa polskiego. Pokłosiem tej rezolucji było przybycie na Orawę Wojska Polskiego, które jednak po kilku miesiącach w styczniu 1919 roku - na skutek intrygi dyplomatycznej - musiało te tereny opuścić" - opowiada Łukasz Wiater, historyk ziemi orawskiej.

Wtedy te tereny zajęły wojska czechosłowackie. Dalsze rozgrywki przeniosły się więc na arenę międzynarodową. Tam podjęto decyzję, aby o biegu granicy zadecydował plebiscyt. Przygotowania do tego wydarzenia jednak się przedłużały. Na początku 1920 roku istnienie Państwa Polskiego znowu stanęło pod znakiem zapytania ze względu na wojnę polsko-bolszewicką. W tym właśnie czasie strona Polska, której przygotowania do plebiscytu przebiegały pomyślnie, została zmuszona do odstąpienia od niego na rzecz arbitralnego rozgraniczenia organu międzynarodowego. Nim była rada ambasadorów" - mówi Wiater.

W ten sposób część Orawy, dokładnie 12 wsi, trafiło do Polski. Do terenów państwa przyłączono też niewielką część Spisza. "Warto zauważyć, że za zasługi w przyłączeniu tych regionów, zostało odznaczonych krzyżami niepodległości ponad stu mieszkańców Orawy. Okazuje się, że w grupie odznaczonych obok księży, nauczycieli, urzędników, aptekarza i studenta, znakomitą większość stanowili rolnicy. Ludzie wychowani na tej ziemi wykonali zadanie i wrócili do swoich społecznych ról" - dodaje Łukasz Wiater.

Do dziś nazywa się ich na Orawie budzicielami, ze względu na budzenie polskiego żywiołu narodowego wśród mieszkańców tego terenu.

To nie był jedyny spór na granicy polsko-czechosłowackiej w tamtym czasie. Przy innych okazjach doszło nawet do starć zbrojnych, tak jak choćby na Śląsku Cieszyńskim. Natomiast w przypadku Orawy, jak przyznaje Łukasz Wiater, gdyby nie trudne warunki, Polska mogła osiągnąć więcej. Polska liczyła na więcej i tego oczekiwała. To wprowadzało napięcie między Warszawą i Pragą. Po 100-leciu ta granica jest miejscem, gdzie Polacy spotykają się ze słowackimi sąsiadami" - dodał.

Słowacy przyjeżdżają do Polski głównie w celach handlowych, a Polacy jeżdżą na Słowację głównie w celach turystycznych.

Uroczystości w Jabłonce są dwudniowe. W czwartek odbywały się konferencje naukowe. W piątek zostanie odsłonięta tablica upamiętniająca setną rocznicę przyłączenia Orawy do Polski.

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze.

Zastrzegamy sobie prawo publikacji wybranych opinii.

(Tomasz Bździkot/ko)

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Najnowsze

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Orawianie świętują 100. rocznicę włączenia ich terenu do granic Polski

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Za dużo florystów, za mało listonoszy. Jest lista zawodów nadwyżkowych i deficytowych w Krakowie

"Robiąc remont, tworzymy klasyczne dzieło sztuki"

Zachodnia obwodnica Gorlic raz jeszcze. Będą nowe warianty trasy

Zastrzyk na drogi. Powiaty tarnowski i dąbrowski z dotacją na remonty

Dlaczego zawaliła się kamienica w Krakowie? Luki w prawie, brak pieniędzy, czekanie na "biodegradację"

Jest decyzja w sprawie kamienicy przy Grzegórzeckiej. "Tryb natychmiastowy"

Naprawdę Cię słucham. O empatii w rozmowie.

Kontrowersyjny dyrektor krakowskiego liceum nie wróci na stanowisko. Kto go zastąpi?

Maria i Jerzy Chronowscy, architekci osiedli Krakowa, bohaterami filmu dokumentalnego Instytutu Architektury

Dlaczego dzieci traktujemy surowiej niż dorosłych?

Przemysław Czarnek: "Trzeba wyjśc z ETS-u! Jakub Wiech: to oznaczałoby Polexit

Gigantyczna kara dla Śląska Wrocław. PZPN podjął decyzję

3102 cyfry po przecinku! Nowy rekord recytacji liczby Pi na Politechnice Krakowskiej

Przemoc, której nie widać. Dlaczego przemoc psychiczna bywa gorsza niż fizyczna?

Będzie trzeci pas ruchu na autostradzie A4 między Dulową a Balicami. GDDKiA ogłosiła przetarg

Porwali 24-latka i wozili go po Polsce. Jest akt oskarżenia wobec dwóch mężczyzn

Koniec utrudnień po wypadku w Bieczu

Komisja ds. nadużyć w Kościele. Paulina Guzik: „Papierkiem lakmusowym będzie odpowiedzialność biskupów”

Reforma PIP po decyzji parlamentu. Marek Benio: „To rozwiązanie raczej punktowe”

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Orawianie świętują 100. rocznicę włączenia ich terenu do granic Polski

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Za dużo florystów, za mało listonoszy. Jest lista zawodów nadwyżkowych i deficytowych w Krakowie

"Robiąc remont, tworzymy klasyczne dzieło sztuki"

Zachodnia obwodnica Gorlic raz jeszcze. Będą nowe warianty trasy

Zastrzyk na drogi. Powiaty tarnowski i dąbrowski z dotacją na remonty

Dlaczego zawaliła się kamienica w Krakowie? Luki w prawie, brak pieniędzy, czekanie na "biodegradację"

Jest decyzja w sprawie kamienicy przy Grzegórzeckiej. "Tryb natychmiastowy"

Naprawdę Cię słucham. O empatii w rozmowie.

Kontrowersyjny dyrektor krakowskiego liceum nie wróci na stanowisko. Kto go zastąpi?

Maria i Jerzy Chronowscy, architekci osiedli Krakowa, bohaterami filmu dokumentalnego Instytutu Architektury

Dlaczego dzieci traktujemy surowiej niż dorosłych?

Przemysław Czarnek: "Trzeba wyjśc z ETS-u! Jakub Wiech: to oznaczałoby Polexit

Gigantyczna kara dla Śląska Wrocław. PZPN podjął decyzję

3102 cyfry po przecinku! Nowy rekord recytacji liczby Pi na Politechnice Krakowskiej

Przemoc, której nie widać. Dlaczego przemoc psychiczna bywa gorsza niż fizyczna?

Będzie trzeci pas ruchu na autostradzie A4 między Dulową a Balicami. GDDKiA ogłosiła przetarg

Porwali 24-latka i wozi­li go po Polsce. Jest akt oskarżenia wobec dwóch mężczyzn

Koniec utrudnień po wypadku w Bieczu

Komisja ds. nadużyć w Kościele. Paulina Guzik: „Papierkiem lakmusowym będzie odpowiedzialność biskupów”

Reforma PIP po decyzji parlamentu. Marek Benio: „To rozwiązanie raczej punktowe”

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię

Porwali 24-latka i wozili go po Polsce. Jest akt oskarżenia wobec dwóch mężczyzn