Prezydent mówił podczas uroczystości, że oddaje hołd robotnikom Sierpnia 1980 r., którzy w Hucie Warszawa i w całej Polsce, w ponad 700 zakładach zażądali praw dla ludzi pracy, elementarnej realizacji zobowiązań międzynarodowych.
- powiedział Andrzej Duda. Dodał, że siłą napędową tej przemiany była pielgrzymka Ojca Świętego do Polski w 1979 r. Prezydent nawiązał też do Pomnika-Krzyża upamiętniającego msze święte ks. Jerzego Popiełuszki na terenie Huty Warszawa. Jak mówił, można śmiało powiedzieć, że to właśnie tu bł. ks. Jerzy Popiełuszko "narodził się jako kapelan Solidarności, ale przede wszystkim kapelan ludzi pracy".Zażądali tego, co należy się każdemu człowiekowi, czyli po prostu zażądali wolności, i uzyskali jej ważne elementy, które - jestem pewien - przesądziły, że później możliwy był rok 1989 i zmiana ustrojowa, która zmieniła Polskę, była kulminacyjnym momentem historycznej przemiany
Swoim życiem od tamtego momentu i swoją śmiercią napisał wielki rozdział polskiej historii i śmiało można powiedzieć, że wpłynął na bieg tamtejszych i późniejszych wydarzeń
- stwierdził prezydent.
Andrzej Duda przypomniał, że w sierpień porozumienia były zawierane w różnych miejscach kraju.Tamten wielki strajk lata 1980 roku zmienił Polskę, a najbardziej zmienił ją tamten sierpień
- powiedział.
Przywoływał też sierpień 1920 roku i Bitwę Warszawską, a także sierpień 1944 roku i Powstanie Warszawskie.
Nie byłoby pewnie dzisiaj wolnej Polski, gdyby nie wszystkie te trzy sierpnie. Każdy z nich ma swoją niezwykłą historyczną wartość
- mówił prezydent.
Porozumienia sierpniowe zostały zawarte przez komunistyczne władze i protestujących robotników. 31 sierpnia 1980 roku o godzinie 16.40, po 18 dniach strajku okupacyjnego w Stoczni Gdańskiej, po przystąpieniu do protestów solidarnościowych 700 zakładów pracy z całej Polski, a także po wielu dniach żmudnych negocjacji strajkujących ze stroną rządową, zostało podpisane historyczne porozumienie, otwierające drogę do powstania "Solidarności", i rozpoczynające przemiany ustrojowe w Polsce.
Pod wpływem strajków komunistyczne władze zgodziły się między innymi na: utworzenie niezależnych i samorządnych związków zawodowych, prawo do strajku, budowę pomnika ofiar grudnia 1970 roku, transmisje niedzielnych mszy św. w Polskim Radiu i ograniczenie cenzury. Uroczystość podpisania porozumienia transmitowała Telewizja Polska.
Decydujące znaczenie w osiągnięciu porozumienia miał rozpoczęty 14 sierpnia strajk w Stoczni Gdańskiej (wtedy im. Lenina), który rozszerzył się na pozostałe stocznie, porty, komunikację miejską i niektóre zakłady przemysłowe. To właśnie w Stoczni Gdańskiej, poza postulatami ekonomicznymi, wysunięto również żądania o charakterze politycznym. Sformułowano 21 postulatów, dotyczących między innymi powołania niezależnych od partii i pracodawców wolnych związków zawodowych, co stało się potem punktem wyjścia do utworzenia NSZZ "Solidarność", a także zagwarantowania prawa do strajku, uwolnienia więźniów politycznych, przywrócenia do pracy ludzi zwolnionych po strajkach w 1970 i 1976 roku i ograniczenia cenzury.
Podpisanie porozumienia przez przewodniczącego Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego Lecha Wałęsę i wicepremiera Mieczysława Jagielskiego zakończyło dwumiesięczną falę strajków w całej Polsce. Zapoczątkowało także proces upadku komunizmu w naszym kraju i pośrednio zmiany ustrojowe w innych europejskich państwach bloku komunistycznego.
Za symboliczną datę podpisania porozumień sierpniowych przyjmuje się właśnie 31 sierpnia - podpisanie porozumienia w Gdańsku. Dzień wcześniej podobne porozumienie podpisano w Szczecinie, 3 września w Jastrzębiu-Zdroju, a 11 września w Hucie Katowice w Dąbrowie Górniczej.
Wielkim osiągnięciem strajkujących była zgoda rządu na utworzenie "Solidarności". Związek został zarejestrowany 10 listopada 1980 roku. Wkrótce liczył niemal 10 milionów członków. Organizacje związkowe powstały we wszystkich przedsiębiorstwach i instytucjach - władze nie dopuściły tylko do ich utworzenia w Wojsku Polskim i Milicji Obywatelskiej. Gdy 13 grudnia 1981 roku generał Wojciech Jaruzelski zdecydował o wprowadzeniu stanu wojennego, "Solidarność" została zawieszona, a w październiku 1982 roku - zdelegalizowana. Był to okres prześladowań opozycji i działalności podziemnej. Związek został ponownie zarejestrowany w wyniku ustaleń Okrągłego Stołu w kwietniu 1989 roku.
W 2005 roku Sejm ustanowił 31 sierpnia świętem państwowym. Jest to Dzień Solidarności i Wolności.