Przed pandemią uroczystości w sanktuarium, będącym duchową stolicą Małopolski, gromadziły dziesiątki tysięcy wiernych. Tradycja odpustu sięga czterech wieków wstecz.
"Obchody odpustu Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny są związane z kalwaryjskimi Dróżkami Matki Bożej i nabożeństwem, jakie powstało już na początku XVII w. (…) Maryjny charakter sanktuarium przejawia się również w kulcie cudownego obrazu Matki Bożej Kalwaryjskiej. Z niesłabnącą żarliwością do stóp czułej Madonny przytulającej do swego policzka dzieciątko, zdążają rzesze pielgrzymów szukając pocieszenia i wstawiennictwa w wielu potrzebach” – poinformował PAP rzecznik sanktuarium, bernardyn o. Tarsycjusz Bukowski.
Duchowny powiedział, że tygodniowe uroczystości rozpocznie w niedzielę msza św. Przewodniczył jej będzie o. Teofil Czarniak, minister prowincjalny Bernardynów. Później wyruszy Procesja Boleści Maryi do Domku Matki Bożej, gdzie modlitwę zakończą uroczyste nieszpory.
19 sierpnia wierni będą uczestniczyli w odpustowym Dniu Misyjnym, który będzie poświęcony dziękczynieniu za 50 lat posługi Bernardynów w Demokratycznej Republice Konga. Piątek to tradycyjny dzień odpustu Matki Bożej Kalwaryjskiej. Główne uroczystości rozpoczną się przy kaplicy Domku Matki Bożej o godz. 15. Procesji Pogrzebu Maryi, którą poprzedzą nieszpory, będzie przewodniczyli ordynariusz diecezji koszedarskiej na Litwie bp Jonas Ivanauskas oraz metropolita krakowski abp Marek Jędraszewski.
"W sobotę swoje święto w czasie odpustowym będą przeżywała młodzież. Kalwaryjski Dzień Młodych jest czasem modlitwy o nowe powołania kapłańskie i zakonne. Przed południem pielgrzymi zgromadzą się na Drodze Krzyżowej. Wieczorem rozpocznie się na Górze Ukrzyżowania nabożeństwo oraz procesja światła" – powiedział o. Tarsycjusz.
Centralne uroczystości Wniebowzięcia NMP odbędą się w niedzielę 22 sierpnia. „O godz. 6. rano będzie sprawowana msza św. przy kościele Grobu Matki Bożej, po której rozpocznie się Procesja Wniebowzięcia Matki Bożej. Suma pontyfikalna pod przewodnictwem metropolity lwowskiego abp. Mieczysława Mokrzyckiego i z udziałem metropolity krakowskiego abp. Marka Jędraszewskiego będzie celebrowana o godz. 11.00 przy ołtarzu polowym. Uroczystości zwieńczą wieczorem nieszpory oraz procesja z figurą Matki Bożej Wniebowziętej” – wskazał bernardyn.
Początki odpustu sięgają początków XVII w., gdy powstał kalwaryjski klasztor Bernardynów. Skromna początkowo procesja Pogrzebu i Chwały Matki Bożej w święto Wniebowzięcia szybko się rozrosła. W latach 30. tego stulecia pojawiła się kapela oraz wojsko, a nieco później salwy armatnie. W połowie XVII w. bernardyni urządzali już dwie procesje: 13 sierpnia w dniu pogrzebu Matki Bożej oraz 15 sierpnia.
Po pierwszym rozbiorze Polski z dróżek kalwaryjskich zniknęły elementy militarne. Zaczęły natomiast występować asysty z różnych miejscowości. Występują w ludowych strojach. Jest ich kilkadziesiąt. Szczególnym znaczeniem cieszy się Asysta Cieszyńska, która uczestniczy w uroczystościach od 1740 r. Pątnicy znad Olzy cieszą się specjalnymi przywilejami. Mogą m.in. nieść trumnę z figurą Matki Bożej.
Rozkwit obrzędów związanych z Wniebowzięciem przypada na wiek XX. Po II wojnie został zmodyfikowany program uroczystości. Aby uwzględnić bardziej duchowe potrzeby wiernych wprowadzono polskie nieszpory zamiast nabożeństw łacińskich. Od tego czasu procesję Wniebowzięcia kończy uroczysta suma pontyfikalna.
Główne uroczystości w Kalwarii Zebrzydowskiej obecnie odbywają się w pierwszą niedzielę po 15 sierpnia. To tradycja od czasów kard. Karola Wojtyły, który jako metropolita krakowski zawsze uczestniczył w uroczystościach Wniebowzięcia na Jasnej Górze w Częstochowie. Chciał jednak też pielgrzymować do Kalwarii. Dlatego zaproponował, by Bernardyni przenieśli odpust.
Sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej zostało ufundowane na początku XVII w. przez rodzinę Zebrzydowskich. Równolegle z klasztorem Bernardynów wybudowano dróżki przypominające kompozycją miejsca święte w Jerozolimie.