- A
- A
- A
Wieliczka: Cenne archiwalia znaleziono na poddaszu magistratu
Około tysiąca dokumentów z drugiej połowy XIX i początku XX wieku odkryto na poddaszu wielickiego magistratu. Znakomicie zachowane dokumenty, opowiadające o historii Wieliczki i jej mieszkańców, zaprezentowano w poniedziałek w Wielickiej Mediatece.Najstarsze dokumenty pochodzą z II połowy XIX w. z czasów, gdy Wieliczka była w zaborze austriackim, a kończą się na II wojnie światowej. Znaleziono je w sierpniu b.roku przypadkiem, w trudno dostępnym miejscu na poddaszu wielickiego magistratu. Budynek powstał pod koniec XIX w. i od tego czasu pełnił głównie funkcje administracyjne dla zmieniających się władz Wieliczki.
Jak podkreślił burmistrz Wieliczki Artur Kozioł, znalezione dokumenty to skarbnica wiedzy o historii miasta i jego mieszkańców. W dotychczasowych zbiorach archiwalnych z przełomu XIX i XX wieku bardzo mało było bowiem dokumentów z historii miasta. Burmistrz zapowiedział, że dokumenty zostaną wpisane do rejestru i poddane badaniom przez historyków w porozumieniu i współpracy z Archiwum Narodowym i Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka.
Artur Kozioł zaprezentował zebranym m.in. "czarną księgę", czyli spis 4110 mieszkańców Wieliczki pochodzenia żydowskiego, którzy w latach 1940-1942 byli zameldowani w Wieliczce. W księdze podano daty urodzenia, adresy, informacje o wykonywanym zawodzie. Zachowały się m.in. karty pracy i karty opłat miejskich aż do 1942 r., kiedy "zostali wymeldowani z Wieliczki”.
W przypadającą właśnie w poniedziałek 76. rocznicę zagłady Żydów wielickich księgę zaprezentowano przewodniczącemu gminy wyznaniowej żydowskiej Tadeuszowi Jakubowiczowi. "To niesamowite, coś bardzo dziwnego. Ta książka Żydów mieszkających w Wieliczce jest pisana dokładnie tym samym pismem, co nasza książka zmarłych. Ta sama osoba pisała w Krakowie księgę zmarłych" – podkreślił Tadeusz Jakubowicz. Zaapelował, by władze Wieliczki zachowały historyczne dokumenty po badaniach u siebie, ponieważ tylko w Wieliczce mają one swój sens.
Tematyka dokumentów jest bardzo różnorodna, z okresu międzywojennego zachowało się bardzo wiele projektów, np. budowy kanalizacji miejskiej, zatwierdzone do budowy projekty domów mieszczan wielickich. Duże zbiory dokumentują czasy burmistrza Franciszka Aywasa (burmistrz miasta w latach 1906 – 1914). Ważną część zbiorów stanowią dokumenty wydane w czasie drugiej wojny światowej. Znajdują się tam m.in. pozwolenia na prowadzenie handlu dla ludności zarówno polskiej, jak i żydowskiej.
Są również m.in. oryginalne budżety miasta, cmentarza i innych instytucji z początku XX wieku; książeczki spłat kredytów, dokumenty z działalności Rady Miejskiej.
W dokumentach widać również ogromną aktywność społeczną mieszkańców Wieliczki, którzy są zrzeszeni w licznych organizacjach, np. w Kółku Młodzieży Akademickiej, "Sokole", Towarzystwie Śpiewaczym "Lutnia", stowarzyszeniu kolejarzy z Wieliczki. Organizacje te przygotowywały liczne wydarzenia kulturalno-społeczne, wysyłały pisma do magistratu z prośbą o wsparcie, udostępnienie Parku Mickiewicza czy sali Magistrat. Znalezione też zostały książeczki opatrzone pieczątką "Bibljoteka Związku Legionistów Polskich w Wieliczce".
Ciekawe są też pisma mieszkańców do wielickiego magistratu, gdyż pokazują codzienne życie w Wieliczce. Pisma te zawierają na przykład skargę jednej handlarki z Rynku Górnego na drugą, bardzo konfliktową i złośliwą, czy też pisma o ukaranie właściciela agresywnego psa z ulicy Kościuszki. Jest też plan miejskiej lodowni i miejskiego...wychodka.
Władze nie kryją zdziwienia tym znaleziskiem, bo budynek był wcześniej wielokrotnie remontowany. Dopiero podczas tegorocznego remontu postanowiono pozbyć się insektów ze strychu, ale razem ze spodziewanymi insektami znaleziono... pudła z dokumentami.
Weronika Sraga/PAP/bp
Komentarze (0)
Najnowsze
-
11:51
Jak wybrać dobre Data Center? Na co zwrócić uwagę?
-
11:49
Zakopane: zamkną kolejny odcinek ul. Kasprusie. Utrudnienia potrwają do grudnia
-
11:39
W poniedziałek zamkną fragment ul. Łowińskiego. Kierowcy pojadą nową jezdnią S7
-
11:36
"Zielone serce Włoch". Bartek Kieżun o smakach Umbrii
-
11:18
Utrudnienia na A4 i w powiecie limanowskim. Duże opóźnienie pociągu do Pragi
-
11:15
Było 14, jest 20. Tarnów zaktualizował szlak maszkaronów
-
10:51
„Wojna zaczęła się w Tarnowie”? 87 lat temu bomba wybuchła na dworcu
-
10:30
Kilkadziesiąt pocisków pod ziemią. Saperzy interweniowali w Libiążu
-
10:22
Pierwsza pomoc, alarmy i plecak ewakuacyjny. Trening reagowania w Małopolsce Zachodniej
-
10:08
Leczenie kanałowe pod mikroskopem – kiedy pomaga zachować naturalny ząb?
-
09:31
Grybów: potrącenie pieszego. Ranny trafił do szpitala
-
09:24
Bartosz Bocheńczak (Konfederacja): Kraków nie powinien dokonywać transkrypcji małżeństw jednopłciowych
-
09:18
Laserowy show, koncerty i animacje. Tak świętuje Oświęcim
-
07:40
Kto chciał skłócić Polskę i Czechy? Kulisy internetowej prowokacji
-
06:28
Gorący piątek w Małopolsce. Wieczorem ochłodzenie i deszcz
-
12:35
Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 11 - Kraków pod kontrolą
-
23:00
Marek Andrzejewski
-
23:05
Marcin Sanakiewicz
Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy
Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.
Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]
Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze