Przez ponad 200 lat uważano go za kopię. Sensacyjne odkrycie na Wawelu

Gabriela Koziara
Dzisiaj 14:20 ( Edytowany Dzisiaj 14:39 )

Przez ponad dwa stulecia uchodził za XIX-wieczną kopię. Teraz okazało się, że pod warstwami przemalowań kryje się oryginalny portret Anny Jagiellonki z XVI wieku, namalowany przez nadwornego artystę Marcina Kobera. To jedno z najważniejszych odkryć konserwatorskich ostatnich lat na Wawelu. Obraz można zobaczyć na wystawie „Anna Jagiellonka. Wszystkie twarze królowej”, która opowiada historię ostatniej przedstawicielki dynastii Jagiellonów na polskim tronie.

Fot. Emilia Wietecha

Pod warstwami farby odkryli oryginalny portret królowej

Monumentalny obraz przez 120 lat wisiał nad wejściem do Kaplicy Zygmuntowskiej w katedrze wawelskiej. Przez długi czas uznawano go za XIX-wieczną kopię starszego wizerunku. Dopiero dwuletnie prace konserwatorskie pokazały, że pod późniejszymi przemalowaniami zachował się oryginał z XVI wieku, autorstwa Marcina Kobera, nadwornego malarza Stefana Batorego.

Stan obrazu był bardzo zły, między innymi ze względu na odpadającą farbę. Już pierwsze etapy prac pokazały jednak, że konserwacja nie ograniczy się do ratowania zabytku, ale stanie się także procesem badawczym. Ostatecznie udało się odsłonić około 40–50 procent pierwotnej kompozycji, w tym oryginalną twarz królowej.

– Tworzyliśmy symulacje komputerowe, które pokazywały nam, jak obraz mógłby wyglądać, gdybyśmy wybrali taki, a nie inny sposób odtwarzania pewnych detali. To jest odkrycie. Wiem, że o konserwacji zwykle mówi się wtedy, gdy dzieje się coś bardzo złego, ale my mamy po prostu bardzo duże odkrycie dla historii sztuki polskiej – podkreśla Angelika Bogdanowicz-Prus, konserwatorka Zamku Królewskiego na Wawelu.

Dzięki badaniom i konserwacji udało się przywrócić wizerunek Anny Jagiellonki w formie znacznie bliższej tej, w jakiej przedstawił ją XVI-wieczny malarz.

1 / 19

Anna Jagiellonka nie tylko w cieniu królów

Odkryty portret jest jednym z najważniejszych eksponatów wystawy „Anna Jagiellonka. Wszystkie twarze królowej”. Po raz pierwszy zgromadzono na niej wszystkie znane wizerunki władczyni z dojrzałego okresu jej życia.

Ekspozycja zajmuje sześć sal na pierwszym piętrze Zamku Królewskiego na Wawelu. Opowiada o Annie Jagiellonce nie tylko jako córce Zygmunta Starego i Bony Sforzy, siostrze Zygmunta Augusta czy żonie Stefana Batorego, ale przede wszystkim jako kobiecie, która aktywnie uczestniczyła w życiu politycznym i zabiegała o zachowanie dziedzictwa swojej dynastii.

– Tytułowe „wszystkie twarze” to próba ukazania sytuacji i działalności Jagiellonki na różnych etapach jej życia – wyjaśnia Marta Golik-Gryglas, kuratorka wystawy.

Zwiedzający poznają dzieciństwo i młodość królewny na wawelskim dworze, dramatyczny okres pierwszych bezkrólewi, małżeństwo ze Stefanem Batorym, a także jej działalność po śmierci męża.

Anna Jagiellonka była jedną z dwóch kobiet w historii Polski wybranych na króla. W 1575 roku została wybrana na tron, a rok później poślubiła Stefana Batorego. Po jego śmierci odegrała ważną rolę w doprowadzeniu do wyboru swojego siostrzeńca, Zygmunta III Wazy, na króla Polski.

120 zabytków z całej Europy na wystawie na Wawelu

Na wystawie znalazło się łącznie 120 obiektów wypożyczonych z ponad 40 instytucji, w tym Galerii Uffizi we Florencji, Kunsthistorisches Museum w Wiedniu i hiszpańskich zbiorów Patrimonio Nacional.

Oprócz portretów Anny Jagiellonki zwiedzający zobaczą pięć wizerunków Stefana Batorego oraz dokumenty dotąd nieprezentowane na Wawelu. Wśród nich są testament Zygmunta Augusta, akt elekcji Henryka Walezego i inwentarz wyprawy Katarzyny Jagiellonki, najmłodszej siostry Anny.

Wystawa jest także okazją do przypomnienia działalności fundacyjnej królowej, która wspierała sztukę i dbała o pamięć o dynastii Jagiellonów.

Ekspozycję „Anna Jagiellonka. Wszystkie twarze królowej” można oglądać na Zamku Królewskim na Wawelu od 23 października 2026 roku do 14 lutego 2027 roku.

Źródło:

Polska Agencja Prasowa

Autor:

Gabriela Koziara

Opracowanie:

Ewelina Kołpak

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Najnowsze

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Przez ponad 200 lat uważano go za kopię. Sensacyjne odkrycie na Wawelu

Pod warstwami farby odkryli oryginalny portret królowej

Anna Jagiellonka nie tylko w cieniu królów

120 zabytków z całej Europy na wystawie na Wawelu

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Pijany kierowca uciekał przed policją. Pościg zakończył się w rowie

Nietypowe spotkanie w Krakowie. Kobieta z córką znalazły chorego jenota

Wszystkie twarze Anny Jagiellonki. Wyjątkowa wystawa na Wawelu