13 kwietnia - Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej

Aktualności
Sobota, 2019.04.13 08:45 ( Edytowany Poniedziałek, 2021.05.31 00:14 )

Prezydent Andrzej Duda złożył w sobotę wieniec przed Krzyżem Katyńskim w Krakowie z okazji Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej – podała Kancelaria Prezydenta na stronie internetowej. Prezydent złożył wieniec wspólnie z przedstawicielami Stowarzyszenia Rodzin Ofiar Katynia Polski Południowej w Krakowie, Związku Sybiraków Oddział Krakowski i harcerzami z ZHP i ZHR.

By nieznany - "Zbrodnia katyńska w świetle dokumentów / z przedm. Władysława Andersa", Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3260890

Stojący u podnóża Wawelu krzyż, nazywany powszechnie "katyńskim", upamiętnia ofiary zbrodni katyńskiej. Na belce poprzecznej ma złocony napis "Katyń" oraz daty 1940 i 1990. U podnóża znajduje się granitowa tablica, na której wymieniono tragiczne miejsca związane z najnowszą historią Polski, m.in. Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk, Workutę, ale też Gdańsk, Gdynię, Szczecin i kopalnię Wujek.

Prezydent wraz z przedstawicielami organizacji katyńskich i sybirackich oraz harcerzami złożył również kwiaty przed pamiątkową tablicą poświęconą pamięci Polaków aresztowanych, deportowanych i zesłanych przez władze sowieckie na Sybir. Tablicę znajdującą się obok Krzyża Katyńskiego odsłonięto 17 września 2009 roku, w 70. rocznicę agresji Armii Czerwonej na Polskę.

13 kwietnia jest obchodzony Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej, ustanowiony przez Sejm Rzeczpospolitej w 2007 roku. Jego celem jest oddanie hołdu polskim jeńcom zgładzonym przez NKWD 1940 roku. Dzień ten jest obchodzony w rocznicę opublikowania przez Niemcy - 13 kwietnia 1943 roku - oficjalnej informacji o odkryciu w Katyniu masowych grobów. Dwa dni później moskiewskie radio o zbrodnię katyńską oskarżyło Niemców, sugerując, że przeprowadzili ją w 1941 roku. Wersję tę upowszechniała przez długie lata komunistyczna propaganda, a za nią - władze PRL.
         Zbrodnia katyńska to wymordowanie przez NKWD blisko 22 tysięcy polskich oficerów i jeńców wojennych z obozów i więzień zachodniej Białorusi i Ukrainy. Zostali wzięci do niewoli po agresji Związku Radzieckiego na Polskę we wrześniu 1939 roku. Ofiarą padli obywatele, będący elitą narodu, stanowiący jego potencjał obronny, intelektualny i twórczy. Egzekucje trwały od kwietnia do maja 1940 roku w Katyniu, Charkowie oraz Miednoje. Jeńców zgładzano strzałem w tył głowy.
          Związek Sowiecki przyznał się do popełnienia zbrodni katyńskiej dopiero po 50. latach - 13 kwietnia 1990 roku. W komunikacie rządowej agencji TASS oficjalnie potwierdzono, że polscy jeńcy wojenni zostali rozstrzelani wiosną 1940 roku przez NKWD. Michaił Gorbaczow przekazał prezydentowi Wojciechowi Jaruzelskiemu listy przewozowe NKWD z obozów w Kozielsku i Ostaszkowie oraz spis jeńców ze Starobielska.
         W 2000 roku w Charkowie, Katyniu i Miednoje otwarto polskie cmentarze. W 2012-tym prezydenci Polski i Ukrainy otworzyli czwarty cmentarz katyński w Bykowni na Ukrainie. Spoczywają tam prochy blisko 3,5 tysiąca Polaków.

        Polaków wymordowano na podstawie uchwały Biura Politycznego KC Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików) z 5 marca 1940 roku. Nakazano w niej zgładzenie 25. tysięcy polskich jeńców wojennych przetrzymywanych w obozach i więzieniach na Ukrainie i Białorusi. Decyzja została jednogłośnie zaakceptowana przez członków Biura Politycznego - Stalina, Woroszyłowa, Mołotowa, Mikojana, Kalinina, Kaganowicza i Berię, którzy złożyli pod nią swoje podpisy.
         Pierwsze transporty śmierci z jeńcami ruszyły 3 kwietnia 1940 roku z obozów w Kozielsku, Ostaszkowie i Starobielsku. Likwidacja rozpoczęła się w tym samym czasie, według jednolitego planu przygotowanego przez moskiewską centralę NKWD. 3 kwietnia z obozu w Kozielsku wywieziono do Katynia 4 404 jeńców i zamordowano strzałami w tył głowy. Likwidacja obozu trwała do 12 maja. Z Ostaszkowa wywózki szły do Kalinina, obecnie Twer, od 4 kwietnia do 16 maja. Ciała pomordowanych 6 287 więźniów pogrzebano w miejscowości Miednoje. Od 5 kwietnia do 12 maja z obozu w Starobielsku wywieziono do Charkowa i rozstrzelano 3 896 jeńców, a pogrzebano na przedmieściach miasta w Piatichatkach. Wśród rozstrzelanych byli oficerowie Wojska Polskiego - wybitni dowódcy i stratedzy, policjanci, urzędnicy, uczeni, profesorowie wyższych uczelni, artyści, lekarze, nauczyciele i prawnicy.
           Egzekucje trwały do maja 1940 roku. Przez trzy lata, mimo, że wywiady - brytyjski i amerykański wiedziały, że sprawcą mordu było NKWD, wiadomość o tym ukrywano w obawie przed reakcją Związku Radzieckiego.
         Dopiero 11 kwietnia 1943 roku niemiecka Agencja Transocean poinformowała o "odkryciu masowego grobu ze zwłokami 3.000 oficerów polskich" w Katyniu. Dwa dni później - 13 kwietnia - w siedzibie Ministerstwa Spraw Zagranicznych III Rzeszy odbyła się konferencja prasowa poświęcona odkryciu masowych grobów w Katyniu. Radio Berlin podało dodatkowe informacje ze Smoleńska na temat identyfikacji zwłok polskich oficerów.
          W sprawie katyńskiej nasz kraj nie uzyskał wsparcia ze strony przywódców mocarstw zachodnich. Polski rząd próbował wyjaśnić okoliczności zbrodni z pomocą Międzynarodowego Czerwonego Krzyża. Doprowadziło to jednak do zerwania przez Kreml, 25 kwietnia 1943 roku, stosunków polsko-radzieckich.
         Okres fałszowania i zatajania zbrodni, co jest określane przez historyków mianem „kłamstwa katyńskiego”, trwał pół wieku. Dopiero 13 kwietnia 1990 roku Moskwa przyznała, że zbrodnię popełniło NKWD i wyraziła głębokie ubolewanie, nazywając Katyń "jedną z cięższych zbrodni stalinizmu". Prezydent ZSRS Michaił Gorbaczow przekazał prezydentowi Wojciechowi Jaruzelskiemu kopie archiwalnych dokumentów z listami polskich jeńców wysłanych w kwietniu i maju 1940 roku z obozu w Kozielsku do Smoleńska i z obozu w Ostaszkowie do Kalinina (obecny Twer), a także wykaz akt ewidencyjnych jeńców wojennych, których wywieziono z obozu NKWD w Starobielsku. Gorbaczow oficjalnie zlecił wyjaśnić sprawę katyńską.
         W 1992 roku prezydent Rosji Borys Jelcyn ujawnił dokumenty obciążające sowieckie Politbiuro i Józefa Stalina. 14 października 1992-go, na polecenie Jelcyna, naczelny archiwista państwowy Rosji Rudolf Pichoja przekazał prezydentowi Lechowi Wałęsie kopie dokumentów z teczki specjalnej nr 1.
         Śledztwo w sprawie zbrodni katyńskiej prowadzi Instytut Pamięci Narodowej od listopada 2004 roku. Historycy IPN uważają mord za ludobójstwo, ze względu na jego ideologiczne umotywowanie względami klasowymi, a faktycznie narodowymi oraz jej masowość. W 2004 roku zakończyło się 14-letnie śledztwo rosyjskiej prokuratury wojskowej. Rosjanie uznali, że mord nie był zbrodnią ludobójstwa i nikogo nie postawili przed sądem.

IAR/bp

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Najnowsze

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

13 kwietnia - Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

„Jaskółki” wracają do domu. Tak wygląda nowy stadion w Tarnowie

Tarnów doczekał się boiska piłkarskiego na miarę XXI wieku. Unia wraca do Mościc

Serca na korzkiewskiej łące

Średniowieczni wojowie, rzemieślnicy i muzycy opanowali zamek w Melsztynie

Jubileusz 30- lecia Domu Norymberskiego (20-21 czerwca)

Najkrótsza noc, najpiękniejsze tradycje. Wianki w Krakowie

Śmiertelny wypadek na torach w Biadolinach Szlacheckich

Kawa z widokiem na słonie? W Krakowie się da

Katastrofa pod Lubogoszczą. Ujawniono przebieg ostatnich minut lotu śmigłowca

Takich obrazów Witkacy namalował zaledwie kilka. Jeden właśnie kupiło muzeum

Przez lata były ukryte przed zwiedzającymi. Wyjątkowe eksponaty można zobaczyć w Zakopanem

Sądecki skansen zamienił się w teatralną scenę. Trwa Festiwal Teatru Tej Ziemi

W Przyszowej odżywa słowiańska osada. Powstały pierwsze chaty

Oryna Czarownica - widowsko plenerowe w Sądeckim Parku Etnograficznym

Koniec prowizorki po powodzi z 1997 roku. Rusza budowa nowego mostu w Jazowsku

Jakże piękny jest świat zwierząt!

Zauważyli niebezpieczną jazdę i zareagowali. 50-latek był kompletnie pijany

Prof. Iwona Kowalska-Bobko: w Polsce jest już zbyt dużo lekarzy, a ich liczba nadal rośnie

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 1.

Kraków dr Moniki Widzickiej - odc. VIII - "Muzyka w salonie”

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

13 kwietnia - Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

„Jaskółki” wracają do domu. Tak wygląda nowy stadion w Tarnowie

Tarnów doczekał się boiska piłkarskiego na miarę XXI wieku. Unia wraca do Mościc

Serca na korzkiewskiej łące

Średniowieczni wojowie, rzemieślnicy i muzycy opanowali zamek w Melsztynie

Jubileusz 30- lecia Domu Norymberskiego (20-21 czerwca)

Najkrótsza noc, najpiękniejsze tradycje. Wianki w Krakowie

Śmiertelny wypadek na torach w Biadolinach Szlacheckich

Kawa z widokiem na słonie? W Krakowie się da

Katastrofa pod Lubogoszczą. Ujawniono przebieg ostatnich minut lotu śmigłowca

Takich obrazów Witkacy namalował zaledwie kilka. Jeden właśnie kupiło muzeum

Przez lata były ukryte przed zwiedzającymi. Wyjątkowe eksponaty można zobaczyć w Zakopanem

Sądecki skansen zamienił się w teatralną scenę. Trwa Festiwal Teatru Tej Ziemi

W Przyszowej odżywa słowiańska osada. Powstały pierwsze chaty

Oryna Czarownica - widowsko plenerowe w Sądeckim Parku Etnograficznym

Koniec prowizorki po powodzi z 1997 roku. Rusza budowa nowego mostu w Jazowsku

Jakże piękny jest świat zwierząt!

Zauważyli niebezpieczną jazdę i zareagowali. 50-latek był kompletnie pijany

Prof. Iwona Kowalska-Bobko: w Polsce jest już zbyt dużo lekarzy, a ich liczba nadal rośnie

Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 1.

Kraków dr Moniki Widzickiej - odc. VIII - "Muzyka w salonie”

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię