Rak prostaty i rak jądra - chorują nie tylko starsi mężczyźni
Movember, czyli wąsopad, to bardzo istotna społecznie akcja, która ma na celu skłonienie mężczyzn do regularnego badania się. A jest o czy mówić, ponieważ rak gruczołu krokowego (inaczej prostaty lub stercza) jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u mężczyzn, natomiast rak jądra dotyka statystycznie najczęściej młodych panów. Co należy wiedzieć o tych chorobach?
Wysoki wskaźnik zachorowań na raka stercza związany jest ze starzeniem się społeczeństwa.
Im starszy mężczyzna, tym ryzyko zachorowania większe! Ten typ nowotworu rozwija się bardzo powoli. Od chwili wystąpienia pierwszych zmian mija ok. 10 lat, zanim ukształtuje się guz o objętości 1 ml. Co istotne, początkowe stadium przebiega właściwie bezobjawowo. Kiedyś mężczyźni umierali, nawet nie wiedząc, że chorują, ponieważ nowotwór nie zdążył się wystarczająco rozwinąć. Ale żyjemy coraz dłużej, dlatego wśród seniorów ten problem jest obecnie bardzo często spotkany i już problematyczny, ponieważ rak prostaty, który długo nie został rozpoznany, powoduje ryzyko naciekania na otaczające gruczoł tkanki oraz przerzuty do innych narządów - zwraca uwagę ekspert.
Natomiast nowotwór jądra wymaga natychmiastowego działania, ponieważ rozwija się w bardzo szybkim tempie. Znaczenie mają tygodnie, a nawet dni. W jego przypadku pojawienie się nie jest w żaden sposób związane z wiekiem, ponieważ dotyka nawet nastoletnich chłopców. W dodatku jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym w grupie młodych dorosłych.
Statystyki są następujące: szacuje się, że rak prostaty dotyka ok. 50 proc. mężczyzn między 60. a 70. rokiem życia, ale ujawnia się też przed 50-tką. Natomiast rak jądra dotyka 25 proc. Polaków między 22. a 44. rokiem życia.
Profilaktyka raka prostaty i raka jądra
Dlatego specjaliści biją na alarm i nakłaniają mężczyzn w każdym wieku do profilaktyki. Zarówno raka prostaty, jak i raka jądra można wyleczyć, pod warunkiem, że choroba zostanie wykryta na odpowiednio wczesnym etapie.
Zaleca się, aby w ramach profilaktyki raka prostaty każdy mężczyzna, który ukończył 45. rok życia, wykonywał co roku badania kontrolne u urologa. Dodatkowe wizyty są niezbędne zawsze, gdy pojawiają się problemy z oddawaniem moczu, bądź gdy taki rodzaj nowotworu występował już wcześniej w rodzinie. W ramach podstawowej profilaktyki wykonuje się badanie per rectum (przezodbytnicze, palpacyjne), które pozwala na sprawdzenie powierzchni, wielkości oraz konsystencji gruczołu krokowego i USG przezodbytnicze. Ponadto wykonuje się pomiar krwi PSA będący oznaczeniem poziomu markera charakterystycznego dla prostaty. Jeżeli któreś z nich wykaże nieprawidłowości, wykonywane są kolejne kroki, m.in. biopsja stercza (w tym bardzo dokłada biopsja fuzyjna) lub rezonans magnetyczny.
Podstawowa profilaktyka raka jąder powinna polegać na samobadaniu.Każdy mężczyzna, już od 15. roku życia, mniej więcej raz w tygodniu powinien je wykonywać! Najrzadziej raz na miesiąc. Najlepiej robić je po kąpieli. Temperatura rozluźnia mięśnie moszny, dzięki czemu łatwiej wyczuć niepokojące zmiany. Należy objąć jądro rękami i przesuwać opuszkami po powierzchni, uciskając bardzo delikatnie. Powinno być miękkie. Twarde jądro jest sygnałem alarmowym. Warto także przyjrzeć się w lustrze, czy nie widzimy, żeby jądra były spuchnięte, czerwone lub nieregularne. Każde wykrycie zgrubienia, obrzęku, nagromadzonego płynu w mosznie czy guzka wyraźnie twardszego od pozostałej części jądra powinno natychmiastowo skłonić do wizyty urologicznej. W przypadku potwierdzenia wątpliwości pacjenta, zostaje on skierowany na USG - bezbolesną diagnostykę, która pozwala ocenić stan obu jąder i jamy brzusznej.
Rak prostaty i rak jądra. Co jeszcze powinno wzbudzić niepokój?
Na co jeszcze warto zwracać uwagę w przypadku obu schorzeń?W początkowych fazach raka stercza czasami można zauważyć delikatny rozrost gruczołu krokowego, trudności w oddawaniu moczu oraz pojawienie się krwi w nasieniu czy urynie. Gdy rak się rozwinie, objawy są już mocniejsze. Można spodziewać się bólu podbrzusza, krocza i kości, nietrzymania moczu czy zaburzeń wzwodu.
Wszelkie odstępstwa od normy, jak choćby powiększenie się piersi, bóle pleców, powinny mężczyznę zawsze kierować do lekarza. Niestety, takie objawy oraz kolka nerkowa czy poszerzenie układu kielichowo-miedniczkowego wiążą się z wyższymi stadiami zaawansowania i gorszym rokowaniem raka jądra.