„Upadek” Alberta Camusa. Odpowiedzialność, absurd i sąd nad samym sobą

Niewinna rozmowa w barze w Amsterdamie zamienia się w spowiedź – a może antyspowiedź – człowieka, który próbuje ocalić samego siebie przed samym sobą. W „Państwie filozofów” Piotr Jędrzejewski i prof. Joanna Hańderek (Uniwersytet Jagielloński) wracają do powieści Alberta Camusa „Upadek” (1956) i pytają wprost: czy każdy z nas jest choć trochę jak Jean-Baptiste Clamence?

Posłuchaj programu

Bohater Camusa – dawniej „wzięty” paryski adwokat, otoczony ludźmi i uznaniem – trafia do Amsterdamu, gdzie jego opowieść staje się nie tyle dialogiem, co monologiem. Przez całą powieść nie wiemy, kim jest rozmówca Clamence’a, a ta niepewność prowadzi do pytania: czy on mówi do kogoś, czy jednak do siebie?

W rozmowie wraca motyw chwili granicznej: „coś mignęło”, słychać „plusk”, a on nie sprawdza. To punkt, od którego zaczyna się etyczny ciężar i drążące „dlaczego?”. Audycja dotyka tego, jak łatwo budujemy narracje, które mają nas uspokoić – i jak często w codzienności wybieramy półśrodki, „gesty na pokaz”, zamiast ryzykownej odpowiedzialności.

Pojawia się też Camusowski absurd: moment, gdy „opada kurtyna” i nagle pęka sens, który sobie uporządkowaliśmy. Co zostaje wtedy człowiekowi – bierne „trwanie w absurdzie”, czy bunt rozumiany jako działanie w imię drugiego? I wreszcie: czym jest autentyczność, skoro nawet szczerość bywa procesem, a Clamence wymyka się prostym ocenom – gracz czy człowiek w drodze do prawdy o sobie?

Amsterdam w tej opowieści gęstnieje jak mgła: miasto kanałów i mostów, których bohater unika, staje się metaforą „więzienia w głowie” – sumienia, braku odpowiedzialności i prób usprawiedliwienia siebie. A finałowe zdanie o „zbyt zimnej wodzie” zostawia słuchacza z pytaniem, które Camus stawia bez pocieszeń: co zrobimy następnym razem?

Autor:

Piotr Jędrzejewski

Komentarze (1)

SDSR-TDS-PPW

SPALINY DIESLA SĄ RAKOTWÓRCZE - TAK DLA SCT - POLSKA PRZEDE WSZYSTKIM

2026-02-15

A propos Camusa, w USA, najbogatszym kraju III Świata, wciąż na bieżąco pojawiają się przypadki dżumy.

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

„Upadek” Alberta Camusa. Odpowiedzialność, absurd i sąd nad samym sobą

Komentarze (1)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Pożar domu w Woli Rzędzińskiej, jedna osoba trafiła do szpitala

Czy państwo powinno chronić inwestorów kryptowalut? Ekonomista wskazuje paradoks

10 lat bez chodnika. Na ulicy Potrzask w Bieżanowie wciąż ryzykują życiem

Niepewność na świecie napędza rynek mieszkań w Polsce. Paradoks czy nowy trend?

Wiemy, ile będzie nas kosztować "wielka korekta" zasad płatnego parkowania

Ataki na małoletnie w Rabce-Zdroju. Sąd Apelacyjny w Krakowie zmienił wyrok

Bójka w Limanowej. Sześć osób zatrzymanych, policja zabezpieczyła broń

48 nowych autobusów już na ulicach Krakowa. Mają nawet... lodówki

Domowa „fabryka” broni. 45-latek w rękach policji

Uruchamiając aplikację, wezwiesz pomoc. W Małopolsce działa już "Pierwszy Ratownik"

Krakowskie liceum XXI zmienia adres. Przeniesie się do podstawówki nr 104

Elektrownia Siersza jeszcze dwa lata na węglu? W planach gaz i OZE

Mental Bus ruszył z Krakowa. Darmowa pomoc psychologiczna wyjedzie w Polskę

Nowy park kieszonkowy w Tarnowie. Lasek Chyszowski zmienia się dla mieszkańców

Zaprzysiężenie sędziów TK bez prezydenta? „Nie może blokować procedury”

Prezes Grupy Azoty: siedziba zostaje w Tarnowie. „Nie ma tego tematu”

W Wolbromiu rozpoczęły się Małopolskie Dni dla Klimatu. Posadzono pierwsze drzewa

Jak opodatkować dochody z kryptowalut?

"Leczyła" raka domową kroplówką z chemii przemysłowej. 32-latka sama sporządzała płyny

Krakowscy hejnaliści z nowymi instrumentami

„Upadek” Alberta Camusa. Odpowiedzialność, absurd i sąd nad samym sobą

Komentarze (1)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Pożar domu w Woli Rzędzińskiej, jedna osoba trafiła do szpitala

Czy państwo powinno chronić inwestorów kryptowalut? Ekonomista wskazuje paradoks

10 lat bez chodnika. Na ulicy Potrzask w Bieżanowie wciąż ryzykują życiem

Niepewność na świecie napędza rynek mieszkań w Polsce. Paradoks czy nowy trend?

Wiemy, ile będzie nas kosztować "wielka korekta" zasad płatnego parkowania

Ataki na małoletnie w Rabce-Zdroju. Sąd Apelacyjny w Krakowie zmienił wyrok

Bójka w Limanowej. Sześć osób zatrzymanych, policja zabezpieczyła broń

48 nowych autobusów już na ulicach Krakowa. Mają nawet... lodówki

Domowa „fabryka” broni. 45-latek w rękach policji

Uruchamiając aplikację, wezwiesz pomoc. W Małopolsce działa już "Pierwszy Ratownik"

Krakowskie liceum XXI zmienia adres. Przeniesie się do podstawówki nr 104

Elektrownia Siersza jeszcze dwa lata na węglu? W planach gaz i OZE

Mental Bus ruszył z Krakowa. Darmowa pomoc psychologiczna wyjedzie w Polskę

Nowy park kieszonkowy w Tarnowie. Lasek Chyszowski zmienia się dla mieszkańców

Zaprzysiężenie sędziów TK bez prezydenta? „Nie może blokować procedury”

Prezes Grupy Azoty: siedziba zostaje w Tarnowie. „Nie ma tego tematu”

W Wolbromiu rozpoczęły się Małopolskie Dni dla Klimatu. Posadzono pierwsze drzewa

Jak opodatkować dochody z kryptowalut?

"Leczyła" raka domową kroplówką z chemii przemysłowej. 32-latka sama sporządzała płyny

Krakowscy hejnaliści z nowymi instrumentami

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię