Pomoc psychologa bez zgody rodziców? Ekspertka: "To mogło uratować życie"

"Myślę, że ustawa mogłaby bardzo pomóc, odsetek samobójstw w Polsce mamy ogromny. Skoro bardzo łatwo jest nastolatkom zamówić narkotyki do paczkomatu, to powinni też mieć taką samą łatwość w dostępie do pomocy psychologicznej" - przekonuje Katarzyna Jędrasiak-Rogusz, psychoterapeutka i psycholożka, która była gościnią Radia Kraków. A rozmawialiśmy o decyzji Andrzeja Dudy, który skierował do Trybunału Konstytucyjnego ustawę o dostępie nastolatków do psychologa bez zgody rodziców.

Zdjęcie ilustracyjne/ Fot. Pexels.

Prezydent Andrzej Duda skierował ustawę o dostępie nastolatków do psychologa bez zgody rodziców do Trybunału Konstytucyjnego, co wstrzymuje jej wejście w życie.
Ustawa dotyczyła krótkiej konsultacji psychologicznej (3–5 spotkań), a nie pełnej terapii, i miała pomóc młodzieży w kryzysie.
Psycholożka podkreśla, że autonomia dziecka w kryzysie powinna być chroniona, zwłaszcza gdy rodzic jest źródłem problemu.
Pomoc szkolna często jest niewystarczająca z powodu niskiego zaufania do instytucji i ryzyka stygmatyzacji ucznia.
Wiek 13 lat jako granica ustawowa wynika z realnych problemów zdrowia psychicznego w tej grupie, a w Polsce obserwuje się coraz młodsze dzieci z poważnymi zaburzeniami.

Posłuchaj rozmowy Bartłomieja Ziai z Katarzyną Jędrasiak-Rogusz.

Polityczny wymiar decyzji prezydenta

Oficjalnie prezydent argumentował: „Ustawa wprowadza nowe regulacje będące de facto wyłomem w polskim systemie prawa rodzinnego i funkcjonującym w nim modelu władzy rodzicielskiej.”

Decyzja ta wpisuje się w szerszy spór ideologiczny dotyczący roli państwa w ingerowaniu w relacje rodzinne i w wychowanie dzieci. Krytycy decyzji zwracają uwagę, że w efekcie ustawa – nawet jeśli Trybunał uznałby ją za zgodną z Konstytucją – zostanie opóźniona o wiele miesięcy, co w sytuacji rosnącego kryzysu zdrowia psychicznego wśród młodzieży oznacza wymierne koszty społeczne.

Myślę, że ustawa - jeżeli faktycznie realizowano by jej zapisy, czyli są sprawdzeni specjaliści, świetnie pracujący z młodzieżą - mogłaby bardzo pomóc. Odsetek samobójstw w Polsce mamy ogromny. I uważam, że skoro bardzo łatwo jest nastolatkom zamówić narkotyki do paczkomatu, to powinni też mieć taką samą łatwość w dostępie do pomocy psychologicznej

- przekonuje Katarzyna Jędrasiak-Rogusz, psychoterapeutka i psycholożka.

Psychiatra dziecięcy pilnie potrzebny

Ustawa w szczegółach – co naprawdę przewidywała?

Nastolatkowie wołają o tę pomoc od już długiego czasu, starając się mówić o niej we wszystkich możliwych mediach społecznościowych. Warto podkreślić, że w ustawie było tylko wsparcie psychologiczne. Nie było gwarancji ani też propozycji, żeby była to cała psychoterapia, wiele spotkań. To miały być spotkania konsultacyjne z psychologiem, od trzech do pięciu; w sytuacji, gdy nie mają wsparcia w domu. I myślę, że dla nastolatków jest to bardzo ciężkie, bo wielu z nich pilnie potrzebuje tej pomocy

– tłumaczy Jędrasiak-Rogusz.

Było to rozwiązanie kierowane do młodzieży, która nie ma wsparcia w domu lub wręcz doświadcza przemocy, a jednocześnie boi się zgłaszać problem w środowisku szkolnym.

2 tys. prób samobójczych wśród małopolskich uczniów. Południowy region Polski przoduje w mrocznych statystykach

Autonomia dziecka kontra autonomia rodzica

Debata wokół ustawy pokazała konflikt dwóch wartości:

Autonomia rodzicielska, uznawana za fundament prawa rodzinnego,
Prawo dziecka do ochrony zdrowia i życia w sytuacjach, gdy rodzic nie jest sojusznikiem.

Jak zauważa ekspertka:

Mówimy o trzynastolatkach, które podczas rozpraw rozwodowych mogą być stroną wypowiadającą się na sali sądowej, więc tam mają autonomię. Mówimy o nastolatkach, które są ofiarami przestępstw, bywają zmuszane do tego, żeby donosić ciążę, która jest właśnie wynikiem przestępstwa. Czy wtedy mówimy o autonomii dziecka? Zauważmy, że dzieci, które mogą iść do rodzica i prosić o pomoc, przeważnie nie krzyczą o inną pomoc. Są rodzice, którzy z nami współpracują, przychodzą z dziećmi i dla nich nie jest problemem, że dzieci szukają u nas pomocy. To jest dla rodziców w porządku, dopytują pomiędzy spotkaniami, co mogą zrobić, żeby wesprzeć dzieci. Więc pytam - gdzie tutaj byłoby naruszenie autonomii rodzica?

Oficjalnie argumentowano, że istnieją już mechanizmy wsparcia – psychologowie szkolni, pedagodzy, infolinia „Niebieska Linia”. Katarzyna Jędrasiak-Rogusz uważa jednak, że:

Zaufanie do autorytetów szkolnych jest niskie. Bycie widzianym w kolejce do gabinetu psychologa może stać się pretekstem do wyśmiewania. Pomoc w szkole bywa obosiecznym mieczem.

Europa stawia różne granice

W większości krajów UE prawo do samodzielnego korzystania z pomocy psychologicznej uzyskuje się później:

Szwecja, Norwegia, Dania – od 16 lat.
Holandia – od 12 lat, ale z udziałem rodzica, jeśli to możliwe.
Francja – od 15. roku życia.

Polska propozycja, zakładająca dostęp od 13. roku życia, była jedną z najbardziej progresywnych. Jej autorzy argumentowali, że to odpowiedź na dane pokazujące rosnący odsetek prób samobójczych i zaburzeń psychicznych w tej grupie wiekowej.

W Polsce na oddziałach psychiatrycznych są już dzieci w wieku pięciu, sześciu lat z anoreksją. Problem pojawia się znacznie wcześniej niż w wieku 16 lat

- zaznacza Jędrasiak-Rogusz.

Dziecko nie może być pocieszycielem. Jak otworzyć nastolatka na współpracę z rodzicami?

Społeczne skutki braku ustawy

Wstrzymanie wejścia w życie przepisów może oznaczać:

Wydłużenie czasu oczekiwania na pomoc – obecnie w publicznej opiece psychiatrycznej czas oczekiwania wynosi od kilku tygodni do kilku miesięcy.
Wzrost liczby kryzysów samobójczych – Polska ma jeden z najwyższych w Europie wskaźników prób samobójczych wśród osób w wieku 13–17 lat.
Utrwalenie barier psychologicznych – młodzież, która raz została odesłana z brakiem pomocy, często nie wraca po nią ponownie.

Nowe technologie – nowe uzależnienia. W Krakowie powstanie nowe centrum psychiatrii dziecięcej

Autor:

Bartłomiej Ziaja

Komentarze (1)

Romek

2025-08-06

Wielka prośba do RK. Nie zapraszajcie wiedzej takich ekspertów do radia. Szkoda RK. Nie obniżajcie poziomu radia.

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Pomoc psychologa bez zgody rodziców? Ekspertka: "To mogło uratować życie"

Polityczny wymiar decyzji prezydenta

Ustawa w szczegółach – co naprawdę przewidywała?

Autonomia dziecka kontra autonomia rodzica

Europa stawia różne granice

Społeczne skutki braku ustawy

Komentarze (1)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Wielki sukces Krakowianina! Michał Gołaś z drugim medalem na Paralimpiadzie

Park w Wysowej czeka na remont, a potem... Ogród deszczowy, strefa relaksu, ścianka wspinaczkowa

Pamiętali o żydowskich mieszkańcach Krakowa. Marsz Pamięci przeszedł ulicami Podgórza

W poniedziałek będą utrudnienia na Zakopiance w Myślenicach, tym razem podwójne

Wiosna za chwilę tu przyjdzie. Park Zdrojowy w Wysowej-Zdrój

Nowa wieża widokowa w Krynicy-Zdrój przyciąga turystów jak magnes.

Strażak ranny podczas gaszenia pożaru traw w Korczynie. Służby apelują o rozsądek

90-latka! Kolejka na Kasprowy Wierch obchodzi urodziny, huczne

Krzykliwa, tajemnicza i piękna jemiołuszka jest symbolem zimy

W centrum Krakowa zawaliła się kamienica. Akcja służb trwała osiem godzin

Hiperłączność: życie w sieci bez przerwy – jak wpływa na dzieci i dorosłych?

Przywiązany łańcuchem i skrajnie wyczerpany pies znaleziony w lesie koło Szczucina. Zwierzę walczy o życie

Złość, zasypianie i pierwsze przyjaźnie – Titek uczy, jak radzić sobie z emocjami

Kwitnące szczęście? Tylko z emausowym drzewkiem!

Kraków świętuje 125 lat tramwaju elektrycznego. W niedzielę na tory wyjechał zabytkowy wagon

Przy limanowskim szpitalu powstaje nowa przychodnia specjalistyczna

Niedziela w Małopolsce jeszcze ładna, ale zmiany w pogodzie już zobaczymy

Szpital im. Szczekilka w Tarnowie ma szansę stać się szpitalem klinicznym. Co to oznacza?

Śmierć pieszego w Nowej Jastrząbce. Policja wyjaśnia okoliczności wypadku

Pomoc psychologa bez zgody rodziców? Ekspertka: "To mogło uratować życie"

Polityczny wymiar decyzji prezydenta

Ustawa w szczegółach – co naprawdę przewidywała?

Autonomia dziecka kontra autonomia rodzica

Europa stawia różne granice

Społeczne skutki braku ustawy

Komentarze (1)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Wielki sukces Krakowianina! Michał Gołaś z drugim medalem na Paralimpiadzie

Park w Wysowej czeka na remont, a potem... Ogród deszczowy, strefa relaksu, ścianka wspinaczkowa

Pamiętali o żydowskich mieszkańcach Krakowa. Marsz Pamięci przeszedł ulicami Podgórza

W poniedziałek będą utrudnienia na Zakopiance w Myślenicach, tym razem podwójne

Wiosna za chwilę tu przyjdzie. Park Zdrojowy w Wysowej-Zdrój

Nowa wieża widokowa w Krynicy-Zdrój przyciąga turystów jak magnes.

Strażak ranny podczas gaszenia pożaru traw w Korczynie. Służby apelują o rozsądek

90-latka! Kolejka na Kasprowy Wierch obchodzi urodziny, huczne

Krzykliwa, tajemnicza i piękna jemiołuszka jest symbolem zimy

W centrum Krakowa zawaliła się kamienica. Akcja służb trwała osiem godzin

Hiperłączność: życie w sieci bez przerwy – jak wpływa na dzieci i dorosłych?

Przywiązany łańcuchem i skrajnie wyczerpany pies znaleziony w lesie koło Szczucina. Zwierzę walczy o życie

Złość, zasypianie i pierwsze przyjaźnie – Titek uczy, jak radzić sobie z emocjami

Kwitnące szczęście? Tylko z emausowym drzewkiem!

Kraków świętuje 125 lat tramwaju elektrycznego. W niedzielę na tory wyjechał zabytkowy wagon

Przy limanowskim szpitalu powstaje nowa przychodnia specjalistyczna

Niedziela w Małopolsce jeszcze ładna, ale zmiany w pogodzie już zobaczymy

Szpital im. Szczekilka w Tarnowie ma szansę stać się szpitalem klinicznym. Co to oznacza?

Śmierć pieszego w Nowej Jastrząbce. Policja wyjaśnia okoliczności wypadku

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię