Radio Kraków
  • A
  • A
  • A
share

"Pejzaże regionalne" Audycja z dn. 1.08.2021 r.

Nowogodek przed 1939 r. ( fot.Wikipedia)


ZAGADKA HISTORYCZNA  (1.08)


Przed 78. laty, 1 sierpnia 1943 r. w lesie koło NOWOGRÓDKA (w II RP najmniejsze miasto wojewódzkie) Niemcy rozstrzelali 11 polskich sióstr zakonnych - nazaretanek.
Dzień wcześniej siostry zgłosiły się  dobrowolnie na Gestapo, by ofiarować swoje życie za 120 osób przeznaczonych do rozstrzelania.

( fot. ServusDei/Wikipedia)


Po ekshumacji w marcu 1945 r. miejscem ich pochówku stała się wspólna mogiła przy kościele farnym w NOWOGRÓDKU.

W marcu 2000 roku na Placu św. Piotra w RZYMIE, zostały  beatyfikowane przez papieża Jana Pawła II.

Tablica w Białej Farze pw. Przemienienia Pańskiego („Nowogródzka fara Witoldowa”) poświęcona bł. Marii Stelli i 10 towarzyszkom (fot. F.Czarnowski/Wikipedia)



W gronie jedenastu męczennic jest zakonnica urodzona w 1892 r. w OŚWIĘCIMIU w domu przy ulicy Wysokiej.  
Była trzecią córką Józefa (urzędnika) i Karoliny, którzy przybyli w 1890 r. do miasta nad Sołą z Radzionkowa.
W styczniu 1893 r. została ochrzczona w kościele pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Oświęcimiu.

Jej rodzice byli na tyle zamożni, że zapewnili córce wykształcenie. Uczęszczała do  sześcioklasowej szkoły ludowej w KĘTACH. Zdobyła też zawód krawcowej.

Do Zgromadzenia Sióstr Nazaretanek wstąpiła w Krakowie w r.1911, a  nowicjat odbyła w ALBANO k/Rzymu.
Po powrocie do kraju pracowała jako nauczycielka we Lwowie, w Warszawie, Stryju, Grodnie oraz w Łukowie.

Do Nowogródka przybyła w r. 1936.  Do zamknięcia szkół przez okupantów sowieckich w październiku 1939 r. była nauczycielką, a później – zakrystianką i opiekunką ministrantów przy kościele farnym.

Proszę podać jej imię i nazwisko lub imię zakonne.

TELEFON:                              (12)   2-00-33-33
ADRES INTERNETOWY:       regionalne@radiokrakow.pl
                                               do godz. 7.30. dnia 1.08.2021 r.


UPOMINKI:


książka "MIKOŁAJ ZEBRZYDOWSKI  1553 -1620 Szkic biograficzny"

książka Patrycji Bukalskiej "KRWAWA LUNA"

zestaw publikacji o OLKUSZU i Ziemi Olkuskiej

książka Marcina Wolskiego  " W 80 PODRÓŻY DOOKOŁA ŚWIATA"

przewodnik "NA SZLAKACH TRADYCJI" o polsko - słowackim pograniczu Euroregionu " BESKIDY".   ( z tekstem polskim, słowackim i angielskim)

( fot.Jerzy Opioła/Wikipedia)



Uczestnicy akcji "ODKRYJ BESKID WYSPOWY" niedzielne wędrówki w sierpniu rozpoczną 1 sierpnia. od zdobywania góry SZCZEBEL (977m).

Start o godz. 8.00 spod szkoły w LUBNIU, a potem wspinaczka czarnym szlakiem na szczyt i zejście do MSZANY DOLNEJ.


Przewodnik DARIUSZ GACEK, autor przewodnika "Beskid Wyspowy", przypomina, że w XIX w. Szczebel odwiedzali: geolog LUDWIG ZEJSZNER (1805 -1871) oraz MARIA STECZKOWSKA jedna z pierwszych kobiet – turystek.

Szczebel to szczyt "wybitny".

A co w terminologii geograficznej oznacza ów termin ?

Posłuchaj!

(fot.Bonio/Wikipedia)


Prof. JANUSZ SKALSKI z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, który jest znawcą historii polskiej medycyny, dziś koncentruje się na osobie JANA STANKI (ur. 1430  Wrocław - zm. 1493 Kraków).


JAN STANKO, przyjaciel Jana Długosza, był lekarzem i przyrodoznawcą,  działał w średniowieczu, ale należał do prekursorów  nowej epoki odrodzenia.
 

Jemu zawdzięczamy polską terminologię przyrodniczą.

Wymyślił i utrwalił takie pojęcia jak np. krzemień i ropa.

 

Posłuchaj!

Józef Mularczyk (1916-2009), ”Łodzie na kanale Łeba”, olej, płótno, 1977 r.



W TARNOWIE do końca sierpnia w Galerii "Piwnica pod Trójką" w siedzibie Muzeum Okręgowego przy Rynku 3 czynna jest wystawa "TARNOWSCY ARTYŚCI W GALERII MUZEALNEJ – WYSTAWA DARÓW".

Na wystawie prezentowane są prace przekazane do zbiorów muzealnych w latach 2016 – 2021 przez artystów uczestniczących w cyklu wystaw pod tym hasłem.

Jest to  25 prac wykonanych przez 21 artystów.

Paweł Martynów (1966-), ”Tarnów 2017”, olej, tektura, 2017 r.


Cykl wystaw „Tarnowscy Artyści w Galerii Muzealnej” realizowany jest od stycznia 2010 roku w Muzeum Okręgowym w Tarnowie.

Jego celem jest promowanie dorobku tarnowskich artystów w środowisku lokalnym.

W wystawach uczestniczą artyści związani z Tarnowem poprzez fakt urodzenia lub ukończenia szkół artystycznych.

Wystawiają swe prace również artyści niezrzeszeni, często mieszkający poza Tarnowem, lub poza krajem, a utożsamiający się z tym miastem.




O wystawie opowiada opiekująca się cyklem wystaw „Tarnowscy Artyści w Galerii Muzealnej” BOŻENA SZCZUPAK - kustosz Muzeum Okręgowego w Tarnowie.

Posłuchaj!

( fot. D.Kołakowski)


Jeszcze do 22 sierpnia w Muzeum Żup Krakowskich WIELICZKA można oglądać jubileuszową wystawę " 70/70".

Ekspozycja przygotowana została z okazji 70- lecia powstania wielickiego Muzeum.

Na wystawie znalazło się 70 wyselekcjonowanych eksponatów z własnych zbiorów Muzeum, które pokazują kierunki zainteresowań i badań Muzeum, a także różnorodność i bogactwo kolekcji.

( fot. Bogusław Świtała)


Wśród eksponatów znajdują się: róg Bractwa Kopaczy z 1534 r. prehistoryczne naczynia warzelnicze, rzeźby i obrazy, dokumenty królewskie, starodruki, także niezwykle cenna solniczka z agatu z końca XV w. - obecnie najstarsza w kolekcji i po raz pierwszy pokazana publicznie.

fot. D.Kołakowski



O niej opowiada opiekunka kolekcji wielickich solniczek KLEMENTYNA OCHNIAK - DUDEK, kustosz Zbiorów Sztuki i Etnografii.

Posłuchaj!

( fot. D.Kołakowski)

(fot. Archiwum Muzeum Regionalnego „Państwa Muszyńskiego”).



Historyk BARBARA RUCKA od trzech pokoleń związana z KRYNICĄ - ZDROJEM przypomina początki kąpieli uzdrowiskowych w Krynicy i Żegiestowie, akcentując że pierwsze takie zabiegi nie były wcale lecznicze.

(fot. Archiwum Muzeum Regionalnego „Państwa Muszyńskiego”).



Przy okazji przywołuje nazwiska zasłużonych polskich prekursorów przyrodolecznictwa (hydropatii).



Apolinary Tarnowski ( fothttp://bulo2.htw.pl/apolinary-tarnawski-1851-1943.php)


Pochodzący z okolic Przemyśla APOLINARY TARNOWSKI (1851 - 1943) był najsławniejszym polskim lekarzem naturalistą.

Wypracował własną metodę przyrodolecznictwa i w niewielkim miasteczku, Kosowie Huculskim za Kołomyją na Kresach Wschodnich, utworzył sławną lecznicę - naturalistyczny uzdrowiskowy zakład leczniczy.

Miał także epizod lekarza zdrojowego w ŻEGIESTOWIE.

We wrześniu 1939 r. jego rodzina rozpoczęła wojenną tułaczkę, by z armią gen Władysława Andersa znaleźć się na Bliskim Wschodzie.

W 1943 r. dr Apolinary Tarnawski zmarł w wieku 92 lat w Jerozolimie i został pochowany na stokach Syjonu, w katakumbach franciszkańskich.

( fot. MOs810/Wikpedia)



Natomiast balneolog JAN ŻNINIEWICZ ( 1872 - 1952) był pionierem nowoczesnej akwaterapii w Polsce.

Opracowywał nowe metody wodolecznicze, z których jedna została w latach międzywojennych wprowadzona w 12 polskich sanatoriach. Założył zakład wodoleczniczy w Poznaniu, w którym wyleczył swoją metodą ponad 30 tysięcy osób.

Jest dziś patronem jednej z poznańskich ulic.

Spoczywa na Cmentarzu Górczyńskim w tym mieście.

Posłuchaj!

Autor:
Jan Stępień

Wyślij opinię na temat artykułu

Najnowsze

Kontakt

Sekretariat Zarządu

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Dodaj pliki

Wyślij opinię