Obcięte skrzydła i filozofia przemocy
Gest odebrania skrzydeł ma w filmie znaczenie symboliczne.
– „To nie tylko okaleczenie fizyczne, ale odebranie tożsamości i mocy” – tłumaczy prof. Hańderek.
W tym miejscu pojawia się interpretacja inspirowana myślą Sylvii Federici, która pisała o czarownicach jako figurze represjonowanej kobiecości.
– „To jest męska agresja wobec kobiety, która dała serce” – dodaje rozmówczyni.
Jednocześnie filozofka zaznacza, że zdradę można analizować także szerzej, poza perspektywą feministyczną – jako naruszenie najbardziej intymnej relacji między ludźmi.
Gdzie rodzi się zło?
Rozmowa schodzi na klasyczne pytania etyczne: czy zło tkwi w człowieku, w jego czynach, czy w intencjach?
– „Czasami jest tak, że samo działanie jest złe, a człowiek niekoniecznie” – podkreśla.
Zło rodzi się w konkretnych okolicznościach, a ocenianie cudzych intencji bywa niemożliwe.
– „Abelard wręcz przestrzega nas, by nie oceniać pochopnie drugiego człowieka” – dodaje.
W filmie Stefan odnosi sukces, zostaje królem, a jego zdrada pozostaje ukryta za fasadą władzy. To pokazuje, jak łatwo skutki przesłaniają moralną cenę czynów.
Gniew, zemsta i trud przebaczenia
Po zdradzie Diabolina reaguje gniewem i przemocą. Pojawia się pytanie: czy jej zemsta jest etycznie usprawiedliwiona?
– „W etyce bardzo często zemstę się potępia, bo zło rodzi zło” – mówi prof. Hańderek.
Jednocześnie podkreśla, że łatwe wezwania do przebaczenia bywają krzywdzące.
– „Są doświadczenia tak traumatyczne, że wybaczenie może być szczerze niemożliwe” – zaznacza.
Filozofka przypomina myśl Emmanuela Levinasa, według której świadek przemocy nie ma prawa zapomnieć. Pamięć jest konieczna, by dążyć do sprawiedliwości.
Miłość, która przerywa spiralę zła
Najważniejsza zmiana w filmie dokonuje się w relacji Diaboliny z Aurorą – córką jej oprawcy.
– „To spotkanie twarzą w twarz, relacja typu ‘ja–ty’, o której pisał Martin Buber” – wyjaśnia prof. Hańderek.
Miłość rodzi się tu nie jako romans, ale jako troska, przyjaźń i odpowiedzialność.
– „To miłość, która nie oczekuje wzajemności i potrafi wszystko wyczyścić” – mówi.
To właśnie ta relacja prowadzi do symbolicznego zwrotu: Aurora oddaje Diabolinie skrzydła, przywracając jej tożsamość.
Czarownica, czyli zraniony człowiek
Czy Diabolina jest zła?
– „Nie mamy tu do czynienia ze złem metafizycznym. To postać zraniona, która próbuje przepracować traumę” – podkreśla prof. Hańderek. Jej gniew nie jest celem samym w sobie, lecz etapem drogi.
Film „Czarownica” pokazuje, że bajki nie muszą być proste ani lukrowe. Mogą opowiadać o zdradzie, cierpieniu i odpowiedzialności, a jednocześnie dawać nadzieję.
– „To bolesny proces odebrania komuś skrzydeł, ale też opowieść o ich odzyskiwaniu” – podsumowuje filozofka.
Wyślij opinię na temat artykułu
Komentarze (0)
Brak komentarzy
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit.
Amet architecto
asperiores deleniti dicta dolores earum illo iste
Posłuchasz nas
Kraków 101.6 MHz
Tarnów 101 MHz
Zakopane 100 MHz
Andrychów 98.8 MHz
Gorlice 97.4 MHz
Krynica-Zdrój 102.1 MHz
Rabka-Zdrój 87.6 MHz
Szczawnica 90 MHz
Nowy Sącz 90 MHz
