AI wkracza do edukacji. "Esej domowy jest martwy, ale uniwersytet nie"

Jacek Bańka
O tym się mówi
Wtorek, 2025.12.09

Sztuczna inteligencja zmienia sposób uczenia, egzaminowania i rozumienia roli nauczyciela — ale nie oznacza końca akademii. Prof. Michał Ostrowicki z UJ przekonuje w Radiu Kraków, że kluczowe jest testowanie i mądre wdrażanie AI, bo „unikanie wdrożenia to postój”, a świat edukacji właśnie wchodzi w nową epokę.

Fot. pexels

Posłuchaj rozmowy

Prof. Michał Ostrowicki mówi, że obecność sztucznej inteligencji oznacza wejście w nową erę edukacji, w której umiejętność korzystania z AI staje się fundamentalną kompetencją. Podkreśla, że część dotychczasowych praktyk — jak tradycyjny esej domowy — traci sens, ale jednocześnie pojawiają się nowe możliwości rozwoju wiedzy i umiejętności.

Zwraca uwagę, że AI potrafi nie tylko uczyć faktów, lecz także sugerować rozwiązania prostych problemów, dlatego edukacja musi ewoluować w kierunku pracy z narzędziem, a nie przeciwko niemu. Według rozmówcy uniwersytet pozostaje niezbędny, bo jest miejscem bezinteresownego badania zjawisk społecznych i technologicznych, wolnym od presji celów komercyjnych.

„Akademia i uniwersytety są bezwzględnie potrzebne. To właśnie tam, w środowisku badawczym, sprawdza się, czym jest taka nowość i jakim zjawiskiem społecznym staje się w nauce, a szerzej — w antropologii. Tego nie da się zrobić poza uniwersytetem. Oczywiście pewne działania mogą podejmować także startupy czy korporacje, ale mają one inne cele i kierują energię badawczą w inną stronę.”

Ostrowicki w swoim wieloletnim projekcie Akademia Electronica, prowadzonej od 2007 roku w wirtualnym świecie Second Life, testuje dydaktykę w środowisku cyfrowym. Najnowszym etapem eksperymentu był egzamin, w którym AI współuczestniczyła w ocenianiu studentów — i według profesora był to krok wyjątkowy na skalę światową.

Pierwszy taki egzamin w Polsce: studenci zdawali historię filozofii przed AI

Filozof zaznacza, że takie doświadczenie zmienia studiowanie na dwóch poziomach: kompetencyjnym oraz etyczno-psychologicznym. AI może być wymagającym partnerem, który zadaje pytania i koryguje, a nawet przyjmuje określony „charakter” zależny od programu. Drugi wymiar to obiektywność:

„Wszystko to, co wiąże się z nastrojem, charakterem, emocjami czy chwilowymi uczuciami — a więc z tym, co dotyczy każdego z nas i czasem nieświadomie wpływa na ocenianie — w przypadku AI po prostu nie będzie miało znaczenia.”

Nasz gość nie uważa jednak, by oznaczało to wyeliminowanie człowieka z edukacji — raczej przesunięcie akcentów i zmianę ról. W odniesieniu do szkół podstawowych i średnich stwierdza, że AI i tak będzie używana przez młodych ludzi, więc podstawy programowe trzeba monitorować i stopniowo dostosowywać.

Nasz gość

Sidey Myoo (prof. dr hab. Michał Ostrowicki) jest moim pseudonimem naukowym, wywodzącym się od nazwy awatara, który przyjąłem w 2007 w wirtualnym świecie Second Life, zakładając tam Academia Electronica, będącą wirtualną częścią Uniwersytetu Jagiellońskiego, działającą w Second Life od 2008, także w AltspaceVR (2020-23) i w Spatial (od 2023). Moje zainteresowania koncentrują się na estetyce, traktowanej jako teoria sztuki, głównie w odniesieniu do sztuki współczesnej, w tym Sztuki Nowych Mediów. Od 2003 roku zajmuję się filozofią sieci, badając takie zjawiska jak immersja, interaktywność, teleobecność, telematyczność, hybrydyzacja, tożsamość i sztuczna inteligencja. W 2006 roku wprowadziłem pojęcie elektronicznego realis (później wirtualnego realis), które stało się podstawą ontoelektroniki – ontologii skoncentrowanej na analizie rzeczywistości wirtualnej. Badania te doprowadziły mnie do tezy, że rzeczywistość wirtualna jest alternatywną sferą bytu w stosunku do rzeczywistości świata fizycznego (Ontoelektronika). Jestem również twórcą teorii dzieła sztuki (Dzieło sztuki jako system) oraz matrycowej teorii sztuki (Wirtualne realis. Estetyka w epoce elektroniki). Zaproponowałem pojęcie sztuki rzeczywistości wirtualnej (VR ART) oraz kryterium dla sztuki (Genetic Criterium of Art), a w ramach ontoelektroniki rozwinąłem alinearną koncepcję prawdy. Jestem autorem artykułów naukowych, monografii i redagowanych prac z dziedziny filozofii, sztuki i edukacji online. Uczestniczyłem w szeregu krajowych i międzynarodowych kongresach i konferencjach, jak również jestem uczestnikiem dwóch grantów „Horizon”. Jestem m. in. członkiem Senatu Akademii Sztuk Pięknych, im. Jana Matejki w Krakowie oraz dwóch Komisji Polskiej Akademii Nauk Oddziału Krakowskiego: Komisji Nauk Pedagogicznych, gdzie pełnię funkcję zastępcy Przewodniczącego oraz Komisji Sztuki i Nauk o Sztuce. Przynależę też do Zespołu Ekspertów ds. Sztucznej Inteligencji i Technologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Pracownia Estetyki, Instytut Filozofii, Uniwersytet Jagielloński

Zakład Teorii Sztuki Mediów, Wydział Intermediów, Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie

Academia Electronica (VR UJ), Uniwersytet Jagielloński

[email protected]

www.sideymyoo.art.pl

www.academia-electronica.net

https://phils.uj.edu.pl/academia-electronica

Awatar prezentujący prof. dra hab. Michała Ostrowickiego, który przyjął w 2007 roku w wirtualnym świecie Second Life, zakładając tam Academia Electronica

Sidey Myoo, czyli prof. dr hab. Michał Ostrowicki. Tym awatarem posługuje się w Academia Electronica, wirtualnej części Uniwersytetu Jagiellońskiego

Autor:

Jacek Bańka

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

AI wkracza do edukacji. "Esej domowy jest martwy, ale uniwersytet nie"

Nasz gość

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Word i Excel jak koń trojański. Wojsko bije na alarm

Burmistrz Zakopanego: Spodziewałem się słabszych ferii. Nawet Sopot ma otwarty stok narciarski

Policjanci zabezpieczyli w Wieliczce ponad 13 tys. podrobionych banknotów euro

Małopolscy uczniowie wracają do szkół. W poniedziałek rozpoczynają się ferie w ostatnich pięciu województwach

"W stronę ekspresjonizmu". Muzeum Narodowe przypomina twórczość Grupy Pięciu

Igrzyska 2026: w piątek panczenista Semirunnij powalczy o medal na 10000 m

Piątek dość ciepły z przelotnym deszczem. Zimno jedynie na Podhalu

Tragedia na A4 w Wieliczce. Śmiertelne potrącenie pieszego na autostradzie

Ambasador USA: więzi między Polską i USA nie można złamać

Znamy rywali reprezentacji w piłkarskiej Lidze Narodów

Mężczyzna uzbrojony w maczetę zaczepiał przechodniów w Krakowie

Zakopane bez tłumów. Demografia i pogoda zmieniają rynek

Niespodziewana porażka Igi Świątek w Katarze!

Zabójstwo 26-latki z Oświęcimia. Ingebrigt G. odwołał się od wyroku

AI wkracza do edukacji. "Esej domowy jest martwy, ale uniwersytet nie"

Nasz gość

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Word i Excel jak koń trojański. Wojsko bije na alarm

Burmistrz Zakopanego: Spodziewałem się słabszych ferii. Nawet Sopot ma otwarty stok narciarski

Policjanci zabezpieczyli w Wieliczce ponad 13 tys. podrobionych banknotów euro

Małopolscy uczniowie wracają do szkół. W poniedziałek rozpoczynają się ferie w ostatnich pięciu województwach

"W stronę ekspresjonizmu". Muzeum Narodowe przypomina twórczość Grupy Pięciu

Igrzyska 2026: w piątek panczenista Semirunnij powalczy o medal na 10000 m

Piątek dość ciepły z przelotnym deszczem. Zimno jedynie na Podhalu

Tragedia na A4 w Wieliczce. Śmiertelne potrącenie pieszego na autostradzie

Ambasador USA: więzi między Polską i USA nie można złamać

Znamy rywali reprezentacji w piłkarskiej Lidze Narodów

Mężczyzna uzbrojony w maczetę zaczepiał przechodniów w Krakowie

Zakopane bez tłumów. Demografia i pogoda zmieniają rynek

Niespodziewana porażka Igi Świątek w Katarze!

Zabójstwo 26-latki z Oświęcimia. Ingebrigt G. odwołał się od wyroku

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię