Społeczność żydowska domaga się upamiętnienia starego cmentarza w Nowym Sączu

Nowy Sącz
Poniedziałek, 2017.02.27 08:49 ( Edytowany Poniedziałek, 2021.05.31 08:12 )

Sądeczanie wyprowadzają tu zwykle psy, a miłośnicy tanich trunków spożywają alkohol. Chodzi o stary żydowski cmentarz w Nowym Sączu, który znajduje się za synagogą w centrum miasta.

Fot. Damian Radziak

Posłuchaj materiału Bartosza Nieca

Pierwszy cmentarz żydowski w Nowym Sączu

Prawdopodobnie najstarsza macewa na Sądecczyźnie znajdująca się w murku wzdłuż cmentarza.

Elementy dawnego ogrodzenia cmentarza, wykorzystane do podbudowy pobliskiej drogi.

1 / 9

Po budowie nowej nekropolii, kirkut popadł w ruinę. W XIX wieku wytyczono tam też ulicę Piotra Skargi i po cmentarzu pozostał tylko niewielki skwer. Społeczność żydowska od lat stara się o upamiętnianie terenu, podobnie jak niektórzy sądeczanie. "To jednak też jest historia Nowego Sącza. Wiadomo - jednym się podoba, innym nie. Ale takie jest życie. Powinniśmy uszanować to miejsce, a nie robić śmietnisko" - przyznaje w rozmowie z reporterem Radia Kraków jedna z mieszkanek.

A ta historia sięga wielu wieków wstecz. Cmentarz utworzono wraz z przybyciem do Nowego Sącza pierwszych żydów w 1673 roku – przypomina sądecki historyk Łukasz Połomski.

"W tym czasie był to jedyny żydowski cmentarz nie tylko w Nowym Sączu, ale i w okolicy. Pochowani są tam ludzie także z pozostałych miast, gdzie żydzi się osiedlali" - mówi Połomski.

W XIX wieku żydzi stanowili niemal połowę mieszkańców Nowego Sącza i potrzeba była wybudowania nowego cmentarza. Przenoszenie zwłok w religii żydowskiej jest jednak zabronione. Dlatego mimo że nowy cmentarz powstał przy ulicy Rybackiej, to przodkowie sądeckich Żydów nadal spoczywają za synagogą. Jeszcze w okresie międzywojennym część cmentarza była ogrodzona i znajdowały się tam macewy. "Niemcy wykorzystali je do budowy dróg, czy ogrodzeń. W tym niższym murku znajdują się najstarsze macewy na Sądecczyźnie" – mówi Łukasz Połomski.

Po wojnie o cmentarzu zupełnie zapomniano, choć podczas remontów ulicy Piotra Skargi natrafiano tam na ludzkie kości. Od kilku lat o upamiętnienie tego miejsca starają się potomkowie sądeckich żydów, którzy mieszkają w Stanach Zjednoczonych.

"Wiele osób, którym mówiłem, że tam jest cmentarz to tak naprawdę dowiadywali się tego ode mnie, więc teraz to miejsce będzie ogrodzone, zabezpieczone tak jak należy dla każdego człowieka, bo każdy myślę z nas kiedyś chciałby mieć takie miejsce, w którym będzie wiedział, że będzie sobie spoczywał w pokoju, jak należy, w każdej religii" - tłumaczy Połomski.

Pomysł upamiętnienia cmentarza popiera też konserwator zabytków w Nowym Sączu. Pierwsza jednak propozycja o ogrodzeniu go wysokim płotem została odrzucona. Jak tłumaczy sądecki konserwator zabytków Witold Król, teren może zostać oddzielony od ulicy niewysokim ogrodzeniem, ale nadal musi pozostać otwarty dla mieszkańców. Możliwa jest także budowa bramy – symbolu przejścia ze świata żywych do świata umarłych.

"Uporządkowanie tego i nadanie temu pewnych akcentów właściwych dla historii tego miejsca na pewno jest pożądane. Natomiast tego nie można wygrodzić. Akcent, który tam się powinien pojawić, powinien tylko mówić o tym co za tą linią się znajduje, jakiś zespół form, który stworzy tę granicę między światami, ale nie będzie ogrodzeniem w sensie dosłowynym" - tłumaczy Witold Król.

W tej chwili przygotowywany jest projekt. Najprawdopodobniej zostanie on przedstawiony konserwatorowi zabytków w kwietniu, kiedy tradycyjnie chasydzi przyjadą do Nowego Sącza na grób swojego wielkiego rabina Chaima Halberstama.

(Bartosz Niemiec/jp)

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Najnowsze

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Społeczność żydowska domaga się upamiętnienia starego cmentarza w Nowym Sączu

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Tragiczny pożar w Zakopanem. Seniorka prawdopodobnie zasnęła z papierosem

Czy wojna z Iranem osłabi NATO? Dr Marek Stefan o napięciach wokół USA i Bliskiego Wschodu

Jak działa Nadzór Budowlany?

„Muzyka na Małej Chorwacji”

Tragiczne odkrycie przy Moście Dębnickim. Strażnicy znaleźli ciało mężczyzny

„Życia marcowe znaki. Spacer etnobotaniczny z Magdaleną Frączek” realizowany w ramach jubileuszowego cyklu spotkań „15 na 115. Ludzie, rzeczy, miejsca”.

Rusza kolejna akcja sprzątania Prądnika. Na rzece pojawiły się łapacze śmieci

Warsztaty pt. „Drzewka emausowe”, realizowane w ramach cyklu „To się udziela” w Ratuszu Muzeum Etnograficznego

Na lotnisku w Balicach będzie można lądować podczas mgły? Wkrótce początek zmian

Płyta tygodnia: Em Beihold - Tales of a Failed Shapeshifter

Twardość H2, H3, H4 – czy oznaczenia producentów są porównywalne?

8 ćwiczeń, które pomagają dzieciom nazywać emocje

Ryzyka podatkowe w dużych projektach inwestycyjnych – co powinien wiedzieć zarząd?

Kolizja tramwajów przy Poczcie Głównej. Jak doszło do wypadku?

Nowe laboratorium zbada wodę w tarnowskich pływalniach po głośnej pomyłce

KONFERENCJA “BĄDŹ BLIŻEJ 3.0”

Popcorn w dłoni, a w skrzynce pułapka. Oszuści polują na widzów platform streamingowych

Struktury Koalicji Obywatelskiej w powiecie tarnowskim mają nowego szefa

Rozpoczyna się remont ulicy Zakarczmie w krakowskich Opatkowicach

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Społeczność żydowska domaga się upamiętnienia starego cmentarza w Nowym Sączu

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Tragiczny pożar w Zakopanem. Seniorka prawdopodobnie zasnęła z papierosem

Czy wojna z Iranem osłabi NATO? Dr Marek Stefan o napięciach wokół USA i Bliskiego Wschodu

Jak działa Nadzór Budowlany?

„Muzyka na Małej Chorwacji”

Tragiczne odkrycie przy Moście Dębnickim. Strażnicy znaleźli ciało mężczyzny

„Życia marcowe znaki. Spacer etnobotaniczny z Magdaleną Frączek” realizowany w ramach jubileuszowego cyklu spotkań „15 na 115. Ludzie, rzeczy, miejsca”.

Rusza kolejna akcja sprzątania Prądnika. Na rzece pojawiły się łapacze śmieci

Warsztaty pt. „Drzewka emausowe”, realizowane w ramach cyklu „To się udziela” w Ratuszu Muzeum Etnograficznego

Na lotnisku w Balicach będzie można lądować podczas mgły? Wkrótce początek zmian

Płyta tygodnia: Em Beihold - Tales of a Failed Shapeshifter

Twardość H2, H3, H4 – czy oznaczenia producentów są porównywalne?

8 ćwiczeń, które pomagają dzieciom nazywać emocje

Ryzyka podatkowe w dużych projektach inwestycyjnych – co powinien wiedzieć zarząd?

Kolizja tramwajów przy Poczcie Głównej. Jak doszło do wypadku?

Nowe laboratorium zbada wodę w tarnowskich pływalniach po głośnej pomyłce

KONFERENCJA “BĄDŹ BLIŻEJ 3.0”

Popcorn w dłoni, a w skrzynce pułapka. Oszuści polują na widzów platform streamingowych

Struktury Koalicji Obywatelskiej w powiecie tarnowskim mają nowego szefa

Rozpoczyna się remont ulicy Zakarczmie w krakowskich Opatkowicach

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię