81 lat od wyzwolenia Auschwitz-Birkenau. Ocalały Bernard Offen: niech pamięć stanie się światłem

Natalia Feluś
Wtorek, 2026.01.27 06:04 ( Edytowany Wtorek, 2026.01.27 18:15 )

81 lat temu niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady Auschwitz-Birkenau został wyzwolony. Główne uroczystości rocznicowe rozpoczęły się o godzinie 16.00 na terenie byłego obozu Auschwitz II-Birkenau. W wydarzeniu udział wzięli Ocalali z zagłady, Prezydent RP Karol Nawrocki oraz dyplomaci i przedstawiciele władz lokalnych.

Główne obchody Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu na terenie byłego KL Auschwitz II-Birkenau w Brzezince, 27 bm. Fot. PAP/Jarek Praszkiewicz

Prezes Polskiego Związku Byłych Więźniów Politycznych Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych, były więzień Auschwitz Stanisław Zalewski (P) podczas głównych obchodów Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu na terenie byłego KL Auschwitz II-Birkenau w Brzezince, 27 bm. Tego dnia 81 lat temu Armia Czerwona wyzwoliła obóz Auschwitz.

Prezydent Karol Nawrocki (4L), sekretarz stanu w KPRP Wojciech Kolarski (L), dyrektor Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau dr Piotr Cywiński (2L) i minister kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska (3L) podczas głównych obchodów Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu na terenie byłego KL Auschwitz II-Birkenau w Brzezince, 27 bm. Tego dnia 81 lat temu Armia Czerwona wyzwoliła obóz Auschwitz.

Aktor Michał Żebrowski podczas głównych obchodów Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu na terenie byłego KL Auschwitz II-Birkenau w Brzezince, 27 bm. Tego dnia 81 lat temu Armia Czerwona wyzwoliła obóz Auschwitz.

Ocalały z Zagłady Bernard Offen podczas głównych obchodów Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu na terenie byłego KL Auschwitz II-Birkenau w Brzezince, 27 bm. Tego dnia 81 lat temu Armia Czerwona wyzwoliła obóz Auschwitz.

Główne obchody Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu na terenie byłego KL Auschwitz II-Birkenau w Brzezince, 27 bm. Tego dnia 81 lat temu Armia Czerwona wyzwoliła obóz Auschwitz.

Prezydent Karol Nawrocki (4L) i minister kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska (3L) podczas głównych obchodów Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu na terenie byłego KL Auschwitz II-Birkenau w Brzezince, 27 bm. Tego dnia 81 lat temu Armia Czerwona wyzwoliła obóz Auschwitz.

Marszałek województwa małopolskiego Łukasz Smółka podczas głównych obchodów Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu na terenie byłego KL Auschwitz II-Birkenau w Brzezince, 27 bm. Tego dnia 81 lat temu Armia Czerwona wyzwoliła obóz Auschwitz.

Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Teren byłego obozu Auschwitz w Oświęcimiu, 27 bm. gdzie odbyła się uroczystość złożenia kwiatów przed Ścianą Śmierci. Tego dnia 81 lat temu Armia Czerwona wyzwoliła obóz Auschwitz.

1 / 11

Główne obchody na terenie byłego obozu

Główne, popołudniowe obchody odbyły się w historycznym budynku tzw. sauny na terenie byłego obozu Auschwitz II-Birkenau.

Wcześniej jednak około 20 byłych więźniów niemieckiego obozu Auschwitz złożyło wieńce i znicze przed Ścianą Straceń w byłym Auschwitz I. To pierwszy akord obchodów 81. rocznicy oswobodzenia obozu.

1 / 9

Byli więźniowie w milczeniu szli przez dziedziniec bloku 11, między innymi w asyście młodych wolontariuszy. Przed Ścianą Straceń składali znicze. Ustawili wieniec z biało-niebieskich kwiatów układających się w pasy - w jego centrum widniał czerwony trójkąt z literą „P”, symbolizujący polskich więźniów politycznych, których Niemcy osadzali w swoich obozach. Niektórzy z Ocalałych mieli zawiązane chusty w biało-niebieskie pasy, przypominające obozowe pasiaki.

W tym symbolicznym miejscu ustawione zostały też dwa wieńce z biało-czerwonych róż: od Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz dyrekcji Muzeum Auschwitz.

Piotr Cywiński: "Pamięć jest potęgą dokładnie tak jak doświadczenie"

Dyrektor Muzeum Auschwitz przemawiając podczas 81. rocznicy wyzwolenia byłego niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau zwracał uwagę na trudne czasy, w jakich żyjemy, gwałcone prawo międzynarodowe i brak wartości. Wskazywał, że w tej sytuacji musimy polegać na doświadczeniu i pamięci Ocalałych:

Wasze doświadczenie, drodzy, tak bardzo bolesne i trudne, tak okrutne i trudno wyobrażalne, stało się fundamentem naszej pamięci. Jest więc dziś, w wichurze dzisiejszych wyzwań i zagrożeń, naszym skarbem, drogowskazem, odpowiedzią, ostrzeżeniem. Jest naszą potęgą indywidualną i społeczną.

- mówił Cywiński.

Słowa i historie przytaczane przez byłych więźniów były dziś najważniejszym elementem uroczystości, które zorganizowano na terenie byłego obozu w Brzezince.

Prezydent RP Karol Nawrocki: "Do Auschwitz mogło nie dojść, gdyby reakcja była odpowiednia dużo wcześniej"

O godzinie 15 prezydent RP Karol Nawrocki oddał hołd ofiarom przed Ścianą Straceń, wygłosił także przemówienie.

Dzisiaj Auschwitz jest symbolem i dowodem z jednej strony bestialstwa, barbarzyństwa narodowosocjalistycznej ideologii, która znalazła swój dom w konkretnym państwie, czyli w Niemczech, ale jest także symbolem pewnej obojętności wobec śmierci niewinnych - mówił Karol Nawrocki

Prezydent Karol Nawrocki (C) po uroczystości złożenia kwiatów przed Ścianą Śmierci na terenie byłego obozu Auschwitz w Oświęcimiu, 27 bm. Tego dnia 81 lat temu Armia Czerwona wyzwoliła obóz Auschwitz. Fot. PAP/Jarek Praszkiewicz

Nieco wcześniej złożono kwiaty przed tablicą upamiętniającą pierwszy transport Polaków do Auschwitz znajdującą się na terenie Małopolskiej Uczelni Państwowej w Oświęcimiu.

Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Zastępca prezesa IPN Mateusz Szpytma (L) podczas uroczystości złożenia kwiatów przed upamiętniającą pierwszy masowy transport Polaków do KL Auschwitz w dn. 14 czerwca 1940 r. tablicą na terenie Małopolskiej Uczelnii Państwowej im. rtm. Witolda Pileckiego w Oświęcimiu, 27 bm. Tego dnia 81 lat temu Armia Czerwona wyzwoliła obóz Auschwitz. Fot. PAP/Łukasz Gągulski

"Niech pamięć (…) stanie się światłem"

Ceremonia główna rozpoczęła się o godz. 16. W byłym obozie Birkenau głos zabrał między innymi Ocalały Bernard Offen. Powiedział, że patrząc na współczesny świat, widzi „odradzającą się nienawiść”.

- Widzę przemoc, która znów zaczyna być usprawiedliwiana. Widzę ludzi, którzy wierzą, że ich gniew ma wartość większą niż życie drugiego człowieka. Mówię to dlatego, że jestem starym człowiekiem, który widział do czego prowadzi obojętność. I mówię to także, ponieważ wierzę — naprawdę wierzę — że możemy dokonać innego wyboru - powiedział.

Ocalały apelował, by pamięć nie była ciężarem. - Niech pamięć (…) stanie się światłem, które poprowadzi nas w ciemności. My, świadkowie, wkrótce odejdziemy, lecz wierzę, że to światło pozostanie z wami – mówił.

Offen, nawiązując do swoich przeżyć, powiedział, że jedyna droga ku przyszłości nie prowadzi przez zemstę i gniew, nawet wobec zbrodni takich, jak Holokaust. - Zrozumiałem, że jedyną drogą jest empatia: dostrzeganie wewnętrznej wartości każdego człowieka na tej ziemi, a także pomaganie innym w odkrywaniu ich własnej godności – mówił. Dodał, że przeżył, bo pomogli mu inni ludzie. Nazywa ich aniołami. Pomagali mu Polacy, a czasem nawet Niemcy.

Bernard Offen urodził się w 1929 roku w Krakowie. Podczas okupacji był więziony przez Niemców w tamtejszym getcie, a także w obozach Plaszow, Mauthausen, Auschwitz i Dachau. Po wojnie wraz z braćmi wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. Kilka lat temu wrócił do rodzinnego miasta. - Kraków stał się jednym z najbardziej przyjaznych i bezpiecznych miejsc do życia dla Żyda – zaznaczył.

W trakcie uroczystości odczytane zostały także słowa ofiary.

"Chodzi o zapiski Załmena Gradowskiego pisane w Birkenau, który zginął w obozie, ale wcześniej opisywał swoje doświadczenia i postanowił ryzykować życiem, żeby pozostawić nam słowa i opowiedzieć nam o tym, co wówczas widział" - mówi Radiu Kraków Paweł Sawicki z Muzeum Auschwitz.

Uczestnicy wysłuchali też przedstawiciela darczyńców Fundacji Auschwitz-Birkenau oraz dyrektora Muzeum Auschwitz Piotra Cywińskiego. Uroczystość zakończą modlitwy duchownych różnych religii i wyznań. Zapalone zostały znicze w symbolicznych miejscach, w tym przy ruinach komory gazowej i krematorium, a także przy pomniku ofiar obozu.

W tym roku Międzynarodowa Rada Oświęcimska jednogłośnie poparła decyzję o odstąpieniu od jakichkolwiek przemówień politycznych, żeby całkowicie skoncentrować się na głosach Ofiar i Ocalałych z Auschwitz.

Obchody także na terenie całego miasta

Obchody 81. rocznicy wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau są zorganizowane także na terenie całego Oświęcimia. Głównym punktem miejskich wydarzeń było złożenie hołdu o godz. 12.00 przed grobem Nieznanego Żołnierza na placu Kościuszki w Oświęcimiu. Władze wraz z mieszkańcami oddali też hołd przed pomnikami w poszczególnych dzielnicach miasta oraz na cmentarzach parafialnym i żydowskim.

W tym czasie na terenie Oświęcimia oraz Brzezinki mogą wystąpić czasowe utrudnienia w ruchu drogowym. Policja prosi o stosowanie się do poleceń funkcjonariuszy.

Niemcy założyli obóz Auschwitz w 1940 roku, aby więzić w nim Polaków. Auschwitz II-Birkenau powstał dwa lata później. Stał się miejscem zagłady Żydów. W kompleksie obozowym funkcjonowała także sieć podobozów. W Auschwitz Niemcy zgładzili co najmniej 1,1 mln ludzi, głównie Żydów, a także Polaków, Romów, jeńców sowieckich i osób innej narodowości. Obóz wyzwolili 27 stycznia 1945 r. żołnierze 60. armii I frontu ukraińskiego.

27 stycznia obchodzony jest na świecie jako Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu.

Źródło:

Polska Agencja Prasowa

Autor:

Natalia Feluś

Opracowanie:

Krzysztof Orski

Komentarze (4)

mieszkaniec

2026-01-27

Kiedyś Niemcy zrobili to żydom, dzisiaj żydzi Palestyńczykom...

AGS

A gdzie Satanjahu?

2026-01-27

Czyżby dlatego że zostałby aresztowany bo jest poszukiwany międzynarodowym nakazem?

Sylwka

2026-01-27

Trudno czytać o tych wydarzeniach nawet po tylu latach. Skala zbrodni w Auschwitz wciąż poraża i zmusza do refleksji.

Ehh

2026-01-27

Okrojony ten materiał.Nawet nie napisano kto wyzwolil .Idzie się tylko domyśleć ...A tymczasem wyzwoliciele ze wschodu mrożą Ukrainę a wyzwoliciele zza oceanu robią łapanki na ulicach, szkołach, miejscach kultu religijnego.Na Ziemi Świętej duża część ludzi mieszka w namiotach wśród gruzów a lichwa jest powszechny narzędziem zbrodni i terroru a miało być...nigdy więcej?

Zobacz także

                
        Korzenie, które ciągną w górę. Tatuaże z historią w tle - reportaż Ewy Szkurłat

                calendar_today
                Środa, 2025.12.17            

                                                                                                                Ewa                                        Szkurłat
                                                                    
            share
        
            search
        
        Codzienność obozowa więźnia. Muzeum Auschwitz udostępni w piątek część nowej wystawy głównej. ZDJĘCIA

                calendar_today
                Czwartek, 2025.12.11            

                                                                                                                Natalia                                        Feluś
                                                                    
            share
        
            search
        
        Cudzoziemcy z zarzutami propagowania nazizmu. "Hajlowali" przy symbolu Holokaustu

                calendar_today
                Poniedziałek, 2025.10.13            

                                                                                                                Radio                                        Kraków
                                                                    
            share
        
            search

Najnowsze

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze

81 lat od wyzwolenia Auschwitz-Birkenau. Ocalały Bernard Offen: niech pamięć stanie się światłem

Główne obchody na terenie byłego obozu

Piotr Cywiński: "Pamięć jest potęgą dokładnie tak jak doświadczenie"

Prezydent RP Karol Nawrocki: "Do Auschwitz mogło nie dojść, gdyby reakcja była odpowiednia dużo wcześniej"

"Niech pamięć (…) stanie się światłem"

Obchody także na terenie całego miasta

Komentarze (4)

Dodaj komentarz

Zobacz także

Korzenie, które ciągną w górę. Tatuaże z historią w tle - reportaż Ewy Szkurłat

Codzienność obozowa więźnia. Muzeum Auschwitz udostępni w piątek część nowej wystawy głównej. ZDJĘCIA

Cudzoziemcy z zarzutami propagowania nazizmu. "Hajlowali" przy symbolu Holokaustu

Najnowsze

Krzykliwa, tajemnicza i piękna jemiołuszka jest symbolem zimy

W centrum Krakowa zawaliła się kamienica. Akcja służb trwała osiem godzin

Hiperłączność: życie w sieci bez przerwy – jak wpływa na dzieci i dorosłych?

Przywiązany łańcuchem i skrajnie wyczerpany pies znaleziony w lesie koło Szczucina. Zwierzę walczy o życie

Złość, zasypianie i pierwsze przyjaźnie – Titek uczy, jak radzić sobie z emocjami

Kwitnące szczęście? Tylko z emausowym drzewkiem!

Kraków świętuje 125 lat tramwaju elektrycznego. W niedzielę na tory wyjedzie zabytkowy wagon

Przy limanowskim szpitalu powstaje nowa przychodnia specjalistyczna

Niedziela w Małopolsce jeszcze ładna, ale zmiany w pogodzie już zobaczymy

Szpital im. Szczekilka w Tarnowie ma szansę stać się szpitalem klinicznym. Co to oznacza?

Śmierć pieszego w Nowej Jastrząbce. Policja wyjaśnia okoliczności wypadku

Motion Trio – 30 lat muzyki, która podbija świat

Marzą o koncertowym fortepianie. W Starym Sączu szukają mecenasa

W Krakowie zawaliła się kamienica. 14 osób ewakuowanych, część spędziła noc u swoich rodzin

Poroże można zabrać z lasu, ale są wyjątki. Grozi nawet 5 tys. zł kary

Nie żyje Henryk Stroniarz, były bramkarz Cracovii, Legii i Wisły

Pasy pokonane przez Wisłę z Płocka

W Tatrach odkryto nowy gatunek grzyba

Policjanci zagrali charytatywnie w Tarnowie. Wygrali funkcjonariusze z Krakowa

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię