Czy kobiety i mężczyźni fantazjują inaczej
Badania nad fantazjami seksualnymi prowadzone są od wielu lat i pokazują pewne różnice między płciami. Jednak – jak zaznacza Szafrański – nie są one tak jednoznaczne, jak często się sądzi.
Według psychologa znaczenie mają nie tylko biologiczne różnice, ale także kultura, wychowanie czy osobowość.
„Różnice między kobietami a mężczyznami pojawiają się w badaniach, ale zależą od społeczeństwa, wieku czy sytuacji życiowej”.
Część badań wskazuje, że mężczyźni częściej reagują na bodźce wzrokowe, a kobiety częściej wyobrażają sobie konkretną osobę lub kontekst relacyjny. Jednocześnie fantazje o osobach z własnego otoczenia – współpracownikach czy znajomych – pojawiają się zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.
Dużą rolę odgrywają także czynniki osobowościowe. Osoby poszukujące nowości fantazjują częściej niż te, które cenią stabilność i przewidywalność.
Kultura, tabu i wstyd wokół fantazji
Fantazje erotyczne kształtowane są również przez normy społeczne. W kulturach bardziej restrykcyjnych wobec seksualności pojawiają się częściej – bo to, co zakazane, przenosi się do sfery wyobraźni.
Psycholog zauważa, że ważną rolę odgrywa także popkultura. Filmy, książki czy internet dostarczają nowych obrazów, które mogą wpływać na treść fantazji.
Jednocześnie wiele osób wstydzi się swoich wyobrażeń.
„Często boimy się nawet sami przed sobą. Pojawia się pytanie: kim jestem, skoro mam taką fantazję?”
Szafrański wyjaśnia, że nasz mózg nie zawsze jasno oddziela fantazję od chęci realizacji. Dlatego pojawia się lęk, że wyobrażenia mówią coś o naszej tożsamości lub moralności.
Fantazja nie zawsze oznacza realizację
Psycholog podkreśla, że fantazje seksualne nie muszą prowadzić do działania.
„Część fantazji w ogóle nie ma mieć żadnej realizacji”.
Wiele osób fantazjuje o sytuacjach, których w rzeczywistości nigdy nie chciałoby doświadczyć. Fantazje mogą więc pełnić rolę bezpiecznej przestrzeni dla wyobraźni, bez konieczności przekładania ich na realne zachowania.
Zdarza się także odwrotnie – realizacja fantazji nie zawsze przynosi satysfakcję. Jeśli partnerzy nie są na nią gotowi emocjonalnie lub relacja nie daje wystarczającego poczucia bezpieczeństwa, doświadczenie może prowadzić do napięć lub rozczarowania.
Dlaczego czasem przestajemy fantazjować
Na koniec rozmowy pojawiło się pytanie o sytuację odwrotną – gdy fantazje erotyczne znikają. Według Szafrańskiego może to być związane ze zmianami kulturowymi i ogromną dostępnością treści erotycznych w internecie.
„Mamy podane obrazy wprost, więc mózg nie musi już tworzyć własnych scenariuszy”.
Psycholog zauważa, że dziś coraz częściej mówi się o kryzysie pożądania i pobudzenia seksualnego. Rozwijanie wyobraźni erotycznej jest jednak możliwe – choć wymaga czasu, refleksji i bezpiecznej przestrzeni w relacji.
