Jaskra to choroba, która doprowadza do uszkodzenia nerwu wzrokowego. Zwykle występuje, gdy ciśnienie w gałce ocznej jest podwyższone. To doprowadza do uszkodzenia nerwu wzrokowego.
Jaskra jest główną przyczyną ślepoty u osób powyżej 60. roku życia. Jednak ślepocie spowodowanej jaskrą, często można zapobiec,dzięki wdrożeniu wczesnego leczenia.
Jaka jest główna przyczyna jaskry?
W oku stale jest produkowana ciecz wodnistą. Wraz z napływem nowej cieczy wodnistej do oka, powinna ona również odpływać. Płyn odpływa przez strukturę zwaną kątem przesączania. Ten proces utrzymuje stabilne ciśnienie w oku (zwane ciśnieniem wewnątrzgałkowym). Jeśli jednak kąt odpływu nie działa prawidłowo, dochodzi do akumulacji płynu w komorze przedniej oka. Ciśnienie w oku wzrasta, uszkadzając nerw wzrokowy.
Nerw wzrokowy składa się z ponad miliona maleńkich włókien nerwowych. Jest jak kabel elektryczny zbudowany z wielu małych drutów. Wraz z obumieraniem tych włókien nerwowych, w polu widzenia pojawią się martwe punkty. Można ich nie zauważyć, dopóki większość włókien nerwu wzrokowego nie obumrze. Jeśli wszystkie włókna obumrą, tracimy wzrok.
Istnieją dwa główne rodzaje jaskry.
Jaskra z otwartym kątem przesączania
Jest to najczęstszy rodzaj jaskry. Postępuje stopniowo, gdy oko nie odprowadza cieczy wodnistej tak dobrze, jak powinno (jak w przypadku zatkanego odpływu). W rezultacie wzrasta ciśnienie w oku, które zaczyna uszkadzać nerw wzrokowy. Ten rodzaj jaskry jest bezbolesny i początkowo nie powoduje zaburzeń widzenia.
U niektórych osób nerwy wzrokowe mogą być wrażliwe na normalne ciśnienie w oku. Oznacza to, że ryzyko zachorowania na jaskrę jest u nich wyższe niż normalnie. Regularne badania okulistyczne są ważne, aby wykryć wczesne oznaki uszkodzenia nerwu wzrokowego.
Jaskra z zamkniętym kątem przesączania (zwana również „jaskrą z zamkniętym kątem przesączania” lub „jaskrą z wąskim kątem przesączania”)
Ten rodzaj jaskry występuje, gdy tęczówka znajduje się bardzo blisko kąta odpływu w oku. Tęczówka może zablokować kąt odpływu. Gdy kąt odpływu cieczy wodnistej zostanie całkowicie zablokowany, ciśnienie w oku bardzo szybko wzrasta. Nazywa się to ostrym atakiem jaskry. To prawdziwy nagły przypadek okulistyczny i należy natychmiast skontaktować się z okulistą, w przeciwnym razie można stracić wzrok.
Oto objawy ostrego ataku jaskry zamykającego się kąta:
Nagle widzenie staje się niewyraźne
Odczuwasz silny ból oczu
Masz ból głowy
Czujesz mdłości (nudności)
Wymiotujesz
Widzisz tęczowe pierścienie lub aureole wokół źródeł światła
U wielu osób z jaskrą zamykającego się kąta rozwija się ona powoli. Nazywa się to przewlekłą jaskrą zamykającego się kąta. Początkowo nie daje żadnych objawów, więc pacjenci nie zdają sobie sprawy, że ją mają, dopóki uszkodzenie nie stanie się poważne lub nie wystąpi atak.
Jaskra zamykającego się kąta może spowodować ślepotę, jeśli nie zostanie natychmiast leczona.
Objawy jaskry z normalnym ciśnieniem wewnątrzgałkowym
Osoby z „jaskrą normalnego ciśnienia ” mają ciśnienie w oku w granicach normy, ale wykazują objawy jaskry, takie jak ubytki pola widzenia i uszkodzenie nerwu wzrokowego.
Czy osoby podejrzane o jaskrę mają objawy?
U niektórych osób nie występują oznaki uszkodzenia, ale występuje u nich wyższe niż normalnie ciśnienie w oku (tzw. nadciśnienie oczne). Tacy pacjenci są uważani za „podejrzanych o jaskrę” i mają większe ryzyko rozwoju jaskry. Niektórzy są podejrzewani o jaskrę, nawet jeśli ich ciśnienie w oku jest prawidłowe. Na przykład okulista może zauważyć pewne nieprawidłowości w nerwie wzrokowym. Większość osób podejrzewanych o jaskrę nie ma żadnych objawów. Dlatego w przypadku podejrzenia jaskry należy być pod ścisłą kontrolą okulisty. Okulista może sprawdzić, czy z biegiem czasu nie zachodzą żadne zmiany i w razie potrzeby rozpocząć leczenie.
Zespół rozproszenia barwnika i objawy jaskry barwnikowej
Zespół rozproszenia barwnika (PDS) występuje, gdy pigment ściera się z tylnej części tęczówki. Pigment ten może podnosić ciśnienie w oku i
prowadzić do jaskry barwnikowej. Niektóre osoby z PDS lub jaskrą barwnikową mogą widzieć halo lub mieć niewyraźne widzenie po aktywnościach sportowych takich jak bieganie czy gra w koszykówkę.
W przypadku wystąpienia tych lub innych objawów należy skonsultować się z okulistą.
Kto jest narażony na jaskrę?
U niektórych osób ryzyko wystąpienia jaskry jest wyższe niż normalnie. Dotyczy to osób, które:
mają wysokie ciśnienie w oku
są dalekowzroczne lub krótkowzroczne
doznały urazu oka
stosują długotrwałe leki sterydowe
mają rogówkę cienką
mają ścieńczenie nerwu wzrokowego
chorują na cukrzycę, migreny, nadciśnienie, problemy z krążeniem
mają ponad 40 lat
mają w rodzinie osoby z jaskrą
mają pochodzenie afrykańskie, latynoskie lub azjatyckie
Diagnoza jaskry
Jedynym pewnym sposobem diagnozy jaskry jest pełne badanie okulistyczne. Badanie przesiewowe w kierunku jaskry, polegające jedynie na sprawdzeniu ciśnienia w oku, nie wystarczy do jej wykrycia.
Podczas badania jaskry okulista:mierzy
ciśnienie w oku
sprawdza kąt przesączania
bada nerw wzrokowy
bada widzenie peryferyjne (boczne)
badanie optycznej koherentnej tomografii
mierzy grubość rogówki
Jaskra to cichy zabójca wzroku.
Jaskra we wczesnym stadium nie daje żadnych objawów. W rzeczywistości połowa osób z jaskrą nie wie, że ją ma! Regularne badania wzroku mogą pomóc okuliście wykryć tę chorobę, zanim stracisz wzrok.
Leki
Jaskrę zazwyczaj kontroluje się za pomocą kropli do oczu. Stosowane codziennie, krople te obniżają ciśnienie w oku. Niektóre z nich działają poprzez zmniejszenie ilości cieczy wodnistej produkowanej przez oko. Inne obniżają ciśnienie, wspomagając przepływ cieczy przez kąt przesączania,