Samemu nie znaczy samotnie
Nie każda samotność jest zła. Czasem świadoma decyzja o byciu samemu przynosi korzyści. Może być potrzebna po trudnym rozstaniu, w okresie przemęczenia relacjami, gdy chcemy coś przemyśleć i „poukładać sobie w głowie”.
Problem zaczyna się wtedy, gdy samotność się przedłuża i zaczyna boleć.
– Nie ma jednej sztywnej granicy. Ważne jest to, czy czujemy brak, czy cierpimy z powodu braku relacji i czy ten stan trwa długo – wyjaśnia Szafrański.
Co więcej, osoby doświadczające długotrwałej samotności nie zawsze zdają sobie sprawę, że to ona może być jednym z powodów pogorszenia nastroju czy nawet depresji.
Samotność w rodzinie i w związku
Samotność ma dwa główne wymiary: społeczną i emocjonalną.
Samotność społeczna to brak ludzi wokół – przyjaciół, grupy, wspólnoty. Samotność emocjonalna to brak osoby, z którą możemy stworzyć głęboką więź. Kogoś, komu możemy się zwierzyć i poczuć zrozumianymi.
Dlatego można być samotnym w tłumie. W rodzinie. A nawet w związku.
– Obecność ludzi może paradoksalnie wzmacniać poczucie osamotnienia. Bo widzimy kontrast: oni są, a my i tak nie możemy się na nich oprzeć – mówi psychoterapeuta.
Czy mamy epidemię samotności?
Dane są niepokojące. Badania Instytutu Pokolenia pokazują, że 53 proc. dorosłych Polaków doświadcza samotności, a 35 proc. nie ma osoby, do której mogłoby zwrócić się o pomoc. Według analiz Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu 68 proc. badanych odczuwa samotność, a 23 proc. żyje w izolacji społecznej. CBOS informuje, że odsetek osób bardzo często lub zawsze doświadczających samotności podwoił się w ciągu siedmiu lat.
Zjawisko to nie dotyczy tylko Polski. Narasta w wielu krajach Europy, a także w Japonii.
Jednym z powodów jest zanik wspólnotowości. Coraz rzadziej funkcjonujemy w stałych, lokalnych grupach. Coraz więcej relacji przenosi się do internetu.
– Mamy setki znajomych w mediach społecznościowych, ale to nie jest sieć, która chroni przed samotnością – podkreśla Szafrański.
Co więcej, badania pokazują, że im większa internetowa sieć kontaktów, tym większe może być poczucie samotności.
Młodzi „samotni w tłumie”
Szczególnie narażeni są młodzi dorośli. Pojawia się wśród nich zjawisko „samotnych w tłumie” – osób otoczonych ludźmi, a jednocześnie przeżywających pustkę i izolację emocjonalną.
Towarzyszy temu lęk przed bliskością, niska samoocena i powierzchowne relacje. W tej grupie duże znaczenie ma też nadmierne korzystanie z mediów społecznościowych.
Z kolei seniorzy częściej doświadczają samotności społecznej. W ich przypadku znaczenie mają także problemy zdrowotne czy ograniczona mobilność.
Skutki samotności – nie tylko psychiczne
Długotrwała, niechciana samotność może mieć poważne konsekwencje.
– Obserwujemy pogorszenie stanu zdrowia, obniżoną odporność, większe ryzyko depresji i zaburzeń lękowych – mówi psycholog.
Samotność może wpływać także na codzienne funkcjonowanie. Brakuje motywacji do dbania o zdrowie, do wychodzenia z domu, do podejmowania aktywności.
W przypadku seniorów badania wskazują, że mężczyźni gorzej radzą sobie z samotnością po stracie partnerki niż kobiety. Jednym z powodów może być mniejsza dbałość o zdrowie i mniejsza sieć wsparcia.
Czy sztuczna inteligencja zastąpi relacje?
Coraz częściej mówi się o wykorzystywaniu sztucznej inteligencji czy robotów jako wsparcia dla osób samotnych, zwłaszcza starszych.
Jednak – jak podkreśla Szafrański – badania pokazują, że intensywne traktowanie chatbota jako „przyjaciela” może zwiększać poczucie samotności.
– To może być proteza relacji, ale nie zastąpi realnego kontaktu z drugim człowiekiem – zaznacza.
Jak radzić sobie z samotnością?
Nie ma jednej recepty. Pierwszym krokiem jest uświadomienie sobie problemu.
W przypadku samotności społecznej ważne jest aktywne szukanie grupy, wspólnoty, zajęć. Wyjście do ludzi – nawet jeśli wymaga to wysiłku.
W samotności emocjonalnej kluczowe jest pogłębianie relacji. Czasem wystarczy odnowić kontakt z bliską osobą.
Psycholog proponuje proste ćwiczenie: zrobić listę ważnych dla nas osób i sprawdzić, kiedy ostatni raz się z nimi kontaktowaliśmy.
– Często okazuje się, że z bliskim przyjacielem nie widzieliśmy się od ośmiu miesięcy. Może warto zacząć właśnie od tego – mówi.
Bo choć samotność bywa potrzebna, człowiek pozostaje istotą społeczną. I nawet w świecie pełnym wirtualnych połączeń wciąż najbardziej potrzebuje prawdziwej obecności drugiego człowieka.
Wyślij opinię na temat artykułu
Komentarze (0)
Brak komentarzy
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit.
Amet architecto
asperiores deleniti dicta dolores earum illo iste
Posłuchasz nas
Kraków 101.6 MHz
Tarnów 101 MHz
Zakopane 100 MHz
Andrychów 98.8 MHz
Gorlice 97.4 MHz
Krynica-Zdrój 102.1 MHz
Rabka-Zdrój 87.6 MHz
Szczawnica 90 MHz
Nowy Sącz 90 MHz
