Dlaczego sąd nie skazał nastolatka? Ekspert wyjaśnia decyzję po tragedii w Tarnowie

– Kara wobec nieletnich powinna być ostatecznością, a nie pierwszym krokiem – mówi w rozmowie z Radiem Kraków prof. Marek Konopczyński z Polskiej Akademii Nauk. Pedagog resocjalizacyjny komentuje decyzję sądu w sprawie 17-latka, który w ubiegłym roku śmiertelnie ranił swojego rówieśnika w Tarnowie.

"Kara powinna być ostatecznością, a nie pierwszym krokiem" - mówi gość Radia Kraków prof. Marek Konopczyński. Fot. pexels

Decyzja sądu po tragedii w Tarnowie

Sąd zdecydował o dozorze kuratora do 21. roku życia i kontynuowaniu leczenia psychiatrycznego wobec 17-latka, który w ubiegłym roku śmiertelnie ranił swojego rówieśnika w Tarnowie. W internecie pojawiają się głosy oburzenia. Jak pan ocenia tę decyzję?

Prof. Marek Konopczyński: Moim zdaniem jest ona merytorycznie uzasadniona. Sąd rodzinny zawsze bardzo dokładnie analizuje sytuację dziecka, które popełniło czyn karalny – zwłaszcza tak poważny. Decyzje nie zapadają pochopnie. Celem jest ochrona dobra społecznego, ale nie zawsze oznacza to izolację młodego człowieka w placówce zamkniętej. Często ważniejsze jest realne udzielenie pomocy.

Trzeba pamiętać, że w takich przypadkach może chodzić o chorobę psychiczną. Jeśli tak jest, osoba wymaga leczenia, a nie traktowania jak zwykłego przestępcy, który działał z premedytacją dla własnej korzyści.

Zabójstwo nastolatka w Lasku Lipie w Tarnowie. Jest decyzja sądu rodzinnego

Jak sąd ocenia sprawy nieletnich

Jak wygląda procedura w takich sprawach?

Sąd rodzinny bierze pod uwagę wiele elementów. Przede wszystkim przeprowadzany jest wywiad środowiskowy – analizowana jest sytuacja rodzinna, szkolna i społeczna. Dochodzą do tego badania psychologiczne oraz psychiatryczne.

Jeśli nastolatek popełnia tak dramatyczny czyn, zazwyczaj nie dzieje się to bez przyczyny. Bardzo często pojawiają się w tle poważne zaburzenia psychiczne. W takich sytuacjach nowoczesne systemy prawne zakładają, że osoba niepoczytalna nie powinna być traktowana jak w pełni odpowiedzialny sprawca przestępstwa.

Wiek odpowiedzialności i problem systemowy

W Polsce od 15. roku życia w niektórych przypadkach nastolatek może odpowiadać jak dorosły. Jak pan ocenia te przepisy?

Tak, w przypadku najcięższych przestępstw jest taka możliwość. Jednocześnie jednak polski system pozwala izolować nawet dzieci od 10. roku życia w placówkach resocjalizacyjnych.

To rozwiązanie budzi wątpliwości, bo w wielu krajach europejskich granica ta wynosi 13 lub 14 lat. Przyjmuje się, że młodsze dzieci nie są jeszcze w stanie w pełni zrozumieć konsekwencji swoich czynów, dlatego stosuje się wobec nich raczej działania wychowawcze i opiekuńcze.

Odpowiedzialność rodziców

W debacie o przestępczości nieletnich często pojawia się pytanie o odpowiedzialność rodziców.

Moim zdaniem to bardzo ważny wątek. Dzieci są w pewnym sensie odbiciem świata dorosłych. Jeśli młody człowiek popełnia poważny czyn, trzeba przyjrzeć się jego środowisku rodzinnemu.

W Polsce często wygląda to tak, że dziecko trafia do placówki resocjalizacyjnej, a rodzice nie ponoszą realnych konsekwencji. Tymczasem problemy wychowawcze często wynikają z zaniedbań lub trudnej sytuacji rodzinnej.

Najpierw pomoc, dopiero potem kara

Czy rozwiązaniem powinna być większa odpowiedzialność karna rodziców?

Najpierw powinniśmy skupić się na wsparciu rodzin. Wiele z nich po prostu nie radzi sobie z wychowaniem dzieci, bo nikt wcześniej nie przygotował ich do tej roli.

Państwo powinno oferować realną pomoc psychologiczną, terapeutyczną i wychowawczą. Niestety dziś wsparcie często ogranicza się do pomocy finansowej.

Dopiero gdy wszystkie formy pomocy zawiodą, można myśleć o odpowiedzialności czy karze. Tak samo w przypadku nieletnich – kara powinna być ostatecznością, a nie pierwszym krokiem.

Autor:

Patryk Kubiak

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Dlaczego sąd nie skazał nastolatka? Ekspert wyjaśnia decyzję po tragedii w Tarnowie

Decyzja sądu po tragedii w Tarnowie

Jak sąd ocenia sprawy nieletnich

Wiek odpowiedzialności i problem systemowy

Odpowiedzialność rodziców

Najpierw pomoc, dopiero potem kara

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Strach przed GMO wymyślono dla pieniędzy. Tak działa globalny biznes

Turystów ubyło czterokrotnie. Problem Jeziora Klimkowskiego wraca

Żużel w Krakowie jednak przetrwa? Ważny ruch miasta

Episkopat ustanowił Komisję niezależnych ekspertów do zbadania zjawiska pedofilii w Kościele

Prace drogowe na ul. Nowohuckiej w Krakowie. Będą zwężenia

"Królewski Kraków" powalczy w ringu!