Choć przez miliony lat zdołały się świetnie przystosować do życia w rzekach i jeziorach, dziś ich liczebność gwałtownie spada – także w Europie. Dlatego naukowcy chcą sprawdzić, jakie konkretne mechanizmy biologiczne leżą u podstaw tego niepojącego zjawiska. "Małże znikają w zatrważającym tempie" - powiedział prof. Tadeusz Zając z Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie.
Główną przyczyną wymierania małży jest ocieplenie klimatu i wzrost temperatury w rzekach. "Wiele wskazuje, że w przypadku małży wzrost temperatury nie jest przyczyną bezpośrednią. Nie raz mieliśmy bowiem do czynienia z wodą o temperaturze przekraczającej 30 stopni Celsjusza, w której małże nie ginęły tak masowo i bezpośrednio z tego powodu” – zaznaczył prof. Zając. Naukowiec podejrzewa, że jedną z przyczyn może być związana z ociepleniem rzek zmiana mikrobiomu związanego z małżami.
Międzynarodowy zespół badawczy planuje połączyć dane z monitoringu środowiska z zaawansowanymi badaniami genetycznymi i fizjologicznymi. Dzięki temu sprawdzi, jak różne populacje reagują na stres związany z ociepleniem i czy mają zdolność do przystosowania się.
MAPS (Multilateral Academic Projects) to konkurs ogłoszony przez Szwajcarską Narodową Fundację Nauki (SNSF) na wielostronne projekty badawcze realizowane przez naukowców ze Szwajcarii we współpracy z zespołami z Polski, Bułgarii, Chorwacji, Węgier i Rumunii. W jedenastu takich projektach partnerem jest instytucja z Polski.