- A
- A
- A
105 lat temu, 5 września 1915 roku, zmarł Stanisław Witkiewicz
Stanisław Witkiewicz - malarz i architekt, twórca i popularyzator stylu zakopiańskiego w architekturze. Także teoretyk sztuki i pisarz, reprezentujący nurt 19-wiecznego realizmu. Był ojcem Stanisława Ignacego Witkiewicza - Witkacego, pisarza i malarza, autora słynnych portretów. Od 1890 roku mieszkał w Zakopanem. Zafascynowany podhalańską sztuką ludową, stworzył teoretyczne podstawy stylu zakopiańskiego i opisał je w publikacjach. Stał się on polskim stylem narodowym, zgodnie z którym realizowano projekty nie tylko w Zakopanem, lecz także w wielu miejscowościach na dawnych ziemiach polskich.
Pierwszym domem zaprojektowanym przez Stanisława Witkiewicza była willa Koliba wybudowana latach 1892-1893, dla Zygmunta Gnatowskiego, ziemianina z Podola. Z architekturą były zharmonizowane stylowo urządzone wnętrza. W stylu zakopiańskim wykonano nie tylko meble i piece kaflowe, ale także karnisze, zasłony, ramy obrazów. a nawet klamki.
Do najbardziej znanych projektów Stanisława Witkiewicza należy kaplica Najświętszego Serca Jezusowego w Jaszczurówce, ponadto był twórcą, między innymi willi - Zofiówka, Korwinówka, Konstantynówka, willi Pod Jedlami i Sanatorium Doktora Hawranka, pierwszego sanatorium przeciwgruźliczego. Duża część tych budynków jest nadal użytkowana, na przykład w willi Koliba znajduje się obecnie Muzeum Stylu Zakopiańskiego. Witkiewicz zaprojektował również klasztor - kaplicę sióstr albertynek pod wezwaniem Świętego Krzyża na Kalatówkach i współprojektował murowany budynek Muzeum Tatrzańskiego im. dra Tytusa Chałubińskiego.
Oprócz publikacji z dziedziny architektury, napisał wiele prac z zakresu krytyki artystycznej, dotyczących estetyki i malarstwa. Jest autorem książki "Na przełęczy", nazywanej "Ewangelią Tatr", oraz obszernych i wnikliwych monografii - "Juliusz Kossak", "Aleksander Gierymski" i "Matejko". Ważną częścią twórczości pisarskiej Witkiewicza jest jego prywatna korespondencja. Łącznie napisał ponad 2 tysiące listów do rodziny, przyjaciół, a najwięcej do syna.
Dorobek malarski artysty, na który składają się rodzime pejzaże, głównie tatrzańskie, sceny rodzajowe, najczęściej z Powstania Styczniowego oraz portrety, wymyka się jednoznacznej klasyfikacji. W jego dziełach, nostalgiczny i sentymentalny nastrój łączy się z realistycznym, drobiazgowym wręcz odtworzeniem detali. Do najbardziej znanych obrazów artysty należą: "Mgła wiosenna", "Czarny Staw - kurniawa", "Wiatr halny", "Orka" i "Ranny powstaniec".
Stanisław Witkiewicz zmarł 5 września 1915 roku. Pośmiertnie został odznaczony Krzyżem Niepodległości.
IAR/bp
Komentarze (0)
Najnowsze
-
11:28
Nic tylko spacerować i obserwować przyrodę. Łąki Nowohuckie mają wreszcie nowy pomost widokowy
-
11:28
Przyszli piloci dronów szkolą się w Nowym Sączu. ZDJĘCIA
-
10:57
100 mln zł na infrastrukturę dla dwóch kółek w Krakowie. Znikną rowerowe białe plamy?
-
10:51
Sądeccy Strzelcy szkolą się w lataniu dronami
-
10:35
Drony na niebie niepokoją mieszkańców Tuchowa
-
09:36
139 podejść do egzaminu na prawo jazdy i wreszcie sukces! Niezwykła historia kursanta z Tarnowa
-
09:19
W Chrzanowie ma powstać wielopoziomowy parking z funkcją schronu
-
09:17
STAROŚĆ JAK JĄ WIDZI PSYCHOLOGIA. STARZEJĄCY SIĘ CZŁOWIEK I SPOŁECZEŃSTWO
-
09:05
Jak Chrzanów, to wiadomo, że chrzan, a jak chrzan, to Chrzanek. Miasto zaprezentowało swoją maskotkę
-
09:03
Reklama (wątpliwa) polskiej ekstraklasy!
-
08:52
UJ pisze… ale to nie UJ. Uwaga na cyfrowych oszustów
-
08:15
Urszula Rusecka (PiS) o programie "Polska Zbrojna": Kredyt, który będzie pętlą na szyi Polski
-
08:01
Znowu lawinowa dwójka w Tatrach. Może spaść kilkadziesiąt centymetrów śniegu
-
07:46
Śmiertelne pułapki w lasach pod Tarnowem. Policja tropi kłusowników
-
07:21
W Mszanie Dolnej przybędzie elektronicznych strażników
-
06:55
To może uratować życie pasażerów. Nowość w krakowskich tramwajach
-
06:29
Chłodny wtorek w Małopolsce, nocą więcej chmur i ślisko w górach
-
06:03
Zima nie zatrzymała budów. Drogowcy przyspieszają w Małopolsce
-
22:07
Za dużo florystów, za mało listonoszy. Jest lista zawodów nadwyżkowych i deficytowych w Krakowie
Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy
Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.
Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]
Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze