W Galerii MCK od 2 lutego 2021 r. będzie prezentowana publiczności ekspozycja "Grafika we dwoje", której wernisaż miał się odbyć w listopadzie 2020 roku. To intymny portret małżeństwa wybitnych krakowskich grafików – Jadwigi i Ryszarda Otrębów – skomponowany z ich prac.
W kolejnych miesiącach zaprezentowana zostanie sztuka najważniejszych sąsiadów Polski: fotografia niemiecka czasów Republiki Weimarskiej i ukraińska sztuka XIX i XX wieku. Obie wystawy zostały przesunięte w czasie w związku z pandemią. Wystawa "Nie tylko Bauhaus. Międzywojenna fotografia niemiecka i polskie tropy" będzie opowieścią o czasach Republiki Weimarskiej i trudzie budowania nowego państwa uzupełnioną o polską fotografię tamtego czasu, a także rodzajem dopowiedzenia do wielu wcześniejszych wystaw MCK, które koncentrowały się na sztuce krajów Europy Środkowej. Z kolei "Ukraina. Wzajemne spojrzenia" – przygotowywana we współpracy z Narodowym Muzeum Sztuki Ukrainy w Kijowe, najważniejszą instytucją sztuki Ukrainy – będzie próbą rewizji mitów, stereotypów i wzajemnych polsko-ukraińskich wyobrażeń o Ukrainie.
Plan ekspozycji na 2021 rok:
Grafika we dwoje. Jadwiga Kaim-Otręba i Ryszard Otręba
luty–marzec 2021
Kuratorka: dr Monika Rydiger
Ekspozycja prezentująca wybór prac wybitnych grafików, małżeństwa od blisko 60 lat, których również połączyła miłość do grafiki. Choć w swojej twórczości różnią się warsztatowo
i formalnie, wystawa jest próbą znalezienia łączących ich wspólnych odniesień i doświadczeń. Ryszard Otręba związał swoje zawodowo‑artystyczne życie z krakowską akademią i jako profesor prowadził przez wiele lat działalność dydaktyczną na Wydziale Form Przemysłowych oraz pełnił funkcje wieloletniego Kierownika Katedry Komunikacji Wizualnej, dziekana Wydziału Form Przemysłowych, a także prorektora. Jako wybitny grafik rozwijał również swoją światową karierę, a jego prace znalazły się w kolekcjach prestiżowych muzeów m.in. w Nowym Jorku, Waszyngtonie, Filadelfii, Chicago, Bostonie, Kolonii, Dreźnie, Paryżu, Londynie, Wiedniu, Lizbonie, Canberze, Tokio, La Louviere. Jadwiga Kaim‑Otręba po znakomitym debiucie wybrała spokojniejszy rytm swojej artystycznej kariery, spełniając się także
w macierzyństwie, w tworzeniu i cementowaniu rodziny. Zdobyła wiele nagród
i wyróżnień zarówno w wystawach, jak i w konkursach na grafikę i plakat. Wystawa w MCK to też okazja, aby pokazać parę artystów – partnerów, małżonków – którzy znaleźli sposób nie tylko na wspólną codzienność, ale i na dzielenie jej z aktywnym udziałem w życiu artystycznym. Ekspozycja jest zatem nie tylko pokazem ich graficznych dzieł, ale także przybliża bardziej prywatny ich wizerunek poprzez rodzinne zdjęcia, pamiątki i wspomnienia.
Nie tylko Bauhaus. Międzywojenna fotografia niemiecka i polskie tropy
kwiecień–lipiec 2021
kuratorzy: Lothar Altringer i dr Adelheid Komenda (LVR-LandesMuseum, Bonn), dr Jens Bove (Deutsche Fotothek, Drezno), Sebastian Lux (Stiftung F.C. Gundlach, Hamburg), Natalia Żak (MCK)
Wystawa o międzywojennych Niemczech pomyślana jako uzupełnienie ekspozycji
o architekturze niepodległości w Europie Środkowej (2018–2019) oraz środkowoeuropejskiej awangardzie (2019) pokazujących w Galerii MCK kulturę młodych państw powstałych w naszej części kontynentu po 1918 roku. Zachodzącym przeobrażeniom i wysiłkom budowania nowego porządku towarzyszyła fotografia. Okres międzywojenny to czas intensywnego jej rozwoju, kiedy obok filmu stała się istotnym elementem szeroko pojętej kultury wizualnej. „Fotograficzne obrazy” wykorzystywano w artystycznych eksperymentach, służyły dokumentowaniu ulegającej gwałtownym zmianom rzeczywistości, za ich pomocą konstruowano i wytwarzano określone znaczenia. Wystawa przenosi widzów do Republiki Weimarskiej z lat 1919–1933 i poprzez fotografie opowiada z jednej strony o usilnym pragnieniu normalności i złotych latach dwudziestych pozwalających odetchnąć od wojennego koszmaru, z drugiej – o społeczeństwie pokonanych, doświadczeniu kryzysu ekonomicznego, o narastających napięciach, które wyniosły Hitlera na szczyt władzy. Dopełnieniem prezentacji jest polska fotografia tego czasu, która wchodząc w dialog z niemieckimi przykładami, daje impuls do porównań, eksponowania różnic i podobieństw związanych zarówno z polityczno-społecznym doświadczeniem tamtych lat, jak i poszukiwaniami nowego języka fotografii.
Wystawa organizowana we współpracy z LVR-LandesMuseum w Bonn, Stiftung F.C. Gundlach w Hamburgu, Deutsche Fotothek w Dreźnie i z wybranymi kolekcjami polskimi.
Ukraina. Wzajemne spojrzenia
wrzesień 2021 – styczeń 2022
kuratorki: dr Oksana Barshynova (NAMU, Kijów), dr Żanna Komar (MCK)
Wystawa, pomyślana jako wspólna polsko‑ukraińska analiza kulturowych i historycznych narracji określanych jako „ukraińskie mity”, prześledzi poprzez dzieła z najważniejszego kijowskiego muzeum sztuki stereotypy i wyobrażenia funkcjonujące zarówno w Polsce, jak
i na Ukrainie. Kozacy, step i ukraińskie chaty spod pędzli klasyków: Szewczenki, Brandta czy Riepina zestawione zostaną z dziełami artystów awangardy początku XX wieku oraz twórców współczesnych. Da to wyobrażenie o żywotności mitów i ich współczesnych inkarnacjach, pozwoli prześledzić kanon ukraińskiej tożsamości, ale i przyjrzeć się dzisiejszej Ukrainie.
Wystawa przygotowywana we współpracy z Narodowym Muzeum Sztuki Ukrainy w Kijowe (NAMU).
Wystawy poza MCK
Katedra ormiańska we Lwowie i jej twórcy
styczeń–maj 2021
Kielce, Muzeum Narodowe, Muzeum Dialogu Kultur
Kolejny pokaz wystawy poświęconej dziejom świątyni lwowskich Ormian. Ekspozycja opowiada o pracach prowadzonych we wnętrzu katedry przez Franciszka Mączyńskiego, Józefa Mehoffera i Jana Henryka Rosena. Przybliża także historię odnowienia malowideł Rosena przez zespół Stowarzyszenia Absolwentów Akademii Dziedzictwa, studiów podyplomowych realizowanych przez MCK i Małopolską Szkołę Administracji Publicznej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Prace we Lwowie były prowadzone w latach 2008–2018 i objęły wszystkie elementy dekoracji wnętrz świątyni. Wystawa została pokazania po raz pierwszy w MCK w 2015 roku, jej odnowioną wersję przedstawiono cztery lata później
w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie.
Rośliny i zwierzęta. Atlasy historii naturalnej w epoce Linneusza
kwiecień–sierpień 2021
Warszawa, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
Druga prezentacja znakomitych atlasów historii naturalnej, które w 2020 roku zachwyciły krakowską publiczność zarówno maestrią warsztatu dawnych mistrzów, jak i „wielkim pięknem” natury. Kilkaset ilustracji pochodzących z dzieł słynnych europejskich przyrodników układa się w metaforyczną opowieść o studiowaniu świata roślin i zwierząt, której osią jest oświeceniowy bezprecedensowy splot zainteresowań naukowych i kompetencji artystycznych. Tajemnicze metamorfozy owadów Marii Sibylli Merian, ilustracje botaniczne wykonane dla Józefiny Bonaparte przez Pierre’a-Josepha Redoutégo czy wyrafinowane barwne miedzioryty papug z dzieła François Levaillanta zyskają w wilanowskiej rezydencji-ogrodzie nowy kontekst.
Wystawa organizowana we współpracy z Biblioteką Naukową PAU i PAN w Krakowie
oraz Instytutem Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN w Krakowie.
Fotoblok. Europa Środkowa w książkach fotograficznych
lipiec–wrzesień 2021
Litwa, Wilno, Narodowa Galeria Sztuki
Pierwsze tak intrygujące spojrzenie na Europę Środkową w XX wieku odzwierciedloną
w książkach fotograficznych, a zarazem pierwsze ujęcie w ponadstuletniej perspektywie najważniejszych i najciekawszych środkowoeuropejskich photobooków. Litewska odsłona wystawy po premierowej prezentacji w Galerii MCK w 2019 roku oraz pokazie w Muzeum Sztuki w Ołomuńcu w 2020 roku.
Architektura niepodległości w Europie Środkowej
wystawa planszowa, wersja angielska
Rok 1918 dał wielu narodom w Europie Środkowej spełnienie marzeń o niepodległości.
W architekturze tamtego czasu wybrzmiewa nie tylko wielka potrzeba zbudowania nowych państw lub przebudowania istniejących. Wzniesienia gmachów użyteczności publicznej, siedzib organów administracji i państwa, domów i mieszkań, zbudowania infrastruktury,
a wreszcie postawienia pomników i ukształtowania przestrzeni narodowego sacrum. Architektura niepodległości w Europie Środkowej to nade wszystko wysiłek konstruowania wspólnoty wyobrażonej, jaką jest naród, i wpisywania jej w przestrzeń.
Wystawa planszowa stworzona jest na kanwie wystawy pod tym samym tytułem zaprezentowanej w Galerii MCK w 2018 roku. To kolejna propozycja dla polskich placówek dyplomatycznych po wystawie Skarby Krakowa pokazującej poprzez dzieła sztuki
i architektury, zabytki oraz przykłady dziedzictwa niematerialnego tysiącletnie dziedzictwo dawnej polskiej stolicy i jednego z najpiękniejszych miast Europy.
mat.prasowe/jn