Dwa Pokolenia. Sztuka legionowa z kolekcji Jerzego Mycielskiego.

Kultura
Czwartek, 2014.10.09 10:31 ( Edytowany Poniedziałek, 2021.05.31 00:29 )

Zamek Królewski na Wawelu pokazuje po raz pierwszy duży zbiór dzieł o tematyce legionowej z kolekcji prof. Jerzego Mycielskiego. Wśród 58 prac w różnych technikach prezentowane są między innymi dzieła legionistów: Leopolda Gottlieba, Leona Czechowskiego oraz sympatyzujących z czynem legionowym takich artystów jak Jacek Malczewski czy Emilia Knausówna.

W roku 2014, dla uczczenia setnej rocznicy utworzenia Legionów Polskich, Zamek Królewski na Wawelu przygotował prezentację prac o tematyce legionowej, podarowanych Wawelowi przez profesora Jerzego Mycielskiego (1856-1928) zgodnie z jego testamentem. W tym roku przypada też druga rocznica. W roku 1934 na trzech wielkich wystawach legionowych – w Krakowie, Lwowie i Sosnowcu – była pokazywana po raz ostatni niemal cała kolekcja Mycielskiego, wówczas licząca sto dzieł. Niniejsza ekspozycja, po upływie osiemdziesięciu lat, prezentuje już tylko część tych zbiorów – pięćdziesiąt osiem prac, które zachowały się do dzisiaj.

Kolekcja sztuki legionowej Mycielskiego – największa w rękach prywatnych – była świadectwem jego zaangażowania w sprawy Legionów. Ten znany historyk sztuki propagował dzieła o tej tematyce, przede wszystkim jako organizator lub współorganizator wystaw legionowych, a także autor artykułów, opiekun i przyjaciel artystów. Wśród twórców, których wspierał, należy wymienić: Jakuba Juszczyka, Tadeusza Korpala, Karola Zyndrama Maszkowskiego i Jana Rembowskiego. Mycielski działał także w Naczelnym Komitecie Opieki nad byłymi legionistami oraz wdowami i sierotami po poległych legionistach. Władysław Leopold Jaworski, prezes Naczelnego Komitetu Narodowego powiedział: „Hr. Jerzego Mycielskiego cenimy i kochamy za jego złote serce. Chcecie się przekonać o tem, idźcie do kancelaryi Naczelnego Komitetu Narodowego. Tam gromadzą się ze swemi sprawami Legioniści. Gdy jeden skarży się przed drugim, jakżeż często słyszymy radę: »nie martw się, idź do Jerzego, on ci pomoże«. Tak powstaje legenda, jaka piękna!” (W. L. Jaworski, Mowy 1914-1915, Kraków 1915, s. 11-12).

Zbiory legionowe Mycielskiego liczyły 100 obiektów wykonanych w różnej technice; oprócz obrazów olejnych i rysunków znajdowała się w nich jedna fotografia (Komendant Józef Piłsudski na Reducie swojego imienia pod Kostiuchnówką nad Styrem). Ich autorami byli artyści związani z Legionami, a także sympatycy tej formacji. Ci pierwsi to dokumentatorzy życia legionowego, m.in. Leon Czechowski, Leopold Gottlieb, Stanisław Janowski, Ignacy Pinkas i Zygmunt Rozwadowski. Spośród drugich twórców należy wymienić Jacka Malczewskiego, Jana Rembowskiego oraz Emilię Knausówną. Autorem płaskorzeźb, znajdujących się w zbiorach Mycielskiego, był Jakub Juszczyk – podopieczny profesora. Druga wojna światowa w znaczący sposób zmniejszyła wawelski zespół prac legionowych, zaginęły wówczas m.in. prace Wojciecha Kossaka, Ignacego Pinkasa, Zygmunta Rozwadowskiego i Kaspra Żelechowskiego.

Zwiedzając wystawę, podzieloną na cztery bloki tematyczne, należy zwrócić uwagę na dzieła podarowane Jerzemu Mycielskiemu przez autorów. Wyjątkową wartość historyczną ma niewielki rysunek ołówkiem, który został ofiarowany profesorowi przez Leopolda Gottlieba w roku 1916 w Szwajcarii w czasie podróży związanej z organizacją ekspozycji sztuki legionowej, z wymowną dedykacją: „J W Panu Hr. J. Mycielskiemu / Z wyrazami wdzięczności / Za Jego ojcowską miłość dla legionistów / szczerze oddany leop. gotlieb. leg.” i dopiskiem: „6. 10. 16 / w wagonie między / Bazyleją a Bernem”. Innym śladem tej podróży jest portret Mycielskiego, tego samego autora, także dedykowany profesorowi.

Zupełnie inny charakter ma symboliczna kompozycja Dwa pokolenia Jacka Malczewskiego, powstała w Wiedniu w roku 1915, ukazująca Jerzego Mycielskiego i Michała Żymierskiego. Starszy mężczyzna uosabia tradycję powstania styczniowego, podczas gdy młodszy, walczący w Legionach: „patrzy z tą energią tak silnie w dal, bo jest pewny przyszłości, a kiedy przyłoży tę lornetkę do oczu – zobaczy – Polskę”. Satyryczną wersję tego dzieła wykonał w roku 1917 Kazimierz Sichulski.

Najliczniejszą grupę prac stanowią portrety oficerów i żołnierzy, uzupełnione scenami z życia codziennego legionistów i kompozycjami zainspirowanymi Legionami Polskimi. Wystawę zamykają wizerunki ułanów autorstwa Zygmunta Rozwadowskiego z roku 1916, wśród nich Mariana Grzędzińskiego „Jacka Cekiery”, którego tragiczne losy można odnaleźć w kilku utworach Andrzeja Struga. W tym miejscu eksponowany jest też obraz Dzwonią ostrogi Jana Skotnickiego, podarowany Wawelowi przez Antoniego Koziebrodzkiego
z Chlebowa w roku 1928. To dzieło nie pochodzi ze zbiorów Mycielskiego, ale było prezentowane na krakowskiej wystawie legionowej w roku 1916, przygotowanej przez profesora.

Niniejsza ekspozycja ukazuje Wawel jako miejsce związane z tradycją legionową i wpisuje się w cykl wystaw historycznych i rocznicowych organizowanych przez Zamek Królewski na Wawelu. Jednocześnie upamiętnia jednego z wielkich ofiarodawców, gdyż zespół prac o tematyce legionowej jest jedynie częścią zbiorów, które Wawelowi podarował profesor Jerzy Mycielski. Dziewiąty października został wybrany celowo dla udostępnienia wystawy zwiedzającym, gdyż wtedy właśnie przypada setna rocznica nadania w miejscowości Jakubowice (gmina Ożarów) stopni oficerskich legionistom. Wśród awansowanych byli też ci uwiecznieni na portretach z kolekcji profesora Jerzego Mycielskiego.

Wystawa czynna będzie do 7 grudnia 2014.

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Najnowsze

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.

Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]

Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Dwa Pokolenia. Sztuka legionowa z kolekcji Jerzego Mycielskiego.

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Trzy wyjątkowe kobiety pierwszymi gościniami tegorocznego Festiwalu Miłosza

Kwiaciarki z Rynku Głównego chcą wpisu na listę niematerialnego dziedzictwa

Media hiperlękowe. Jak politycy grają emocjami w internecie

Antysemityzm bez Żydów? Emocje wokół listu Episkopatu do wiernych

W Łapanowie powstaną nowe wały przeciwpowodziowe. Umowa nareszcie podpisana

Definitywny koniec żużla w Tarnowie. Po 69 latach klub znika z ligowej mapy

Dlaczego spójność między rodzicami jest kluczem do wychowania?

Świadek zasłabł w sądzie. Kolejna rozprawa w procesie biskupa Andrzeja Jeża

Bukowno stawia na rowery. Ruszyła budowa nowych tras

Zbiegł ze Szpitala Wojskowego w Krakowie. Policja szuka mężczyzny

Gilotyna emerytalna opisuje tragiczne zjawisko. "Dla większości mężczyzn praca to sens życia"

Tak będzie wyglądać nowy budynek Filharmonii Krakowskiej. Zaprezentowano zwycięski projekt

Zator: jest plan przebudowy DK44 przy parku rozrywki

Długi marsz nowych drzew na Rynek Główny. I niestety jeszcze potrwa

Trump stawia ultimatum Iranowi. Ekspertka: „USA tę wojnę na razie przegrywają”

Koniec korków na „alternatywie dla A4”? Rozpoczyna się rozbudowa fragmentu trasy olkuskiej

Tankowanie na Słowacji: cudzoziemcy płacą więcej. Sprawdziliśmy, jak to działa

Planujesz kupno nowego mieszkania w Krakowie? Podpowiadamy, gdzie szukać ofert

Podejrzany o potrójne zabójstwo w Barcicach był niepoczytalny

Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy

Dwa Pokolenia. Sztuka legionowa z kolekcji Jerzego Mycielskiego.

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Trzy wyjątkowe kobiety pierwszymi gościniami tegorocznego Festiwalu Miłosza

Kwiaciarki z Rynku Głównego chcą wpisu na listę niematerialnego dziedzictwa

Media hiperlękowe. Jak politycy grają emocjami w internecie

Antysemityzm bez Żydów? Emocje wokół listu Episkopatu do wiernych

W Łapanowie powstaną nowe wały przeciwpowodziowe. Umowa nareszcie podpisana

Definitywny koniec żużla w Tarnowie. Po 69 latach klub znika z ligowej mapy

Dlaczego spójność między rodzicami jest kluczem do wychowania?

Świadek zasłabł w sądzie. Kolejna rozprawa w procesie biskupa Andrzeja Jeża

Bukowno stawia na rowery. Ruszyła budowa nowych tras

Zbiegł ze Szpitala Wojskowego w Krakowie. Policja szuka mężczyzny

Gilotyna emerytalna opisuje tragiczne zjawisko. "Dla większości mężczyzn praca to sens życia"

Tak będzie wyglądać nowy budynek Filharmonii Krakowskiej. Zaprezentowano zwycięski projekt

Zator: jest plan przebudowy DK44 przy parku rozrywki

Długi marsz nowych drzew na Rynek Główny. I niestety jeszcze potrwa

Trump stawia ultimatum Iranowi. Ekspertka: „USA tę wojnę na razie przegrywają”

Koniec korków na „alternatywie dla A4”? Rozpoczyna się rozbudowa fragmentu trasy olkuskiej

Tankowanie na Słowacji: cudzoziemcy płacą więcej. Sprawdziliśmy, jak to działa

Planujesz kupno nowego mieszkania w Krakowie? Podpowiadamy, gdzie szukać ofert

Podejrzany o potrójne zabójstwo w Barcicach był niepoczytalny

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię