W najstarszym oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie oglądać można 33 prace polskich artystów, wypożyczone z kolekcji jednego z najważniejszych muzeów Ukrainy
Wśród prezentowanych artystów znajdują się zarówno twórcy pochodzący z Polski, jak i artyści związani z ziemiami ukraińskimi, którzy pracowali i kształcili się w podobnym kręgu kulturowym. Wystawa pokazuje, jak wspólne doświadczenia historyczne oraz kontakty artystyczne wpłynęły na rozwój sztuki i wzajemne inspiracje obu narodów. Wybrane na wystawę dzieła cechują się dużą różnorodnością, zarówno pod względem stylistycznym, jak i ikonograficznym.
- Na wystawie znalazły się prace twórców w różny sposób związanych z Ukrainą- przez tematykę swojej twórczości, miejsce urodzenia (Jan Ciągliński, Leon Kowalski, Aleksander Orłowski, Henryk Siemiradzki czy Leon Wyczółkowski), ale też dzieła Wilhelma Kotarbińskiego, przedstawiciela dynamicznej wspólnoty polskiej w Kijowie, która w istotny sposób współtworzyła życie artystyczne miasta (…). Prezentujemy na niej ponadto prace artystów w dużej mierze dziś zapomnianych, jak Stefan Bakałowicz ceniony za życia przedstawiciel akademizmu, którego z perspektywy kijowskiej kolekcji możemy na nowo odkrywać, czy XX-wieczny malarz Marian Stroński bliski postimpresjonizmowi i École de Paris- mówi prof. dr hab. Andrzej Szczerski, dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie.
W centrum projektu znajdują się dzieła Wilhelma Kotarbińskiego, artysty, który zajmuje ważne miejsce w historii sztuki polskiej i ukraińskiej. Po studiach w Warszawie i Rzymie przez prawie 30 lat pracował w Kijowie, gdzie współtworzył dekorację Soboru św. Włodzimierza. Z tym okresem związane są między innymi obrazy Modlitwa w Ogrójcu oraz Procesja aniołów. Wielka Sobota. Prezentowana na wystawie kolekcja jest największym muzealnym zbiorem dzieł artysty w Ukrainie. Prace Kotarbińskiego ukazują fascynację antykiem i mitologią, charakterystyczną dla nurtu neoklasycznego przełomu XIX i XX wieku.
W ekstremalnych warunkach
Znaczną część wystawy tworzą także rysunki Orłowskiego, wykonane pastelami, węglem i ołówkiem – przede wszystkim portrety oraz dynamiczne sceny batalistyczne. To właśnie w nich najpełniej ujawnia się talent artysty, uznawanego za jednego z najwybitniejszych polskich malarzy batalistycznych.
- Wystawa ta była przygotowywana w trudnym okresie i w ekstremalnych warunkach – podczas wojny na pełną skalę, którą Rosja prowadzi przeciwko Ukrainie. Kijowska Narodowa Galeria Sztuki, mieszcząca się w zabytkowej kamiennicy z XIX wieku, również ucierpiała w wyniku rosyjskiego ataku rakietowego w 2022 roku. Jednak pomimo codziennych zagrożeń zespół Muzeum aktywnie pracuje dla odwiedzających w Kijowie i prezentuje swoje kolekcje za granicą. Chcemy opowiedzieć światu naszą historię, przedstawić ukraińską kulturę i zwrócić uwagę na bogate dziedzictwo muzealne Ukrainy, które obecnie znajduje się na celowniku agresora - Rosji. Wystawa ta jest również gestem wdzięczności wobec narodu polskiego za wsparcie Ukrainy podczas wojny oraz symbolem jedności przestrzeni europejskiej, której częścią są Polska i Ukraina - mówi Oksana Pidsucha, p.o. Dyrektora Generalnego Kijowskiej Narodowej Galerii Sztuki.
Wystawa jest zwieńczeniem wieloletniej współpracy dwóch wiodących muzeów w Kijowie i Krakowie. Kuratorką eskpozycji jest Halyna Alaverdova, autorką scenariusza dr Beata Studziżba-Kubalska. Krakowsko-kijowski projekt staje się inspiracją do ponownego odkrycia kulturowego dziedzictwa dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz kontynuowania tej współpracy w czasach obecnych. Wystawie towarzyszy katalog, dostępny w e-Księgarni MNK. Wystawa dostępna jest dla zwiedzających w ramach biletu do MNK Sukiennice.