Po analizach urzędników i opiniach wydanych przez IPN wiadomo, że dekomunizacji w Krakowie miałyby podlegać nazwy dziewięciu ulic. "Prezydent podczas spotkania z Zespołem ds. Nazewnictwa zaproponował, by zmienić ulicę Lucjana Szenwalda na Wisławy Szymborskiej, Emila Dziedzica na Marka Eminowicza, legendarnego nauczyciela historii w V LO, Franciszka Kajty na historyka Henryka Wereszyckiego, a Jana Szwai na historyka Władysława Konopczyńskiego" - powiedziała PAP rzeczniczka prezydenta Monika Chylaszek. W przypadku Eminowicza prezydent wystąpi jeszcze o opinię do IPN, powinna być ona gotowa w połowie sierpnia.
"To trochę wstyd, że Wisława Szymborska nie doczekała się swojej ulicy. Dostaliśmy oficjalną opinię IPN i nie ma żadnych przeciwskazań, by laureatka Nagrody Nobla patronowała ulicy w Krakowie" - komentuje Małgorzata Jantos, przewodnicząca Komisji Kultury w Radzie Miasta Krakowa.
Jest też propozycja, by patronem obecnej ulicy Zygmunta Młynarskiego został zmarły sześć lat temu samorządowiec i pierwszy marszałek województwa Marek Nawara, a obecnej ulicy Jana Szumca – popularyzator wiedzy o historii sztuki polskiej, autor programu telewizyjnego "Piórkiem i węglem" Wiktor Zin.
Jak zapowiedziała Chylaszek prezydent nie będzie występował o zmianę nazw: Józefa Marcika, Kiejstuta Żemaitisa i Wincentego Danka, bo nie do końca jest przekonany o konieczności takich zmian. W obronie pierwszego z patronów - Marcika wystąpiła rodzina, a dwóch kolejnych krakowskie uczelnie - Uniwersytet Pedagogiczny i zamierza wystąpić AGH.
Ostateczną decyzję w sprawie zmian nazw ulic radni podejmą 30 sierpnia. Zgodnie z ustawą o dekomunizacji, samorządy mają czas na zmiany do 2 września.
Do tej sprawy odniósł się w porannej rozmowie Radia Kraków prezydent Jacek Majchrowski. Przeczytaj fragment rozmowy:
Do 2 września samorządy mają czas na dekomunizację ulic. W Krakowie pan ma zaproponować tych patronów do wymiany. 6 propozycji już jest. W zamian będą ulice Wisławy Szymborskiej, Marka Nawary i Wiktora Zina?
- Tak jest jeszcze Henryk Wereszycki i inni. Chcemy wystąpić z osobną uchwałą o nadanie nazwy jednej z ulic Krakowa jeszcze jednej osobie. Chodzi też o ten nowy most.
Jaki jest pomysł na most?
- Kardynała Macharskiego.
Czasu nie ma wiele na te zmiany. To będzie robione naraz?
- Tak. Chcemy zrobić to na ostatnim posiedzeniu Rady Miasta w sierpniu.
Są jakieś głosy i opinie dotyczące tych nowych propozycji?
- Nie wiem. Wczoraj to komisja zdecydowała.
Spodziewa się pan kontrowersji?
- Ja nie. Nie widzę kontrowersji, ale u nas każda sprawa może być kontrowersyjna.
Ale chyba nie kardynał Macharski...
- Może się pan mylić.
Nazwa nowego mostu tez będzie na tej ostatniej sesji?
- Tak.
Zgodnie z ustawą o zakazie propagowania komunizmu samorządy do 2 września mają czas na zmiany nazw ulic, placów, mostów, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej upamiętniających osoby, organizacje, wydarzenia lub daty symbolizujące komunizm lub inny ustrój totalitarny.
Krakowscy radni zobowiązali prezydenta Krakowa, by przedstawił im wynik analizy, których budowli, obiektów i ulic w mieście dotyczy ustawa i które nazwy powinny być zmienione.
Urzędnicy wzięli pod uwagę 64 nazwy wybrane w oparciu o analizy własne oraz wnioski i zgłoszenia składane w Urzędzie Miasta Krakowa przez różne podmioty. Z listy tej wyłączonych zostało 17 nazw ulic, których patroni zmarli przed 1944 r. Spośród pozostałych 47 ulic sześć nazw nie odwoływało się do patrona będącego osobą fizyczną (Bohaterów Wietnamu, Kościuszkowców, Czechosłowacka, Komuny Paryskiej, Braterstwa Broni, Mrozowa).
Ostatecznie, odwołując się do opinii IPN urzędnicy wskazali, że zmiany wymagają nazwy dziewięciu ulic: Lucjana Szenwalda, Emila Dziedzica, Franciszka Kajty, Jana Szumca, Jana Szwai, Józefa Marcika, Kiejstuta Żemaitisa, Zygmunta Młynarskiego oraz Wincentego Danka. Jacy będą ich nowi patroni okaże się po sesji Rady Miasta Krajowa 30 sierpnia.
Przeciwko zmianie nazw niektórych ulic m.in. Szenwalda, Dziedzica, Bohaterów Wietnamu protestowali mieszkańcy. Partia Razem z kolei wnioskowała, by nowymi patronami zostały kobiety zasłużone dla Krakowa.
Każda propozycja nadania ulicy nowej nazwy jest przedstawiana Zespołowi ds. Nazewnictwa Komisji Kultury i Ochrony Zabytków Rady Miasta oraz społeczności lokalnej poprzez Rady Dzielnic, które wyrażają w tej sprawie opinie. Swoje propozycje przysyłają też sami krakowianie, mogą je także na sesji w ramach poprawek zgłosić radni.
Dekomunizacja nazw ulic i przywracanie im historycznych nazw była prowadzona w Krakowie w latach 1989-1991. W sumie zmieniono wówczas nazwy 158 ulic.
(PAP/RK/ko)