Na początek Anna Rydlówna, córka znanego profesora okulistyki prof. Lucjana Rydla i siostra poety - także Lucjana Rydla. Przenosimy się do Bronowic, gdzie 20 listopada 1900 roku odbyło się słynne wesele Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną - upamiętnione potem przez Stanisława Wyspiańskiego. O pielęgniarskich wątkach z Heleną Matogą, pielęgniarką, znawczynią historii pielęgniarstwa rozmawia Marzena Florkowska
- A
- A
- A
Pod Lupą: pielęgniarki sprzed wieku
W tym tygodniu w cyklu Pod lupą oddamy się pod opiekę pielęgniarek - tych sprzed 100 lat. Bo i one odegrały niebagatelną rolę w odzyskiwaniu niepodległości.
Posłuchaj rozmowy z Heleną Matogą
Posłuchaj rozmowy z Heleną Matogą
Jej praca sprawiła, że śmiertelność wśród rannych żołnierzy spadła z 42 do 2%. A nie robiła pozornie nic wielkiego - zadbała o lepsze warunki higieniczne i odżywianie chorych. Dziś w cyklu Pod lupą mowa będzie o założycielce pierwszej świeckiej szkoły pielęgniarstwa przy Szpitalu św. Tomasza w Londynie Florencji Nightingale. To tam kształciły się polskie pielęgniarki, które potem pracowały podczas I wojny światowej. Medal jej imienia jest do dziś najważniejszym międzynarodowym wyróżnieniem pielęgniarskim.
Obrazy Wojciecha Kossaka i Leona Wyczółkowskiego są inspiracją do rozmowy o polskich pielęgniarkach podczas I wojny światowej. Pierwszy to tzw. Piekło karpackie - Dolor et Caritas. Datowany na 1915 rok przedstawia pielęgniarkę w stroju tzw. ekonomki pochylona nad rannym żołnierzem. Drugi obraz to portret Marii Epstein w stroju ekonomki. I to słowo „ekonomka” jest dziś kluczowe.
Pierwsze polskie świeckie pielęgniarki wywodziły się z zamożnych rodzin o wysokiej pozycji społecznej. Żony i córki ziemiańskie, z rodzin profesorów uniwersyteckich, często z bogatego mieszczaństwa, które jednak przeznaczało sporą część majątku na cele dobroczynne. Zachowało się zdjęcie , na którym te młode dziewczyny wybierające pielęgniarstwo jako swoją drogę życiową, beztrosko idą na letni spacer.
Ignacy Paderewski, pianista, kompozytor, patriota, pierwszy premier rządu w odrodzonej Polsce, w latach 1917-1918 był przedstawicielem Paryskiego Komitetu Narodowego Odrodzenia Polski na terenie USA. Z inicjatywy Komitetu były szkolone, przy czynnej pomocy Heleny Paderewskiej, tzw. szare samarytanki – Amerykanki polskiego pochodzenia, dla których zorganizowano krótkie kursy pomocy pielęgniarskiej przygotowujące do pracy w Polsce. We wrześniu 1918 roku, po zakończeniu wojny, pierwsza ich grupa pod kierunkiem pani Paderewskiej przybyła do Paryża, a miesiąc później do Polski. Ignacy Jan Paderewski przyczynił się także do powołania Warszawskiej Szkoły Pielęgniarstwa otwartej w 1921 roku.
Komentarze (0)
Najnowsze
-
21:53
Lista Niezapomnianych Przebojów Not: 1634 20.09.2026
-
21:41
„Famous? Droga do sławy” zachwycił Tarnów. Pierwszy taki musical powstał w Mościcach
-
21:02
Krakowscy licealiści z 8 PALO pożegnali lato na sportowo
-
21:00
Milczenie też ma głos. Jak rodzi się przemoc rówieśnicza?
-
19:50
Dwie osoby postrzelone w Bukownie koło Olkusza. Zatrzymany przynał się do winy
-
18:41
Debata Radia Kraków i TVP przed wyborami w Krakowie. Wszyscy kandydaci potwierdzili udział
-
18:34
Marcin Grudziński: "na finiszu marzyłem o rybie wędzonej "
-
16:52
Koniec problemów z wodą w Wielkiej Wsi. Sanepid podał najnowsze wyniki badań
-
15:14
Bieg po Miecz Spycimira wrócił po dwóch latach. Ponad 60 osób na starcie w Tarnowie
-
14:59
Wypadek pod Tarnowem. Droga wojewódzka 964 całkowicie zablokowana
-
14:48
Tak Kraków świętował 125 lat tramwaju elektrycznego. Parada i przejazdy za darmo
-
12:53
Nowa Huta zaprasza do siebie. "Zajrzyj do Huty", czyli od cystersów do kombinatu
-
12:20
Kradzież biżuterii wartej blisko 600 tys. zł. Cztery osoby zatrzymane
-
12:05
Grzegorz Jankowicz: Czy książki naprawdę czynią nas lepszymi?
-
10:25
W Beskidach rozpoczęło się rykowisko. Jelenie słychać już w rejonie Babiej Góry
-
09:40
Słoneczniki 2026. Kraków pełen pomysłów dla najmłodszych
-
09:10
Kłamstwo niejedno ma imię. Dlaczego dzieci mijają się z prawdą?
-
07:36
Ciepła niedziela, ale po południu nadejdą opady. Prognoza pogody dla Małopolski
-
10:45
Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 13 - Narutowicz – szpital nowoczesnego Krakowa
-
15:05
Białaczka, z którą można żyć