„XIX wiek, stulecie narodzin nowoczesności, był okresem gwałtownych przemian w społeczności Żydów krakowskich: zrównania ich w prawach z pozostałymi mieszkańcami, akulturacji i integracji oraz rosnącego zróżnicowania politycznego i religijnego.
Emancypacja prawna otworzyła przed wyznawcami judaizmu nowe możliwości: zamieszkania na terenie całego Krakowa, rozwoju działalności gospodarczej, wejścia do grona włodarzy miejskich i nowoczesnej aktywności politycznej.
- A
- A
- A
Z dziejów krakowskich Żydów cz. 3 - Wiek XIX
"XIX wiek, stulecie narodzin nowoczesności, był okresem gwałtownych przemian w społeczności Żydów krakowskich zrównania ich w prawach z pozostałymi mieszkańcami, akulturacji i integracji oraz zróżnicowania politycznego i religijnego […] to wreszcie stulecie, w którym pojawili się pierwsi żydowscy artyści i nastąpił rozkwit życia społecznego" - czytamy w „Nie tylko Kroke”, publikacji przybliżającej dzieje krakowskich Żydów. Kolejna radiowa odsłona ich historii to wiek XIX. O tym okresie w Kole kultury mówiły badaczki z Instytutu Judaistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, współautorki „Nie tylko Kroke”: prof. Anna Jakimyszyn-Gadocha, m.in. prowadząca badania z zakresu historii i kultury polskich Żydów, zwłaszcza historii Żydów w Krakowie i we Lwowie oraz dr Alicja Maślak-Maciejewska, judaistka zajmująca się dziejami Żydów w XIX stuleciu. Program prowadziła Jolanta Drużyńska.
W XIX wieku centrum życia duchowego i społecznego pozostawał Kazimierz, coraz więcej Żydów przenosiło się jednak do Śródmieścia i innych dzielnic Krakowa. Wraz z zasypaniem starego koryta Wisły znikła w ostatniej ćwierci stulecia fizyczna granica oddzielająca Kraków od Kazimierza. Procesy integracji i akulturacji sprawiały, że znikały kolejne różnice między Zytami a chrześcijanami – coraz mniej odróżniał ich strój, sposoby spędzania czasu miejsce zamieszkania. Dzieci żydowskie i chrześcijańskie chodziły często do tych samych szkół, a na UJ pojawili się żydowscy studenci i wykładowcy
[…]
XIX wiek był też okresem, w którym dochodziło do coraz większego zróżnicowania religijnego w łonie społeczności żydowskiej i do konfliktów światopoglądowych, toczących się przede wszystkim na linii” Żydzi tradycyjni versus postępowa inteligencja.
Wreszcie było to stulecie , w którym pojawili się pierwsi żydowscy artyści, nastąpił rozkwit życia społecznego- powstawały organizacje dobroczynne, edukacyjne, samokształceniowe, sportowe…”
A.Jakimiszyn – Gadocha, A.Maślak – Maciejewska – XIX stulecie w : „Nie tylko Kroke” fragment
Komentarze (0)
Najnowsze
-
20:05
Tunelami i estakadami przez Małopolskę. Ruszył przetarg na ostatni odcinek Podłęże–Piekiełko
-
19:36
MPK testowało je przez cztery lata. Pierwsze autobusy wodorowe ruszyły w trasę
-
18:23
Nie ma wyborów, ale kampania w Krakowie już trwa. Jak politycy omijają przepisy?
-
17:50
Zakopane uruchamia dwie nowe linie autobusowe. Zmiany w komunikacji od 1 lipca
-
17:26
Iga Świątek melduje się w drugiej rundzie Wimbledonu
-
16:57
Złoto i brąz na otwarcie! Polacy z pierwszymi medalami MŚ juniorów na torze Kolna
-
15:53
Rehabilitacja 135 metrów pod ziemią. Kopalnia Soli „Wieliczka” będzie współpracować z krakowskim szpitalem
-
15:39
Prof. Zoll o relacjach Polski i Ukrainy: „Będą się jeszcze okładać”
-
15:06
Przez kilka dni nie mieli wody w kranach. Co wydarzyło się w gminie Biskupice?
-
14:35
Mimo obietnic urzędników wraca spór o farmy słoneczne w Lisiej Górze
-
14:26
Barbara Stuhr: Czy mój mąż chciałby mieć płaczącą wdowę przed swoim ołtarzykiem? Nie
-
13:33
Kłopoty Wieczystej Kraków. Chodzi o nowego zawodnika
-
13:23
HYADES poleci w kosmos. Teleskop z UJ ma szukać śladów wody
-
13:11
ADHD to nie moda. "To cierpienie wewnętrzne, którego nie widać"
-
12:58
Paweł Śliz jednak nie wystartuje w wyścigu o fotel prezydenta Krakowa. Ma inny plan
-
12:33
Rewolucyjna zmiana w aplikacji mObywatel. "Znosimy realną barierę"
-
12:27
Prof. Bartłomiej Biga: czasy tanich wakacji odeszły do przeszłości
-
12:15
Kandydatka Razem zapowiada budowę basenów otwartych w Krakowie
-
10:56
Bez przewodnika na Orlej Perci. Po akcji TOPR rusza policyjne postępowanie