Najczęściej pojawiają się: głębokie wyczerpanie, poczucie emocjonalnej pustki, brak radości z kontaktu z dzieckiem oraz wrażenie „uporczywego trwania” w roli rodzica. Szafrański podkreślał, że nie jest to to samo co depresja, choć objawy mogą się częściowo zazębiać.
Psycholog zwracał też uwagę, że wypalenie może dotyczyć zarówno rodziców małych dzieci, jak i tych, którzy wychowują nastolatków. Zmieniające się wyzwania, nowe obciążenia i lęk o samodzielność dorastającego dziecka również mogą sprzyjać narastaniu trudnych emocji.
Skąd bierze się wypalenie i co może chronić
Wskazuje się kilka źródeł wypalenia rodzicielskiego. Jednym z nich jest osłabienie systemów wsparcia – zarówno rodzinnych, jak i instytucjonalnych. W Polsce tradycyjna pomoc ze strony bliskich bywa coraz słabsza, a systemowe rozwiązania nie zawsze wypełniają tę lukę.
Drugim ważnym czynnikiem są oczekiwania wobec roli rodzica. Jak zauważał Szafrański, przekaz kulturowy i medialny często idealizuje rodzicielstwo, narzucając bardzo wysokie standardy emocjonalne. Rodzice czują presję, by zawsze być cierpliwi, empatyczni i spełnieni, a gdy rzeczywistość wygląda inaczej, pojawia się poczucie winy i wstydu.
„Złość w sytuacji przeciążenia jest emocją naturalną. Problem zaczyna się wtedy, gdy nie pozwalamy sobie jej w ogóle zauważyć” – podkreślał.
Istotną rolę ochronną może odgrywać relacja między rodzicami. Badania – jak mówił gość audycji – pokazują, że wsparcie drugiej osoby i niepodążanie za emocjonalnym „dołkiem” partnera zwiększa szanse na wyjście z wypalenia. Zjawisko to dotyczy zarówno matek, jak i ojców, choć u kobiet bywa częściej rozpoznawane ze względu na większe obciążenie opieką.
Szafrański zaznaczał, że w większości przypadków wypalenie rodzicielskie nie wymaga interwencji klinicznej. Często pomocne są podstawowe zmiany: zadbanie o sen, realne odciążenie w obowiązkach, regulacja emocji i rozmowa z kimś, kto pomoże spojrzeć na sytuację z dystansu.
