„WHO bez USA poradzi sobie, ale to nie jest dobra wiadomość”

Jacek Bańka
O tym się mówi
Czwartek, 2026.01.29

– „To jest ogromna strata dla Światowej Organizacji Zdrowia” – mówi prof. Iwona Kowalska-Bobko z Instytutu Zdrowia Publicznego UJ. Wyjście Stanów Zjednoczonych z WHO oznacza nie tylko poważne konsekwencje finansowe, ale także osłabienie międzynarodowej współpracy w obszarze zdrowia publicznego. Gość Radia Kraków ostrzega jednak przed jeszcze groźniejszym skutkiem – zmianą podejścia USA do szczepień i terapii, która może wzmocnić ruchy antyszczepionkowe także poza Ameryką.

Budynek centrali WHO w Genewie. Fot. Autorstwa I, Yann, CC BY-SA 3.0/wikipedia

Wyjście USA z WHO oznacza poważne problemy finansowe i wstrzymanie części projektów badawczych.
Zmiana podejścia USA do szczepień może wzmocnić ruchy antynaukowe także poza Ameryką.
Brak współpracy międzynarodowej w czasie pandemii zwiększa zagrożenie dla całego świata.
Polska i inne kraje mogą zyskać większy wpływ w WHO po odejściu Stanów Zjednoczonych.

Posłuchaj audycji

Poważna luka w budżecie WHO

Wyjście Stanów Zjednoczonych ze Światowej Organizacji Zdrowia oznacza dla niej poważne problemy finansowe. USA odpowiadały za około 18 procent budżetu WHO, co przekłada się na kwotę od jednego do dwóch miliardów dolarów rocznie. Jak podkreśla prof. Iwona Kowalska-Bobko, skutki tej decyzji są już odczuwalne.

– „To oznacza zamknięcie wielu projektów naukowych, wstrzymanie rekrutacji, ograniczenie podróży służbowych i restrukturyzację priorytetów programowych” – mówi.

Profesor zwraca też uwagę na systemowy problem nadmiernego uzależnienia budżetu WHO od jednego państwa. Z jej doświadczenia badawczego wynika, że kilka projektów realizowanych z udziałem Instytutu Zdrowia Publicznego UJ zostało już wstrzymanych z powodu wycofania amerykańskiego finansowania.

Pandemia bez USA w WHO? „Wirusy nie znają granic”

Zdaniem prof. Kowalskiej-Bobko, formalna nieobecność USA w WHO nie oznaczałaby paraliżu działań w przypadku nowej pandemii. Organizacja ma wypracowane procedury reagowania na zagrożenia epidemiczne, które nadal obowiązują. Problem leży jednak gdzie indziej.

– „Obecność Stanów Zjednoczonych to nie tylko pieniądze, ale także ogromny wkład merytoryczny i badawczy” – zaznacza.

Jeszcze większe obawy budzi zmiana podejścia USA do szczepień, terapii i medycyny opartej na dowodach naukowych. W opinii rozmówczyni Radia Kraków to może wzmocnić ruchy antyszczepionkowe także poza Ameryką.

– „To jest bardziej niebezpieczne niż samo wyjście ze Światowej Organizacji Zdrowia” – podkreśla.

W scenariuszu kolejnej pandemii brak współpracy międzynarodowej mógłby mieć globalne konsekwencje. – „Jeżeli solidarnie nie będziemy działać, to później mamy zdecydowanie większy problem” – dodaje profesor.

Maseczki, izolacja, kwarantanna. Pandemia dała nam doświadczenie niesamowitej ciszy i przemocy

Szansa na wzmocnienie głosu innych krajów

Choć wyjście USA z WHO jest stratą, prof. Kowalska-Bobko dostrzega w tej sytuacji także pewną szansę. Organizacja będzie musiała przeprowadzić restrukturyzację i optymalizację swoich działań, co może otworzyć przestrzeń dla innych państw.

– „To może być okazja, by głos innych krajów w WHO okazał się silniejszy” – mówi.

Zdaniem profesor Polska jako członek WHO może stać się bardziej widoczna w strukturach organizacji, zwłaszcza jeśli aktywnie włączy się w jej działania programowe.

Po co Polsce WHO?

Wśród najważniejszych dokonań Światowej Organizacji Zdrowia prof. Kowalska-Bobko wskazuje rozwój podstawowej opieki zdrowotnej, zapoczątkowany deklaracją z Ałma-Aty z 1978 roku. Dokument, przyjęty podczas wspólnej konferencji WHO i UNICEF, uznał zdrowie za jedno z podstawowych praw człowieka i wskazał podstawową opiekę zdrowotną jako fundament systemów ochrony zdrowia na całym świecie.

Deklaracja ta oznaczała odejście od modelu skoncentrowanego wyłącznie na leczeniu szpitalnym na rzecz powszechnie dostępnej, zintegrowanej opieki blisko miejsca życia pacjentów, obejmującej nie tylko leczenie, ale także profilaktykę, edukację zdrowotną i działania społeczne. To właśnie wtedy zdrowie zaczęto definiować szerzej – jako dobrostan fizyczny, psychiczny i społeczny, a nie jedynie brak choroby.

Choć ambitny cel „Zdrowie dla wszystkich” nie został w pełni osiągnięty do roku 2000, ustalenia z Ałma-Aty do dziś pozostają punktem odniesienia dla polityk zdrowotnych na całym świecie.

– „Gdybyśmy zobaczyli, jak świat wyglądał przed deklaracją i po, to widać wyraźnie, jak podstawowa opieka zdrowotna zaczęła się tworzyć jako baza systemu” – podkreśla profesor.

Obok działań antytytoniowych to właśnie rozwój POZ jest jednym z najbardziej trwałych śladów obecności WHO w narodowych systemach ochrony zdrowia, także w Polsce.

Autor:

Jacek Bańka

Komentarze (2)

Ehh

2026-01-30

Dokładnie, wyjść z WHO , zlikwidować porodówki, na polskich uczelniach medycznych szkolić tylko w języku ob..cym , Służbę zdrowia sprywatyzować do końca i bedzie dobrze.

Taki jeden

2026-01-29

Polska też powinna wyjść z tej komunistycznej, sterowanej przez Chiny, prywatnej organizacji. Szkoda forsy na składki.

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

„WHO bez USA poradzi sobie, ale to nie jest dobra wiadomość”

Poważna luka w budżecie WHO

Pandemia bez USA w WHO? „Wirusy nie znają granic”

Szansa na wzmocnienie głosu innych krajów

Po co Polsce WHO?

Komentarze (2)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Wielkanocna podróż zamieniła się w koszmar. Zamiast 13 godzin - niemal doba

Samorząd w rozsypce. Wójt Mszany Dolnej apeluje o referendum… przeciw sobie

„Niech zamarznie wasza nienawiść”. Mocny apel kard. Rysia w Kalwarii Zebrzydowskiej

Chaos zamiast porządku. „Świat zaczyna przypominać 1939 rok”

„Jesteście aniołami naszego hospicjum”. Wielkanocna akcja przerosła oczekiwania

Kalendarz na 2026 rok – jaki model wybrać?

Podziemna Droga Krzyżowa w Wieliczce. Górnicy modlili się w Wielki Piątek. ZDJĘCIA

Granice żartu w erze AI. Podhale mierzy się ze skutkami prima aprilis

Krakowski „Wielkanocny Żurek dla Samotnych” jednym z największych takich wydarzeń w Polsce. Ponad 1700 osób świętowało wspólnie

Gdzie w Wielkanoc będzie się dało jeszcze poszusować? Są takie miejsca w Małopolsce

Najpiękniejszy obraz świata

Co zostało z nauczania Jana Pawła II? "Jest to wciąż aktualne"

Trzej mieszkańcy Podhala zatrzymani za próby wysadzenia bankomatów

Szlaki w Tatrach znów otwarte, z jednym wyjątkiem. Na Wielkanoc do Zakopanego jedzie wielu turystów

Po bezdrożach Namibii, by pomóc dzieciom z Nowego Sącza

W zadumie i skupieniu. Tysiące wiernych w Kalwarii Zebrzydowskiej

Wielkie słowa, słabe liczby. Rozkładamy orędzie Trumpa na czynniki pierwsze

Maszyny zmienią front robót. Przed nimi trudniejsze wyzwanie między Tymbarkiej i Szczyrzycem

Koniec biblioteki w tarnowskim Pałacu Młodzieży. "Nie cieszyła się popularnością"

„WHO bez USA poradzi sobie, ale to nie jest dobra wiadomość”

Poważna luka w budżecie WHO

Pandemia bez USA w WHO? „Wirusy nie znają granic”

Szansa na wzmocnienie głosu innych krajów

Po co Polsce WHO?

Komentarze (2)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Wielkanocna podróż zamieniła się w koszmar. Zamiast 13 godzin - niemal doba

Samorząd w rozsypce. Wójt Mszany Dolnej apeluje o referendum… przeciw sobie

„Niech zamarznie wasza nienawiść”. Mocny apel kard. Rysia w Kalwarii Zebrzydowskiej

Chaos zamiast porządku. „Świat zaczyna przypominać 1939 rok”

„Jesteście aniołami naszego hospicjum”. Wielkanocna akcja przerosła oczekiwania

Kalendarz na 2026 rok – jaki model wybrać?

Podziemna Droga Krzyżowa w Wieliczce. Górnicy modlili się w Wielki Piątek. ZDJĘCIA

Granice żartu w erze AI. Podhale mierzy się ze skutkami prima aprilis

Krakowski „Wielkanocny Żurek dla Samotnych” jednym z największych takich wydarzeń w Polsce. Ponad 1700 osób świętowało wspólnie

Gdzie w Wielkanoc będzie się dało jeszcze poszusować? Są takie miejsca w Małopolsce

Najpiękniejszy obraz świata

Co zostało z nauczania Jana Pawła II? "Jest to wciąż aktualne"

Trzej mieszkańcy Podhala zatrzymani za próby wysadzenia bankomatów

Szlaki w Tatrach znów otwarte, z jednym wyjątkiem. Na Wielkanoc do Zakopanego jedzie wielu turystów

Po bezdrożach Namibii, by pomóc dzieciom z Nowego Sącza

W zadumie i skupieniu. Tysiące wiernych w Kalwarii Zebrzydowskiej

Wielkie słowa, słabe liczby. Rozkładamy orędzie Trumpa na czynniki pierwsze

Maszyny zmienią front robót. Przed nimi trudniejsze wyzwanie między Tymbarkiej i Szczyrzycem

Koniec biblioteki w tarnowskim Pałacu Młodzieży. "Nie cieszyła się popularnością"

Kontakt

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Wyślij opinię