Radio Kraków
  • A
  • A
  • A
share

Audycja z dn.6.01.2021 r. TRZECH KRÓLI

Beskid Żywiecki, w głębi Romanka ( fot. Jerzy Opioła/Wikipedia)

 

ZAGADKA REGIONALNA (6.01. 2021 r.)

Duża wieś w gminie JELEŚNIA w powiecie żywieckim.

Dawne góralskie tradycje pasterskie i kolędnicze kultywuje założony w 1967 r. Zespół Regionalny "ROMANKA". ( Romanka to pobliski szczyt Beskidu Żywieckiego o wysokości 1366 m)

Zespół ma w repertuarze przedstawienie "Trzej Królowie".

To nawiązanie do wieloletniej tradycji, zgodnie z którą od 6 stycznia do 8 stycznia Trzej Królowie kolędowali odwiedzając kolejne domostwa wsi.

Której wsi?

Proszę podać jej nazwę.

 

ADRES INTERNETOWY: regionalne@radiokrakow.pl

                                     do godz. 7.30. dnia 6.01. 2021 r.

UPOMINKI:

Biografia świętego Jana Pawła II "HETMAN CHRYSTUSA" tom 1.

książka Magdaleny Grzebałkowskiej "1945 WOJNA I POKÓJ"

2 zestawy publikacji o OLKUSZU i Ziemi Olkuskiej

książka Adama Gruszeckiego " Z socjalizmem po drodze"

 


 

Pałac pod Baranami  ( fot. Zygmunt Put/Wikipedia)

 

Znawca historii Krakowa MICHAŁ KOZIOŁ przypomina dawne krakowskie karnawały.

Historyk i etnograf ZYGMUNT GLOGER (1845-1910) pisał, że patrząc na swawole polskiego ludu w czasie zapustów, jeden z ambasadorów Solimana II (sułtana Sulejmana II) powróciwszy do STAMBUŁU rozpowiadał, że w pewnej porze roku chrześcijanie dostają warjacyi i że dopiero jakiś proch sypany im potem na głowy w kościołach leczy takowe zachowanie.

Dowiemy się jakie zabawy karnawałowe urządzał biskup KAJETAN SOŁTYK (1715-1788), kto bawił się w Krakowie za czasów Wolnego Miasta (1815 - 1846) i jakie były ostatnie karnawały przed wybuchem I wojny światowej.

Posłuchaj!

 

 


 

LWÓW 1923 ( fot. Wikipedia).

 

Dawnych wspomnień czar!  Czar lwowskich karnawałów!

ZOFIA WIKARSKA urodziła się w 1920 r. w ZBARAŻU, ale dzieciństwo i młodość spędziła we LWOWIE, aż do czasu przymusowej ekspatriacji po II wojnie światowej.

Zamieszkała wówczas w KRAKOWIE i wyszła za mąż za WITOLDA OLSZEWSKIEGO, Polaka z Pomorza, przed wojną obywatela Wolnego Miasta Gdańska.

Dwa lata przed śmiercią w 1993 r. zgodziła się powspominać swoje młodzieńcze, lwowskie karnawały.

Posłuchaj!

 

 


 

( fot. ze zbiorów MOK w Olkuszu)

 

Miejski Ośrodek Kultury w OLKUSZU ma w swojej pieczy Muzeum Afrykanistyczne im. dr Bogdana Szczygła i Bożeny Szczygieł – Gruszyńskiej

To małżeństwo lekarzy, które przebywało kilka lat w Afryce i gromadziło kolekcję sztuki ludów Sahary, głównie plemienia Tuaregów.

Ich darowizna legła u podstaw utworzenia Muzeum Afrykanistycznego,dziś jednego z największych tego typu w kraju.

W 2021 r. przypada 50.lecie utworzenia Muzeum Afrykanistycznego, o czym przypomina opiekująca się obecnie jego kolekcją GRAŻYNA PRASZELIK - KOCJAN, długoletnia dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury w OLKUSZU.

Posłuchaj!

(fot. JACEK SYPIEŃ)

 

 

( fot. ze zbiorów MOK w Olkuszu)

Dr Bogdan Szczygieł – ur. 12 czerwca 1928 r. w Olkuszu. W 1952 roku uzyskał dyplom lekarza dentysty na Akademii Medycznej w Łodzi. W 1960 roku ukończył medycynę na Śląskiej Akademii Medycznej. Szczególne miejsce w życiu Bogdana Szczygła zajęła Afryka. Po raz pierwszy zetknął się z nią w 1964 roku, kiedy to wyjechał jako ochotnik Serwis Civil International do Algierii. Od 1966 roku do 1977 roku kierował oddziałem radiologicznym szpitala w Niamey stolicy Nigru. Był też wykładowcą wydziału lekarskiego tamtejszego uniwersytetu oraz doradcą prezydenta Nigru do spraw ochrony zdrowia. Równocześnie studiował historię, kulturę i sztukę Afrykańczyków, co zaowocowało napisaniem wielu książek poświęconych Afryce. Jest również autorem kilkunastu prac z dziedziny radiologii i medycyny tropikalnej. Ponadto był aktywnym działaczem Towarzystwa Miłośników Ziemi Olkuskiej oraz Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Afrykańskiej. Na przełomie 1979/80 kierował wyprawą Ministerstwa Kultury i Sztuki do Afryki. Zmarł 1 grudnia 1986 r. w Olkuszu.

 

( fot. ze zbiorów MOK w Olkuszu)

Bożena Szczygieł - Gruszyńska urodziła się w 1930 r. w Ostrowcu Świętokrzyskim, dzieciństwo spędziła w Gdyni, następnie przebywała w Warszawie. Brała udział w Powstaniu Warszawskim. Po jego upadku, jesienią 1944 roku znalazła schronienie u rodziny w Olkuszu. Tu poznała Bogdana Szczygła. Związek małżeński zawarli w 1952 roku. Wcześniej ukończyli studia medyczne, Bożena Szczygieł na swą specjalność wybrała stomatologię. W 1966 roku Bożena i Bogdan Szczygłowie wyjechali wraz z córką Ewą do Nigru, gdzie zgromadzili bogatą kolekcję dzieł sztuki ludów Afryki. Po blisko dwunastu latach powrócili do kraju i przekazali swe zbiory Towarzystwu Przyjaciół Ziemi Olkuskiej, które zorganizowało stałą ekspozycję kolekcji. Bożena Szczygieł kontynuowała praktykę lekarską w Olkuszu. Równocześnie angażowała się w bieżącą działalność i rozwój nowo powstałego Muzeum Afrykanistycznego. Była aktywną uczestniczką i współorganizatorką różnorodnych przedsięwzięć propagujących kulturę Czarnego Lądu.

Zmarła 08 kwietnia 2020 r.

 

 


Kościoł Matki Bożej Bolesnej w CZARNYM POTOKU w gminie Łącko   ( fot.Jerzy Opioła)

 

 

Jej życie można porównać do losów bohaterki noweli Stefana Żeromskiego „Siłaczka”.

Pomimo ogromnych zasług w kształceniu ubogich wiejskich dzieci pozostała jednak zapomniana.

Nauczycielka, WIKTORIA WIŚNIEWSKA przybyła do Czarnego Potoku koło Łącka w 1894 r.

Uczyła we wszystkich czterech klasach, do których schodziły się dzieci nie tylko z Czarnego Potoku, lecz także Jastrzębia, Jadamwoli i Szczereża.

Zanotowała później w szkolnej kronice:

„[…] zastałam szkołę w opłakanym stanie. W klasie w ścianach tylko mech był zasmarowany lekko gliną, podłoga zgniła, dziurawa, w piwnicy woda i grzyb. Jedna strona dachu dziurawa, woda kapie do wnętrza […]”.

 

W tamtejszej szkole przepracowała 35 lat, a po przejściu na emeryturę, jako osoba samotna, zamieszkała w swej wsi.

Zmarłą w latach pięćdziesiątych XX w. „Siłaczkę z Czarnego Potoku” przypomina urodzony w tej miejscowości prof. BOLESŁAW FARON, historyk i krytyk literatury.

Posłuchaj!

 


 

 

 

 

JÓZEF MEHOFFER ( ur. 1869 Ropczyce - zm. 1946 Wadowice) - to polski malarz, witrażysta, grafik, jeden z przedstawicieli Młodej Polski.

Jego znany obraz "DZIWNY OGRÓD" znajduje się obecnie w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie.

Artysta przy jego malowaniu inspirował się krajobrazem pewnego ogrodu we wsi SIEDLEC koło Krzeszowic.

Historię tego miejsca, do dziś związanego ze sztuką, przypomina MARIA OSTROWSKA, emerytowana nauczycielka języka polskiego  i autorka publikacji na temat Ziemi Krzeszowickiej.

Posłuchaj!

Autor:
Jan Stępień

Wyślij opinię na temat artykułu

Najnowsze

Kontakt

Sekretariat Zarządu

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Dodaj pliki

Wyślij opinię