Radio Kraków
  • A
  • A
  • A
share

Audycja z dn.27.12.2020 r.

(fot. Tobiii/Wikipedia)

 

ZAGADKA HISTORYCZNA (27.12.)

W jednym z wielkopolskich miast powiatowych na miesiąc przed wybuchem Powstania Wielkopolskiego (27.12.), od 10 do 26 listopada 1918 r. Polacy wystąpili przeciwko władzy pruskiej.

Wielkopolski Dom Katolicki ( fot.Stiopa/Wikipedia)

 

Przedstawiciele żołnierzy - Polaków zwołali wiec w Domu Katolickim, utworzyli Komitet Ludowy i uchwalili następującą rezolucję:

(...) żołnierze, obywatele i młodzież polska żądają uroczyście wolnej, niepodległej i zjednoczonej Polski Ludowej z wolnym przystępem do morza w granicach sprzed pierwszego rozbioru i przyrzekają w jej obronie dać życie i mienie"

Efektem tego był szereg ustępstw na rzecz ludności polskiej, między innymi wycofano z miasta niemiecki 46 pułk piechoty, a w Królewskim Katolickim Gimnazjum Męskim przywrócono naukę religii w języku polskim.

Gdy wybuchło Powstanie Wielkopolskie w noc sylwestrową powstańcy przejęli władzę, a 1 stycznia 1919 r. polskie już miasto wizytował Ignacy Jan Paderewski (1860 -1941).

Proszę podać nazwę tego miasta.

 

ADRES INTERNETOWY regionalne@radiokrakow.pl

                                    do godz. 7.30. dnia 27.12. 2020 r.

 

UPOMINKI:

album " LEĆ ORLE BIAŁY. NA szlaku niepodległości KUJAW I POMORZA".

IX tom wydawnictwa "MAŁOPOLSKA. REGIONY - REGIONALIZMY - MAŁE OJCZYZNY"

płyta CD Aleksandra Hortensja Dąbek gra utwory Chopina i Schumanna.

album "SACHA STAWIARSKI. MALARSTWO"

album "OPOWIEŚCI Z SERCA TATR"

 


 

 

Historyk TOMASZ SAWICKI wraz z regionalistą JANEM RYSZARDEM CHOJOWSKIM jest autorem nowej publikacji zatytułowanej " NIECH GRA!"

Niech gra górnicza orkiestra dęta z BOLESŁAWIA koło Olkusza, którą założył w 1896 r. inżynier kopalniany ANDRZEJ ALBRECHT.    

Od roku  1911 muzycy działali przy wsparciu Ochotniczej Straży Ogniowej w Bolesławiu, by w czasie I wojny światowej powrócić pod opiekę kopalni.

Orkiestrę prowadził wówczas ADAM PĘDRAS.  Jego syn MIECZYSŁAW był kapelmistrzem orkiestry aż do 1992 r. 

 

(fot. z archiwum rodziny Pędrasów)


MIECZYSŁAW PĘDRAS w czasie II wojny światowej był na skraju śmierci, ale przeżył między innymi dzięki muzyce.

Posłuchaj!

(fot.K.Bonecki)

 

 

 


 

fot. Mariusz Paździora/Wikipedia

 

PIOTR BOROŃ historyk i badacz dziejów Krakowa tym razem zwraca uwagę na  historię  Wolnego Miasta Krakowa, zwanego też Rzeczpospolitą Krakowską.

Było to państwo utworzone na  kongresie wiedeńskim w 1815 r. pozostające pod kontrolą trzech państw sąsiednich: Imperium Rosyjskiego, Królestwa Prus i Cesarstwa Austrii. Było pół-demokratyczną republiką konstytucyjną opartą na Kodeksie Napoleona i własnej konstytucji  nadanej, nota bene,  3 maja 1815 r.   Jak zakończyło polityczny byt na mapie Europy?

Posłuchaj!

 


 

(fot.Andrzej Otrębski/Wikipedia)

 

BISTUSZOWA – to wieś w gminie Ryglice, nieopodal Tuchowa.

Zachował się w niej dwór rodu Bossowskich, ale jeszcze kilkanaście lat po II wojnie światowej w Bistuszowej na KOZŁOWIE istniał inny dwór.

Opowiada o nim związany rodzinnie z tym miejscem TOMASZ WANTUCH -Prezes Towarzystwa Miłośników Tuchowa.

Posłuchaj!

 

 

 


 

 

Tarnowski historyk dr KAZIMIERZ BAŃBURSKI przedstawia sylwetkę pierwszego prezydenta TARNOWA - ADAMA MARSZAŁKOWICZA herbu Zadora, urodzonego w 1896 r. we wsi STRONIE (dziś powiat limanowski)

W 1924 r. ożenił się Zofią Turnau posiadającą majątek w ZGŁOBICACH koło Tarnowa.

Za jego rządów w Tarnowie (1930 - 1934) wybudowano między innymi Grób Nieznanego Żołnierza (wcześniej pamiątkowa płyta była na Placu Kazimierza Wielkiego).

Przeniósł też w 1931 roku siedzibę Zarządu Miasta Tarnowa z Ratusza na ulicę Bernardyńską, a ratusz objęły we władanie tarnowskie muzea (miejskie i diecezjalne).

ADAM MARSZAŁKOWICZ był najpierw komisarzem rządowym, a potem pełniącym obowiązki pierwszego prezydenta Tarnowa.

Dlaczego nie udała mu się ta kariera?  Jak potoczyły się jego powojenne losy?

Posłuchaj!

(fot. Christophoros/ Wikipedia)

 

 

Autor:
Jan Stępień

Wyślij opinię na temat artykułu

Kontakt

Sekretariat Zarządu

12 630 61 01

Wyślij wiadomość

Dodaj pliki

Wyślij opinię