Ferie na Wawelu – nowa perspektywa na sztukę i historię
Ferie zimowe na Zamku Królewskim na Wawelu to już tradycja. Po raz kolejny instytucja zaprasza najmłodszych odbiorców kultury do udziału w programie edukacyjnym, który inspiruje, włącza i zachęca do odkrywania Wawelu w sposób nieoczywisty – nie tylko przez pryzmat historii i tradycji, ale także współczesności.
Tegoroczna propozycja odbywa się pod hasłem „A może coś innego. Nowe spojrzenie na Wawel” i została oparta na wystawie „A może coś innego. Współczesność na Wawelu”. Jej ideą jest zaproszenie dzieci do spojrzenia na zamek z zupełnie nowej perspektywy. Uczestnicy nie ograniczają się do zwiedzania – przede wszystkim działają twórczo: projektują, eksperymentują z kolorem, formą i materiałem oraz zastanawiają się, jak Wawel mógłby wyglądać dziś i w jaki sposób współczesna sztuka może funkcjonować w historycznych przestrzeniach.
Choć Wawel kojarzony jest głównie z przeszłością, obecność sztuki współczesnej nie jest tu przypadkiem. Zamek od dziesięcioleci angażował artystów współczesnych w projekty wystawiennicze i aranżacje wnętrz. Prezentowana wystawa prowadzi zwiedzających od pierwszych powojennych inicjatyw muzealnych, przez lata 60., 70. i 80., aż po najnowsze nabytki kolekcji. Pokazuje tym samym, że współczesność od dawna stanowi ważny element wawelskiej narracji.
Na ekspozycji można zobaczyć dzieła wybitnych polskich artystów XX i XXI wieku, m.in. Jerzego Nowosielskiego, Jonasza Sterna, Tadeusza Brzozowskiego, Edwarda Dwórnika, Marcina Maciejowskiego i Łukasza Stokłosy. Choć kolekcja nie jest rozbudowana, obejmuje prace twórców o istotnym znaczeniu dla historii polskiej sztuki współczesnej.
Wystawa stanowi punkt wyjścia do cyklu warsztatów feryjnych. Program obejmuje pięć sal inspirowanych układem i ideą ekspozycji, a każde spotkanie jest osobną „misją twórczą”. Dzieci odkrywają współczesny Wawel krok po kroku, otrzymując na początku paszporty, w których po każdych zajęciach zbierają pieczątki lub naklejki. Po ukończeniu całego cyklu otrzymują dyplom młodego kuratora wystawy.
Wśród warsztatów szczególne miejsce zajmują zajęcia inspirowane twórczością Jonasza Sterna, podczas których dzieci pracują z kolorem, strukturą i fakturą, tworząc wielowarstwowe kompozycje przestrzenne. To doświadczenie pozwala nie tylko zobaczyć sztukę, ale także jej dosłownie dotknąć i poczuć.
Dużym zainteresowaniem cieszą się również warsztaty „Współczesne arrasy na torbie”, inspirowane pracami Magdaleny Miłość. Uczestnicy przyglądają się wawelskim arrasom – ich kolorom, fakturom i sposobom wykonania – a następnie tworzą własne torby, które stają się osobistą pamiątką z Wawelu i dowodem na to, że sztuka współczesna może towarzyszyć na co dzień.
Program ferii obejmuje także m.in. warsztaty „Nowy Wawel – kolaż futurystyczny”, podczas których dzieci eksperymentują z fluorescencyjnymi kolorami i drukowanymi materiałami, projekt „Krakowski strój XXI wieku”, łączący modę z artystycznym wyrazem, zajęcia malarskie inspirowane tryptykami oraz warsztaty z techniki monotypii.
Zajęcia skierowane są do dzieci w wieku od 7 do 12 lat, które uczestniczą w nich wraz z opiekunami. Warsztaty odbywają się w dwóch turach: od 2 do 6 lutego oraz od 9 do 13 lutego. Ze względu na zabytkowe przestrzenie liczba miejsc jest ograniczona, a udział wymaga wcześniejszych zapisów i zakupu karnetów.
Ferie na Wawelu to rzadka okazja, by doświadczyć tego miejsca w inny sposób – na własnych zasadach, poprzez twórcze działanie, interpretację i dialog ze sztuką współczesną. Bez przymusu, ale z otwartością na nowe doświadczenia, które mogą na długo pozostać w pamięci młodych uczestników.