Gościem Marzeny Florkowskiej jest doktor Michał Wiśniewski, historyk sztuki, historyk architektury, Instytut Architektury w Krakowie.
- A
- A
- A
Feniks. Potańcówki międzypokoleniowe, pierwszy w Krakowie striptiz i awantura w tle
Budynek Feniksa na rogu Rynku Głównego i Św. Jana, dzieło Adolfa Szyszko-Bogusza, miejsce potańcówek i spotkań. Na parterze ORBIS i sklep Wedla z kultową mozaiką chłopca na zebrze z tabliczką czekolady zamiast tornistra. To jeden z trzech budynków w Krakowie budowanych na zlecenie „Feniksa”, wiedeńskiego Towarzystwa Ubezpieczeniowego.
Od początku budził emocje i prowokował awantury. Najpierw, w 1914 roku wyburzono trzy średniowieczne kamienice na rogu Rynku Głównego i ul. św. Jana. Mówimy o kamienicy Tryblowskiej i Fridrichszmalcowskiej i domu Ważyńskich (od strony ul. św. Jana). Idea? W tym miejscu ma powstać nowoczesny hotel. Nie udaje się. Wybucha I wojna światowa i inwestycja została zatrzymana.
Wkrótce pusty plac zostaje ogrodzony płotem, który wkrótce staje się jednym z najważniejszych punktów informacyjno-ogłoszeniowych Krakowa. Tam wiesza się afisze informujące o nowym filmie, o występach cyrku, o wyborach. W trakcie wojny pojawiają się także hasła polityczne.
W drugiej połowie lat dwudziestych XX wieku budownictwo mieszkaniowe w Krakowie nabiera tempa. Pojawiają się wielkie kooperatywy urzędnicze, pracownicze, powstają domy profesorów. Do miasta też zaczyna napływać zewnętrzny kapitał. Pojawia się firma z Wiednia, Towarzystwo Ubezpieczeniowe Feniks, które buduje w Krakowie w sumie trzy budynki: na rogu Rynku Głównego i ul. św. Jana, róg ul. Basztowej i Długiej oraz róg ul. Wiślnej i ul. św. Anny.
Austriacy zwracają się do wówczas najbardziej utytułowanego i obrosłego w różne laury architekta pracującego w Krakowie, prof. Adolfa Szyszko-Bohusza. Dostaje najtłustsze zlecenia, projektuje gmach PKO, jest rektorem Akademii Sztuk Pięknych, członkiem bardzo wielu różnych stowarzyszeń i ciał, które budują jego siłę w tym mieście.
Pierwsze jego projekty nie zostają jednak zaakceptowane.
Sprawa się ciągnie w sumie przez cztery lata, aż budynek ostatecznie zostaje zrealizowany. W jego sprawę angażuje się sam Prezydent RP Ignacy Mościcki.Ostatecznie konflikt udaje się zażegnać, ale w jakimś sensie jest to koniec kariery Adolfa Szyszko-Bohusza w Krakowie.
Feniks jest rzeczywiście nowoczesnym budynkiem projektowanym jako budynek mieszkalny. Luksusowe apartamenty, windy, żelbetowe konstrukcje, wielkie przeszklenia. Mechaniczny nawiew, który w niektórych budynkach w Krakowie już się pojawia.
Fasada ozdobiona na rogu aluminiową figurą, która przyciągającą wzrok.
W pierwszym roku zajęcia miasta przez Niemców nazistowska administracja, okupanci przemianowują Rynek Główny na Adolf Hitler Platz. To jest jeden z powodów, dla których tak zwana sztuka zdegenerowana nie może funkcjonować w tej "prestiżowej" przestrzeni. Zapada decyzja, aby kilka budynków zostało przekształconych. Wśród nich Feniks. Modernistyczna elewacja zostaje przebudowana.
Po II wojnie światowej Feniks kojarzony jest z potańcówkami, biurem podróży ORBIS oraz... mozaikami u Wedla
Wiele osób ma wspaniałe czy unikalne wspomnienia związane z Feniksem. Warto się nimi podzielić.
Komentarze (0)
Najnowsze
-
22:55
Spięty w wysokiej rozdzielczości.
-
22:41
Szczęście było blisko. Porażka hokeistów z Kazachstanem
-
22:30
Feniks. Potańcówki międzypokoleniowe, pierwszy w Krakowie striptiz i awantura w tle
-
22:26
„Pan/Pani się na tym nie zna”. Co dzieje się z nami dzieje, gdy słyszymy krytykę?
-
22:00
Pożar lasu w powiecie biłgorajskim. Zginął pilot samolotu biorącego udział w akcji
-
20:30
"Hołd Dla Joki" - Kaliber 44: Pożegnalna Trasa
-
20:03
"Melancholia sprzeciwu". Prapremiera w Starym Teatrze
-
18:58
Polski sprzęt na froncie. Gen. Komornicki: Ukraina to szansa dla naszej zbrojeniówki
-
17:50
Jak uchwala się konstytucję w Polsce? „Dziś nie mamy przepisów, które to regulują”
-
17:21
Samowola do rozbiórki, nowi lokatorzy mieli się wprowadzić ledwie 3 tygodnie temu
-
16:55
Prezydent Krakowa nie pójdzie w Marszu Równości. Dlaczego?
-
16:10
Sprawa śmierci ojca Zbigniewa Ziobry. Dlaczego wykorzystano biegłych z zagranicy?
-
15:57
Co zrobić, kiedy człowiek musi, a miejska toaleta zamyka się przed czasem? Krakowianka poszła na skargę
-
15:55
Czy można dostać finansowanie w 15 minut? Poznaj proces
-
15:49
Nasz sprawdzony plan na powrót do Rabki. Dlaczego wpisujemy ten wyjazd w każdy letni grafik
-
15:29
Lokalny sprzęt ratowniczy. Co przygotować na wypadek nagłych wezbrań wody
-
15:04
Zaczarowany Dzień w krakowskim Ogrodzie Botanicznym już w tę sobotę!
-
14:56
Poważne utrudnienia na autostradzie A4 Kraków-Katowice
-
14:38
Szpital w Wadowicach z dużym długiem. Porodówka zostaje, ale będą inne, poważne zmiany
-
14:31
Prawa kobiet nie spadły z nieba. "Nauka sprawia, że chcemy budować mosty, zmieniać światy"