Gościem Marzeny Florkowskiej jest doktor Michał Wiśniewski, historyk sztuki, historyk architektury, Instytut Architektury w Krakowie.
- A
- A
- A
Feniks. Potańcówki międzypokoleniowe, pierwszy w Krakowie striptiz i awantura w tle
Budynek Feniksa na rogu Rynku Głównego i Św. Jana, dzieło Adolfa Szyszko-Bogusza, miejsce potańcówek i spotkań. Na parterze ORBIS i sklep Wedla z kultową mozaiką chłopca na zebrze z tabliczką czekolady zamiast tornistra. To jeden z trzech budynków w Krakowie budowanych na zlecenie „Feniksa”, wiedeńskiego Towarzystwa Ubezpieczeniowego.
Od początku budził emocje i prowokował awantury. Najpierw, w 1914 roku wyburzono trzy średniowieczne kamienice na rogu Rynku Głównego i ul. św. Jana. Mówimy o kamienicy Tryblowskiej i Fridrichszmalcowskiej i domu Ważyńskich (od strony ul. św. Jana). Idea? W tym miejscu ma powstać nowoczesny hotel. Nie udaje się. Wybucha I wojna światowa i inwestycja została zatrzymana.
Wkrótce pusty plac zostaje ogrodzony płotem, który wkrótce staje się jednym z najważniejszych punktów informacyjno-ogłoszeniowych Krakowa. Tam wiesza się afisze informujące o nowym filmie, o występach cyrku, o wyborach. W trakcie wojny pojawiają się także hasła polityczne.
W drugiej połowie lat dwudziestych XX wieku budownictwo mieszkaniowe w Krakowie nabiera tempa. Pojawiają się wielkie kooperatywy urzędnicze, pracownicze, powstają domy profesorów. Do miasta też zaczyna napływać zewnętrzny kapitał. Pojawia się firma z Wiednia, Towarzystwo Ubezpieczeniowe Feniks, które buduje w Krakowie w sumie trzy budynki: na rogu Rynku Głównego i ul. św. Jana, róg ul. Basztowej i Długiej oraz róg ul. Wiślnej i ul. św. Anny.
Austriacy zwracają się do wówczas najbardziej utytułowanego i obrosłego w różne laury architekta pracującego w Krakowie, prof. Adolfa Szyszko-Bohusza. Dostaje najtłustsze zlecenia, projektuje gmach PKO, jest rektorem Akademii Sztuk Pięknych, członkiem bardzo wielu różnych stowarzyszeń i ciał, które budują jego siłę w tym mieście.
Pierwsze jego projekty nie zostają jednak zaakceptowane.
Sprawa się ciągnie w sumie przez cztery lata, aż budynek ostatecznie zostaje zrealizowany. W jego sprawę angażuje się sam Prezydent RP Ignacy Mościcki.Ostatecznie konflikt udaje się zażegnać, ale w jakimś sensie jest to koniec kariery Adolfa Szyszko-Bohusza w Krakowie.
Feniks jest rzeczywiście nowoczesnym budynkiem projektowanym jako budynek mieszkalny. Luksusowe apartamenty, windy, żelbetowe konstrukcje, wielkie przeszklenia. Mechaniczny nawiew, który w niektórych budynkach w Krakowie już się pojawia.
Fasada ozdobiona na rogu aluminiową figurą, która przyciągającą wzrok.
W pierwszym roku zajęcia miasta przez Niemców nazistowska administracja, okupanci przemianowują Rynek Główny na Adolf Hitler Platz. To jest jeden z powodów, dla których tak zwana sztuka zdegenerowana nie może funkcjonować w tej "prestiżowej" przestrzeni. Zapada decyzja, aby kilka budynków zostało przekształconych. Wśród nich Feniks. Modernistyczna elewacja zostaje przebudowana.
Po II wojnie światowej Feniks kojarzony jest z potańcówkami, biurem podróży ORBIS oraz... mozaikami u Wedla
Wiele osób ma wspaniałe czy unikalne wspomnienia związane z Feniksem. Warto się nimi podzielić.
Komentarze (1)
Najnowsze
-
15:45
Łazienka dla rodziny, singla i pary – 3 różne scenariusze. Projektanci z Salonu Hoff z Krakowa podpowiadają!
-
15:43
Od lokalnego sklepu do lidera branży – 3 kroki do zwiększenia sprzedaży online za pomocą AI
-
15:13
Mętna woda i nieprzyjemny zapach w Parku Duchackim. Miasto uspokaja
-
15:04
Czarzasty o trudnych relacjach z Ukrainą: „Trzeba odbudować wzajemne zaufanie”
-
14:39
Gibała w końcu ogłosił start, Bocheńczak już nie taki miły, a Majchrowski namaszcza kolejnego następ... następczynię
-
14:31
Z psem na Rysy mimo zakazu. "Był przerażony, piszczał ze strachu"
-
14:19
"Będzie dobrze" nie zawsze pomaga. Jak uczyć dzieci regulowania emocji?
-
13:59
Wybory w Krakowie. Jan Hoffman zadeklarował prace nad zmniejszeniem SCT
-
13:55
Pułapki na turystów (i nie tylko) w Krakowie. Można stracić fortunę w kilka minut
-
13:10
Flama i bogdanka
-
13:04
Policjant po służbie zatrzymał uciekającego 32-latka. Mężczyzna miał przy sobie narkotyki
-
12:55
Czytelnictwo nie umiera. Młodzi nadal czytają, tylko na własnych zasadach
-
12:42
„Skrajna prawica przebiła mur”. Adam Szostkiewicz o stosunku Polaków do Ukraińców
-
12:15
Bójka w krakowskim tramwaju. Dwóch mężczyzn usłyszało zarzuty
-
12:03
Mniej wypadków, ale wciąż tysiące pijanych kierowców. Policja podsumowuje połowę wakacji
-
11:43
Perfekcyjny manicure z profesjonalnymi produktami marki Mistero Milano
-
10:45
Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 8. - Zniknęły rodzinne apteki. Jak PRL zmienił farmację w Krakowie
-
15:05
Dieta a zdrowa skóra. Fakty, mity i to, co naprawdę działa
-
10:45
Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 7. - Bez nich medycyna nie mogłaby istnieć