Gościem Marzeny Florkowskiej jest doktor Michał Wiśniewski, historyk sztuki, historyk architektury, Instytut Architektury w Krakowie.
- A
- A
- A
Feniks. Potańcówki międzypokoleniowe, pierwszy w Krakowie striptiz i awantura w tle
Budynek Feniksa na rogu Rynku Głównego i Św. Jana, dzieło Adolfa Szyszko-Bogusza, miejsce potańcówek i spotkań. Na parterze ORBIS i sklep Wedla z kultową mozaiką chłopca na zebrze z tabliczką czekolady zamiast tornistra. To jeden z trzech budynków w Krakowie budowanych na zlecenie „Feniksa”, wiedeńskiego Towarzystwa Ubezpieczeniowego.
Od początku budził emocje i prowokował awantury. Najpierw, w 1914 roku wyburzono trzy średniowieczne kamienice na rogu Rynku Głównego i ul. św. Jana. Mówimy o kamienicy Tryblowskiej i Fridrichszmalcowskiej i domu Ważyńskich (od strony ul. św. Jana). Idea? W tym miejscu ma powstać nowoczesny hotel. Nie udaje się. Wybucha I wojna światowa i inwestycja została zatrzymana.
Wkrótce pusty plac zostaje ogrodzony płotem, który wkrótce staje się jednym z najważniejszych punktów informacyjno-ogłoszeniowych Krakowa. Tam wiesza się afisze informujące o nowym filmie, o występach cyrku, o wyborach. W trakcie wojny pojawiają się także hasła polityczne.
W drugiej połowie lat dwudziestych XX wieku budownictwo mieszkaniowe w Krakowie nabiera tempa. Pojawiają się wielkie kooperatywy urzędnicze, pracownicze, powstają domy profesorów. Do miasta też zaczyna napływać zewnętrzny kapitał. Pojawia się firma z Wiednia, Towarzystwo Ubezpieczeniowe Feniks, które buduje w Krakowie w sumie trzy budynki: na rogu Rynku Głównego i ul. św. Jana, róg ul. Basztowej i Długiej oraz róg ul. Wiślnej i ul. św. Anny.
Austriacy zwracają się do wówczas najbardziej utytułowanego i obrosłego w różne laury architekta pracującego w Krakowie, prof. Adolfa Szyszko-Bohusza. Dostaje najtłustsze zlecenia, projektuje gmach PKO, jest rektorem Akademii Sztuk Pięknych, członkiem bardzo wielu różnych stowarzyszeń i ciał, które budują jego siłę w tym mieście.
Pierwsze jego projekty nie zostają jednak zaakceptowane.
Sprawa się ciągnie w sumie przez cztery lata, aż budynek ostatecznie zostaje zrealizowany. W jego sprawę angażuje się sam Prezydent RP Ignacy Mościcki.Ostatecznie konflikt udaje się zażegnać, ale w jakimś sensie jest to koniec kariery Adolfa Szyszko-Bohusza w Krakowie.
Feniks jest rzeczywiście nowoczesnym budynkiem projektowanym jako budynek mieszkalny. Luksusowe apartamenty, windy, żelbetowe konstrukcje, wielkie przeszklenia. Mechaniczny nawiew, który w niektórych budynkach w Krakowie już się pojawia.
Fasada ozdobiona na rogu aluminiową figurą, która przyciągającą wzrok.
W pierwszym roku zajęcia miasta przez Niemców nazistowska administracja, okupanci przemianowują Rynek Główny na Adolf Hitler Platz. To jest jeden z powodów, dla których tak zwana sztuka zdegenerowana nie może funkcjonować w tej "prestiżowej" przestrzeni. Zapada decyzja, aby kilka budynków zostało przekształconych. Wśród nich Feniks. Modernistyczna elewacja zostaje przebudowana.
Po II wojnie światowej Feniks kojarzony jest z potańcówkami, biurem podróży ORBIS oraz... mozaikami u Wedla
Wiele osób ma wspaniałe czy unikalne wspomnienia związane z Feniksem. Warto się nimi podzielić.
Komentarze (1)
Najnowsze
-
14:00
Sprawdź światła za darmo. Rusza akcja dla kierowców w Małopolsce
-
13:49
Śmiertelny wypadek w Żuradzie. DW 791 zablokowana
-
12:57
Sześć departamentów do likwidacji. Łukasz Gibała podpisał zarządzenie
-
12:47
"Jan Tarasin. Zapisy i Żywioły" w Pałacu Sztuki w 100-lecie urodzin artysty
-
11:55
Cracovia walczy o punkty w Gliwicach. Relacja LIVE
-
11:09
"Usmiechniety" i przyjacielski jak... golden
-
10:10
Twierdza przy Reymonta czeka. Wisła Kraków zmierzy się z Rakowem w obliczu kadrowych wyzwań
-
10:08
"Wiślacki orzeł"...w twardych okładkach
-
09:21
Śnieg i lód w Tatrach. „To nie są warunki na zwykłą jesienną wycieczkę”
-
09:03
Piwnica pod Bagatelą otwarta. Nowa scena i miejsce spotkań z artystami
-
08:48
Czołowe zderzenie autobusu MPK z samochodem. Cztery osoby w szpitalu
-
08:41
Czas przełamać wyjazdową niemoc. Cracovia zagra z Piastem w Gliwicach
-
07:43
Mijin Mok: Korea Południowa - w pogoni za perfekcją
-
07:28
Chłodna sobota w Małopolsce. Miejscami deszcz, na wschodzie przejaśnienia
-
21:50
Wielu szczęśliwców już kupiło wymarzone lektury, inni wciąż nie mają dość...
-
10:45
Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 19 - Rydygier. Szpital, na który Nowa Huta musiała poczekać
-
15:05
Przebarwienia – dlaczego tak trudno się ich pozbyć?