Gościem Marzeny Florkowskiej jest doktor Michał Wiśniewski, historyk sztuki, historyk architektury, Instytut Architektury w Krakowie.
- A
- A
- A
Feniks. Potańcówki międzypokoleniowe, pierwszy w Krakowie striptiz i awantura w tle
Budynek Feniksa na rogu Rynku Głównego i Św. Jana, dzieło Adolfa Szyszko-Bogusza, miejsce potańcówek i spotkań. Na parterze ORBIS i sklep Wedla z kultową mozaiką chłopca na zebrze z tabliczką czekolady zamiast tornistra. To jeden z trzech budynków w Krakowie budowanych na zlecenie „Feniksa”, wiedeńskiego Towarzystwa Ubezpieczeniowego.
Od początku budził emocje i prowokował awantury. Najpierw, w 1914 roku wyburzono trzy średniowieczne kamienice na rogu Rynku Głównego i ul. św. Jana. Mówimy o kamienicy Tryblowskiej i Fridrichszmalcowskiej i domu Ważyńskich (od strony ul. św. Jana). Idea? W tym miejscu ma powstać nowoczesny hotel. Nie udaje się. Wybucha I wojna światowa i inwestycja została zatrzymana.
Wkrótce pusty plac zostaje ogrodzony płotem, który wkrótce staje się jednym z najważniejszych punktów informacyjno-ogłoszeniowych Krakowa. Tam wiesza się afisze informujące o nowym filmie, o występach cyrku, o wyborach. W trakcie wojny pojawiają się także hasła polityczne.
W drugiej połowie lat dwudziestych XX wieku budownictwo mieszkaniowe w Krakowie nabiera tempa. Pojawiają się wielkie kooperatywy urzędnicze, pracownicze, powstają domy profesorów. Do miasta też zaczyna napływać zewnętrzny kapitał. Pojawia się firma z Wiednia, Towarzystwo Ubezpieczeniowe Feniks, które buduje w Krakowie w sumie trzy budynki: na rogu Rynku Głównego i ul. św. Jana, róg ul. Basztowej i Długiej oraz róg ul. Wiślnej i ul. św. Anny.
Austriacy zwracają się do wówczas najbardziej utytułowanego i obrosłego w różne laury architekta pracującego w Krakowie, prof. Adolfa Szyszko-Bohusza. Dostaje najtłustsze zlecenia, projektuje gmach PKO, jest rektorem Akademii Sztuk Pięknych, członkiem bardzo wielu różnych stowarzyszeń i ciał, które budują jego siłę w tym mieście.
Pierwsze jego projekty nie zostają jednak zaakceptowane.
Sprawa się ciągnie w sumie przez cztery lata, aż budynek ostatecznie zostaje zrealizowany. W jego sprawę angażuje się sam Prezydent RP Ignacy Mościcki.Ostatecznie konflikt udaje się zażegnać, ale w jakimś sensie jest to koniec kariery Adolfa Szyszko-Bohusza w Krakowie.
Feniks jest rzeczywiście nowoczesnym budynkiem projektowanym jako budynek mieszkalny. Luksusowe apartamenty, windy, żelbetowe konstrukcje, wielkie przeszklenia. Mechaniczny nawiew, który w niektórych budynkach w Krakowie już się pojawia.
Fasada ozdobiona na rogu aluminiową figurą, która przyciągającą wzrok.
W pierwszym roku zajęcia miasta przez Niemców nazistowska administracja, okupanci przemianowują Rynek Główny na Adolf Hitler Platz. To jest jeden z powodów, dla których tak zwana sztuka zdegenerowana nie może funkcjonować w tej "prestiżowej" przestrzeni. Zapada decyzja, aby kilka budynków zostało przekształconych. Wśród nich Feniks. Modernistyczna elewacja zostaje przebudowana.
Po II wojnie światowej Feniks kojarzony jest z potańcówkami, biurem podróży ORBIS oraz... mozaikami u Wedla
Wiele osób ma wspaniałe czy unikalne wspomnienia związane z Feniksem. Warto się nimi podzielić.
Komentarze (1)
Najnowsze
-
17:47
Krótka przygoda Światek w Bad Homburg
-
17:07
UEK potrzebuje nowego centrum dydaktycznego. Krakowscy radni apelują do rządu
-
16:22
Krem, który żyje? Krakowskie badaczki opatentowały nową technologię
-
15:57
Zakrzówek przygotowany na nowy sezon
-
15:48
Na Zakrzówku ubywa wody. Czy popularnemu kąpielisku coś grozi?
-
14:51
Płacą za abonament parkingowy, ale nie mają gdzie parkować. Mieszkańcy Tarnowa oburzeni
-
14:18
Wesele jak za dawnych lat na krakowskim Kazimierzu
-
13:48
Gdy czas działa przeciwko sądom. Dr Czarnecki o procesie w sprawie śmierci Jerzego Ziobry
-
13:44
Zawróciła przed tunelem na Zakopiance i pojechała pod prąd. Policja szuka kierującej BMW [FILM]
-
12:51
Rekordowa edycja Summer Jazz Festival Kraków. Ponad 170 koncertów i światowe gwiazdy jazzu
-
12:42
Żywienie kliniczne ratuje życie. "Niedożywiony pacjent onkologiczny może zostać zdyskwalifikowany z leczenia"
-
12:01
Sukcesja w firmie rodzinnej. Czy zmiana profilu działalności to błąd?
-
11:59
Nikt nie pomógł 14-letniej Natalii z Andrychowa. Jest akt oskarżenia wobec trzech policjantów
-
11:40
"Kraków jest sierotą po Jacku Majchrowskim". Politolog o zaskakujących wynikach krakowskiego sondażu
-
11:32
Burza wokół przyszłości ulicy Starowiślnej. Projekt trafił do kosza?
-
11:13
Groźny wypadek podczas prac polowych koło Limanowej. Rolnik trafił do szpitala
-
10:45
Kraków prof. Agnieszki Chłosty-Sikorskiej - Służba zdrowia - odc. 2. - Powojenny Kraków leczy rany
-
15:05
Zdrowie zaczyna się w jamie ustnej