Czy nowy budynek zasłoni Wawel? Naukowcy potrafią to policzyć

– „W cyfrowym modelu krajobrazu możemy zobaczyć, jak nowa inwestycja zmieni widok na Wawel czy Kazimierz” – mówi w Radiu Kraków prof. Paweł Ozimek z Politechniki Krakowskiej. Jego zespół analizował m.in. okolice hotelu Forum, kładkę Kazimierz–Ludwinów oraz krajobraz wokół Jeziora Czorsztyńskiego.

Budowa kładki Kazimierz–Ludwinów w Krakowie. Inwestycja była analizowana m.in. pod kątem wpływu na krajobraz i widoki w strefie UNESCO. Listopad 2025. Fot. Emilia Wietecha

Naukowcy z Politechniki Krakowskiej stworzyli narzędzie analizujące wpływ nowych inwestycji na krajobraz.
Cyfrowe modele pozwalają sprawdzić, co nowy obiekt zasłoni i z których miejsc będzie widoczny.
Metoda była wykorzystywana m.in. przy analizach inwestycji w okolicy hotelu Forum czy kładki Kazimierz–Ludwinów.
Narzędzie może pomóc urbanistom i samorządom w planowaniu przestrzeni i ochronie krajobrazu.

Posłuchaj audycji

Cyfrowy model krajobrazu

Na początek wyjaśnijmy w prosty sposób: czym jest narzędzie, które stworzyliście i do czego może się przydać?

prof. Paweł Ozimek: Najprościej mówiąc, pozwala ono sprawdzić, jak nowa inwestycja zmieni krajobraz. Wykorzystujemy bardzo szczegółowe cyfrowe modele terenu i nanosimy na nie projekt nowego obiektu – na przykład mostu, budynku czy farmy wiatrowej.

Dzięki temu możemy zobaczyć, co ten obiekt zasłoni, z których miejsc będzie widoczny i jak wpłynie na widoki w danym miejscu.

Jak powstaje taki model krajobrazu?

Podstawą są dane z lotniczych zdjęć i pomiarów laserowych. Zbierane są ogromne ilości punktów – nawet kilkadziesiąt na metr kwadratowy – które tworzą bardzo dokładny model przestrzeni.

Na tej podstawie powstaje cyfrowy krajobraz, po którym można się dosłownie „poruszać”: obracać go, zmieniać punkt obserwacji i sprawdzać widoki z różnych miejsc.

Cyfrowa analiza krajobrazu pokazująca widoczność obiektów i wpływ planowanej inwestycji na otaczającą przestrzeń. Fot. mat. prasowe PK

Analiza widoczności inwestycji na cyfrowym modelu krajobrazu. Zespół prof. Pawła Ozimka z Politechniki Krakowskiej opracował metodę, która pozwala porównywać widoczność różnych obiektów i na tej podstawie wybierać optymalną lokalizację nowych inwestycji. Fot. mat. prasowe PK

Co widać w krajobrazie

Czyli można sprawdzić, jak nowy budynek wpłynie na widok w mieście?

Dokładnie tak. Jeśli wstawimy do modelu nowy obiekt, to widzimy, gdzie zaczyna on zasłaniać ważne elementy krajobrazu.

Może się okazać, że z popularnego punktu widokowego przestanie być widać jakiś zabytek albo charakterystyczny fragment miasta. Ale może być też odwrotnie – nowa inwestycja może stworzyć nowe miejsce widokowe.

Mówicie też o „atrakcyjności krajobrazu”. Jak można ją zmierzyć?

Bierzemy pod uwagę to, jak rozległy jest widok i jakie elementy się w nim pojawiają. Mogą to być zamki, historyczne miasta, rzeki czy charakterystyczne fragmenty przyrody.

Każdemu z tych elementów przypisujemy określoną wagę. Na przykład zamek będzie ważniejszy w krajobrazie niż pojedyncza kępa drzew. Dzięki temu powstaje mapa pokazująca, które miejsca są najbardziej atrakcyjne widokowo.

Analizy w Krakowie i Małopolsce

Czy takie analizy były wykonywane także w Krakowie?

Tak. Przez lata wykonaliśmy kilka ekspertyz dotyczących inwestycji w Krakowie. Jedną z nich była analiza planowanej zabudowy w miejscu hotelu Forum.

W tym przypadku okazało się, że planowana inwestycja w zaproponowanej formie zbyt mocno ingerowałaby w krajobraz. Ostatecznie projekt został skorygowany.

Analizowaliście też budowę kładki Kazimierz–Ludwinów.

Tak, sprawdzaliśmy ją między innymi w kontekście strefy UNESCO. Analizowaliśmy dwie wersje projektu – pierwotną i zmodyfikowaną.

Ta druga, po zmianach wprowadzonych m.in. na wniosek konserwatora zabytków, wypadła w analizie korzystniej.

Czy kładka zmienia krajobraz?

Nie da się stworzyć inwestycji, która nie zmieni go w ogóle. W naszym modelu widać, że w kilku miejscach kładka częściowo zasłania niektóre elementy krajobrazu.

Z drugiej strony tworzy też nowy punkt widokowy. Z jej wysokości można zobaczyć panoramę miasta z innej perspektywy.

Budowa kładki Kazimierz–Ludwinów w Krakowie, w tle widoczne wieże kościoła na Skałce. Listopad 2025. Fot. Emilia Wietecha

Budowa kładki Kazimierz–Ludwinów w Krakowie. Inwestycja była analizowana m.in. pod kątem wpływu na krajobraz i widoki w strefie UNESCO. Listopad 2025. Fot. Emilia Wietecha

Do czego przyda się to narzędzie

Kto może korzystać z takich analiz?

Przede wszystkim urbaniści, architekci i samorządy. Dzięki temu narzędziu mogą sprawdzić, jak planowana inwestycja wpłynie na krajobraz jeszcze zanim powstanie.

Można też analizować całe regiony. Na przykład dla województwa dolnośląskiego wykonaliśmy mapę atrakcyjności krajobrazu, która pokazała miejsca szczególnie cenne widokowo.

Takie narzędzia pomagają więc podejmować bardziej świadome decyzje o tym, gdzie i w jaki sposób budować.

Nasz gość:

Absolwent Politechniki Krakowskiej – Wydziału Architektury, na kierunku Architektura i Urbanistyka (dyplom magistra). Stopień doktora nauk technicznych w dyscyplinie architektura i urbanistyka, w specjalności architektura krajobrazu, uzyskał na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej. W 2020 roku, w postępowaniu prowadzonym na tym samym wydziale, otrzymał stopień doktora habilitowanego.

Prowadzi badania naukowe dotyczące zastosowania technik cyfrowych w architekturze, urbanistyce, architekturze krajobrazu oraz w ochronie i konserwacji zabytków.

Prof. Paweł Ozimek z Politechniki Krakowskiej, specjalista zajmujący się cyfrową analizą krajobrazu i wpływu inwestycji na przestrzeń. Fot. mat. pras. PK

Prof. Paweł Ozimek z Politechniki Krakowskiej, współtwórca narzędzia do cyfrowej analizy krajobrazu, które pozwala oceniać wpływ nowych inwestycji na widoki i przestrzeń miasta. Fot. mat. pras. PK

Autor:

Jacek Bańka

Komentarze (0)

Brak komentarzy

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Czy nowy budynek zasłoni Wawel? Naukowcy potrafią to policzyć

Cyfrowy model krajobrazu

Co widać w krajobrazie

Analizy w Krakowie i Małopolsce

Do czego przyda się to narzędzie

Nasz gość:

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Najnowsze

1. liga piłkarska - mecz Wieczystej z Polonią Bytom przełożony

Jak rozmawiać z nastolatkiem, który nie chce rozmawiać?

Miejsca związane ze społecznością żydowską w Trzebini zostaną upamiętnione tabliczkami

Cukrzyca to nie tożsamość. Jak dobrze z nią żyć?

Zegar, który nie ma już czasu. Z Krakowa może zniknąć wyjątkowy czasomierz

Chaos przy wypłatach dotacji dla szkół i przedszkoli. Jest decyzja władz Krakowa

Magda Steczkowska świętuje jubileusz w Krakowie. „To nie tylko podsumowanie, ale nowe otwarcie”

Nie będzie zmian, które miały usprawnić ruch w centrum Tarnowa. Miasto nie chce stracić 24,5 mln dotacji

Gdzie się podziali działacze żużlowej Unii Tarnów? Klucze odesłali pocztą

Jedna osoba poszkodowana w wypadku na DK 75. Auto wypadło z drogi i dachowało

Zaginął 87-letni Witold Klęp z Krakowa. ZDJĘCIE, RYSOPIS

150 lat historii pod znakiem zapytania. Spór o szkołę w Rzepiskach

Jeszcze więcej kosmosu w Krakowie. Największa polska firma sektora kosmicznego otwiera biuro na Ruczaju