- A
- A
- A
Nowohuckie schrony mogą stać się nową atrakcją turystyczną
Schrony pod budynkami w Nowej Hucie, zbudowane w czasie zimnej wojny, mogą stać się nową atrakcją turystyczną. Trwają prace nad przygotowaniem kilku z nich do regularnego zwiedzania.Żeby powstała nowa trasa turystyczna, potrzeba ok. 3 mln zł. Jeśli miasto zdecyduje się sfinansować inwestycję, w przyszłym roku powstanie szczegółowy projekt trasy, a w 2018 może on zostać zrealizowany. Obecnie dostępny jest schron pod nowohuckim Muzeum PRL-u, w którym można oglądać wystawę "Atomowa groza. Schrony w Nowej Hucie". Organizowane są też wycieczki do schronów pod budynkami "S" i "Z" dawnego centrum administracyjnego kombinatu metalurgicznego.
"Nowohuckie schrony – od wielkich przemysłowych po malutkie pod blokami - to ukryty skarb. O tych obiektach, chodzący po Nowej Hucie ludzie niewiele wiedzą, a stanowią one bardzo barwną opowieść o Nowej Hucie prezentowaną w zupełnie inny sposób. Historia zimnej wojny jest istotnym elementem opowieści o świecie w XX wieku" – mówił PAP pomysłodawca stworzenia trasy krakowski radny Tomasz Urynowicz.
Przygotowania do uruchomienia trasy trwają od dwóch lat. Przeprowadzono już inwentaryzację schronów i na zlecenie Muzeum PRL-u przygotowana została koncepcja przyszłej trasy turystycznej. "To pomysł na uatrakcyjnienie oferty turystycznej nie tylko Nowej Huty, ale całego Krakowa" - podkreśla Urynowicz.
Schronów jest ok. 260. Budowano je w latach 50. pod blokami mieszkalnymi i budynkami użyteczności publicznej. Miały być używane w razie nalotów lotniczych. Schrony pod blokami nie są zbyt atrakcyjne, na co dzień funkcjonowały jako piwnice. W razie ogłoszenia stanu zagrożenia mieszkańcy w ciągu trzech dni mieli je opróżnić i przygotować do użytku.
Największe, zachowane w niezmienionej formie, dwa schrony znajdują się pod budynkami administracyjnymi dawnej Huty im. Lenina, potem Huty im. Sendzimira, a obecnie Arcelor Mittal.
"Pod budynkiem +S+ znajduje się stanowisko dowodzenia kombinatem na wypadek kryzysu, z niemal kompletnym, oryginalnym wyposażeniem z końca lat 50. To chyba jedyne takie miejsce w Polsce, właściwe gotowe do zwiedzania. Należałoby je jedynie właściwie zabezpieczyć" – powiedział PAP Tomasz Mierzwa z Małopolskiego Stowarzyszenia Miłośników Historii Rawelin, współautor koncepcji trasy turystycznej.
Największe wrażenie na osobach wchodzących do tego schronu robi sala dowodzenia wypełniona pulpitami z telefonami. "Z tego miejsca można było zarządzać całym kombinatem hutniczym" - mówił Mierzwa. W przypadku zagrożenia miały tam przebywać osoby odpowiedzialne za prowadzenie akcji ratunkowej i nadzorujące procesy technologiczne w hucie. W dawnym schronie poza salą dowodzenia można zobaczyć także kancelarię, centralę telefoniczną, punkt przyjmowania meldunków, salę szkoleniową Obrony Cywilnej, pokój dla gońców i pokój wypoczynkowy.
Schron pod drugim budynkiem składa się z pomieszczeń, w których mieli się chronić pracownicy kombinatu. Są tam także toalety i filtrowentylatornie, czyli pomieszczenia z aparaturą dostarczającą i oczyszczającą powietrze z zewnątrz.
Schrony, które budowano w celach ochrony przeciwlotniczej, nigdy nie zostały wykorzystane zgodnie z ich przeznaczeniem, ale pomieszczenia pod Centrum Administracyjnym były regularnie serwisowane aż do lat 80. XX wieku. W tym roku na zamówienie Muzeum PRL-u (w organizacji) opracowano dwie koncepcje przyszłej trasy turystycznej "Schrony w Nowej Hucie". Jedna zakłada udostępnianie tylko schronów pod centrum administracyjnym, druga - pokazywanie zwiedzającym także czterech innych: trzech na os. Szkolnym (pod Wojewódzką Biblioteką Pedagogiczną, ośrodkiem zdrowia, Technikum Mechanicznym) oraz jednego na os. Krakowiaków (pod ośrodkiem zdrowia).
Ponieważ chodzi o ożywienie ruchu turystycznego w całej dzielnicy, wybrano drugie rozwiązanie i to do niego przygotowano studium wykonalności. Teraz decyzja w sprawie ewentualnej realizacji projektu należy do radnych i władz miasta.
Wokół nowohuckich schronów narosło wiele legend np. że wszystkie były ze sobą połączone i że można było przedostać się nimi z Nowej Huty aż do Ronda Czyżyńskiego.
"To nieprawda. Podobnie jak nieprawdziwa jest informacja, że miały być to schrony przeciwatomowe. Żaden z nich nie byłby w stanie uchronić ludzi przed skutkami ataku jądrowego” – podkreślił Mierzwa.
Pomysłodawcy trasy są przekonani, że schrony sprzed 60 lat mogą zainteresować nie tylko turystów z Polski, ale także obcokrajowców, którzy chętnie odwiedzają Nową Hutę, by obejrzeć socrealistyczną architekturę, i pozostałości Zimnej Wojny mogą być dla nich dodatkową atrakcją.
PAP/kw
Komentarze (0)
Najnowsze
-
09:52
Ponad 1,6 tony przeterminowanej żywności w magazynie pod Krakowem. Część miała trafić do klientów
-
09:32
Bohaterowie filmów Wajdy ożyli w Krakowie. Miejski performens Teatru KTO. ZDJĘCIA
-
09:15
W tym roku krokusów w Tatrach nie będzie? Zasypał je śnieg
-
08:52
Nie śmiej się z „foliarza”. Jutro możesz nim być ty
-
08:15
Paweł Śliz (Polska 2050) o projekcie CPN: "To była jedyna możliwa decyzja na tę chwilę"
-
08:03
Słowacja: podwójne ceny i ograniczenia w tankowaniu zostają
-
07:50
Do Krakowa wracają linie rekreacyjne, ale - z powodu pogody - jeszcze nie w ten weekend
-
07:32
PŚ w skokach: w piątek pierwszy z pożegnalnych konkursów Stocha
-
07:13
Tramwaje wracają do Mistrzejowic. Znikną zastępcze linie autobusowe
-
06:51
Nagły powrót zimy. W Tatrach i na Babiej Górze wzrosło zagrożenie lawinowe, na drogach biało
-
06:27
Deszcz, deszcz ze śniegiem, śnieg... Chłodny piątek z opadami w Małopolsce
-
06:02
Będzie taniej? Rząd zapowiada, że ceny paliw spadną o 1,2 zł
-
22:43
Wróciliśmy z dalekiej podróży. Polska wygrywa z Albanią 2:1!
-
21:02
Strefa czystego transportu w Krakowie. Prof. Janusz Majcherek: "Spór wojewody z prezydentem ma tło polityczne"
-
20:22
Znamy skład Polski na baraż z Albanią. Były zawodnik Cracovii, Filip Rózga, w wyjściowej jedenastce
-
19:43
Zderzenie trzech samochodów w Kukowie, jedna osoba ranna
-
18:25
Podejrzenie gruźlicy w Krakowie: „To wciąż najbardziej śmiertelna choroba zakaźna”
-
17:47
Los Hotelu Forum w rękach resortu. Jest petycja do ministry kultury
-
23:00
Michał Kamiński
Skontaktuj się z Radiem Kraków - czekamy na opinie naszych Słuchaczy
Pod każdym materiałem na naszej stronie dostępny jest przycisk, dzięki któremu możecie Państwo wysyłać maile z opiniami. Wszystkie będą skrupulatnie czytane i nie pozostaną bez reakcji.
Opinie można wysyłać też bezpośrednio na adres [email protected]
Zapraszamy również do kontaktu z nami poprzez SMS - 4080, telefonicznie (12 200 33 33 – antena,12 630 60 00 – recepcja), a także na nasz profil na Facebooku oraz Twitterze