Najpiękniejsze dzieła sztuki o tematyce świątecznej w MNK – czyli dlaczego warto nas odwiedzić
Jedna z najstarszych ikon w polskich zbiorach, „Wigilia na Syberii” Jacka Malczewskiego, sceny z życia Najświętszej Panny Marii przedstawione na witrażu zaprojektowanym przez Stanisława Wyspiańskiego i Józefa Mehoffera do kościoła Mariackiego czy XVIII-wieczna szopka jasełkowa – w Muzeum Narodowym w Krakowie znajdziemy wiele dzieł sztuki, które watro obejrzeć właśnie w nadchodzącym czasie. Najciekawsze z nich są prezentowane w Gmachu Głównym, Sukiennicach oraz Pałacu Biskupa Erazma Ciołka. Wszystkie te oddziały MNK można zwiedzać w drugi dzień świąt Bożego Narodzenia w godzinach 10.00 – 16.00.
W Gmachu Głównym MNK oprócz galerii stałych i „Damy z gronostajem” Leonarda da Vinci warto odwiedzić dwie ważne wystawy czasowe: #dziedzictwo oraz „Wyspiański”. Spośród ponad 600 zabytków i dzieł sztuki zgromadzonych na pierwszej z nich trzeba koniecznie zwrócić uwagę na XVIII-wieczną szopkę, tzw. jasełka tynieckie, pochodzące z klasztoru ss. Karmelitanek na Wesołej. W przeszklonej gablotce przedstawiono scenę Hołdu Trzech Króli, wzbogaconą o postać szlachcica z karabelą i buławą. - Kilkusetletnia tradycja wykonywania figurek woskowych, kultywowana przez siostry karmelitanki z krakowskiego klasztoru na Wesołej, poparta zauważalnym podobieństwem zachowanych przykładów do naszych jasełek, pozwala przypuszczać, że i one zostały wykonane w tym klasztorze – mówi kustosz Monika Paś. - Dalekim echem tradycji jasełkowych figurek jest trwający od przeł. XIX i XX w. obyczaj sporządzania tzw. szopek krakowskich, szczególnie rozsławionych przez kabaret Zielony Balonik, jak i żywy do dziś konkurs szopek, odbywający się na krakowskim Rynku Głównym.
Przestrzenią położona dwa piętra nad główna salą #dziedzictwa od kilku tygodni włada Stanisław Wyspiański. Także na wystawie jego twórczości nie brakuje motywów bożonarodzeniowych. Najwięcej jest ich w projekcie witraża do zachodniego okna fasady kościoła Mariackiego, który wykonali wspólnie Stanisław Wyspiański i Józef Mehoffer na zlecenie Tadeusza Stryjeńskiego. Kompozycja obrazuje sceny z życia Najświętszej Panny Marii, w tym „Boże Narodzenie” i „Pokłon Trzech Króli”. Gotowy witraż został zamontowany w kościele Mariackim w grudniu 1891 roku.
- W Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach przykuwa wzrok nastrojowy olej Jacka Malczewskiego „Wigilia na Syberii”. Nastrojowy nie znaczy tu jednak: uroczy. - Artysta stworzył przejmujące studium ludzkiej rozpaczy, samotności i cierpienia, przywołując najważniejsze i najbardziej rodzinne polskie święto. Wigilijne realia ograniczone są prawie do minimum: widoczne na pierwszym planie źdźbła siana wystające spod białego obrusu, tak kontrastującego swoją elegancją z otoczeniem oraz okruchy opłatka wysypywane ze złożonego listu na dłoń przez stojącego w głębi mężczyznę. Przy tym wyjątkowym stole, przy dymiącym samowarze, ale i przy pustych talerzach i pajdzie ciemnego chleba zasiadła grupa ośmiu milczących mężczyzn. Malczewski obdarzył ich ciekawymi fizjonomiami, tworząc wspaniałą galerię typów, zachowań i odczuć ludzkich; jest tu brodaty starzec zatopiony we własnych myślach czy niemej modlitwie, wspierający dłonie na stole w geście zwątpienia i beznadziei, jego sąsiad zapatrzony niewidzącym, szklanym wzrokiem w światło stojącej przed nim świecy i siedzący po przeciwnej stronie chłopak wspierający głowę o talerz, kryjący za nim prawdopodobnie zapłakaną twarz – opowiada o niezwykłym obrazie kustosz Urszula Kozakowska-Zaucha. „Wigilia na Syberii” stała się inspiracją dla Jacka Kaczmarskiego do napisania w roku 1980 wiersza o tym samym tytule.
Z Sukiennic niedaleko na Kanoniczą, do Pałacu Biskupa Erazma Ciołka. Ten oddział Muzeum Narodowego w Krakowie pełen jest średniowiecznych, renesansowych i barokowych skarbów, ze słynną Madonną z Krużlowej na czele. Dziś chcemy zwrócić uwagę na jedną z jego galerii - Sztuka Cerkiewna Dawnej Rzeczpospolitej. W drugiej Sali wiszą tam obok siebie ikony Narodzenia Chrystusa. O jednej z nich, łączonej z warsztatem Malarza ikon świątecznych z Polany k. Chyrowa, czynnym ok. poł. XVI w., Feliks Kopera, dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie w latach 1901-1950, przed pisał II wojną światową następująco: „Zielone tło ziemi i skały zajęły miejsce niemal całego obrazu z wyjątkiem górnej części wyzłacanej, od której odcinają się postacie aniołów. Na tem zielonem tle, wyobrażającem murawę, urozmaiconą tu i ówdzie kwiatami odbija się silnie kolor czerwony siennika, na którym leży w purpurowym płaszczu N. P. Marja. Także szaty aniołów obok zielonych są i czerwone, toż samo ubranie magów, ubiory zaś pasterzy i służącej są niebieskie, przyczem znów wprowadza artysta kolor żółty. Barwy te zasadnicze są głębokie i do dziś dnia zachowały swój wydatny efekt”.
W wigilię oraz pierwszy dzień świąt Bożego Narodzenia (24 i 25 grudnia) oddziały Muzeum Narodowego w Krakowie będą zamknięte. W drugim dniu Bożego Narodzenia (26 grudnia) zapraszamy do Gmachu Głównego, Sukiennic oraz Pałacu Biskupa Erazma Ciołka w godzinach 10.00 – 16.00. W sobotę 6 stycznia 2018 (w święto Trzech Króli) Muzeum Narodowe w Krakowie będzie otwarte w godzinach 10.00-16.00.
mat. prasoweMNK/jn