Niedziela, 22 lis 1 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

KL Plaszow. Jak dziś buduje się pamięć o obozie?

– „Każde świadectwo to symboliczna cegiełka do gmachu pamięci” – mówi w Radiu Kraków prof. Łukasz Tomasz Sroka. Budowa Muzeum KL Plaszow wchodzi w decydującą fazę, a równolegle trwa dokumentowanie relacji byłych więźniów.

KL Plaszow. Jak dziś buduje się pamięć o obozie?
Wizualizacja Muzeum KL Plaszow. Planowane otwarcie - w 2027 roku

Posłuchaj podcastu

Muzeum KL Plaszow w decydującej fazie

Budowa Muzeum KL Plaszow wchodzi w etap prac infrastrukturalnych – powstaje memoriał, trwają działania w Szarym Domu. Równolegle prowadzona jest intensywna praca nad dokumentowaniem relacji byłych więźniów.

Prof. Łukasz Tomasz Sroka przypomina, że przez obóz przeszło ponad 35 tysięcy osób – Żydów, Polaków i przedstawicieli innych narodowości, a kilka tysięcy zostało tam zamordowanych. Jak podkreśla, o godne upamiętnienie miejsca od lat zabiegali ocaleni i ich potomkowie rozsiani po świecie.

– „Każde ich świadectwo to symboliczna cegiełka do gmachu pamięci, który budujemy” – mówi historyk.

Zwraca uwagę, że czas działa nieubłaganie, dlatego tak ważne było dotarcie do jak największej liczby świadków historii. Relacje zbierane są w Polsce, Izraelu, Stanach Zjednoczonych i innych krajach. Oprócz emocji zawierają konkretne informacje, które będą służyć kolejnym pokoleniom.

Jak zaznacza rozmówca Radia Kraków, w tych opowieściach obok dramatycznych doświadczeń obecna jest nostalgia i przywiązanie do miasta.

– „Na pierwszym miejscu wciąż jest miłość do Krakowa, dopiero potem żal wobec tego, co się wydarzyło” – podkreśla.

Przywołuje rozmowę z córką Marcela Goldmana, która wspominała, że jej ojciec każde odwiedzane na świecie miejsce porównywał z Krakowem – i żadne nie dorównywało temu miastu.

Ziemia jałowa, posępna i pełna chaosu … KL Plaszow w świadectwach więźniów

Jolanta Drużyńska

Kraków pamiętany i dziedziczony

Prof. Sroka opowiada także o osobistym doświadczeniu sprzed lat, kiedy oprowadzał znajomych po niezagospodarowanym jeszcze terenie dawnego obozu. Wówczas do rozmowy włączył się mężczyzna z amerykańskim akcentem – potomek osób, które przeżyły wojnę i wyemigrowały do Stanów Zjednoczonych.

Był poruszony stanem miejsca i brakiem wyraźnego upamiętnienia. Dziś – jak mówi historyk – z satysfakcją mógłby mu pokazać ścieżki edukacyjne, tablice informacyjne i zabezpieczone punkty pamięci.

To doświadczenie pokazuje, jak silne są więzi łączące potomków więźniów z Krakowem. Pytany, czy można mówić o „małym Krakowie” rozsianym po świecie, odpowiada, że to określenie może być nawet zbyt wąskie.

W Izraelu spotykał ludzi, którzy – jak mówi – „szczerze zazdrościli”, że może żyć w Krakowie na co dzień. Wielu z nich pozostaje z tym miastem emocjonalnie związanych mimo upływu dekad.

Nowe technologie a świadectwa

Muzeum staje dziś również wobec wyzwań związanych z przyszłością pamięci. Coraz mniej jest wśród nas bezpośrednich świadków wydarzeń.

Prof. Sroka przyznaje, że prowadzone są rozmowy dotyczące możliwości wykorzystania sztucznej inteligencji, hologramów i nowoczesnych narzędzi cyfrowych do opracowywania i udostępniania relacji.

Pojawia się jednak pytanie o granice takich działań. Jak zachować najwyższe standardy etyczne? Jak nie naruszyć czci należnej ofiarom? Jak wykorzystać technologię w sposób odpowiedzialny?

Zasługuje na ciągłą pamięć… - Kl Plaszow to historia Krakowa

Jolanta Drużyńska

Historyk zaznacza, że dyskusje toczą się nie tylko w gronie badaczy, ale również z udziałem rodzin byłych więźniów oraz etyków. Nowoczesne rozwiązania mogą pomóc w przekazywaniu pamięci kolejnym pokoleniom, ale wymagają szczególnej rozwagi.

– Trzeba będzie to robić – mówi – pytanie tylko, jak robić to mądrze.

Najpopularniejsze

  • Rodzina zamachowca odebrała jego ciało

    Julia Kawa

  • News Radia Kraków

    News Radia KrakówŚlady zamachu w Krakowie mają pozostać? Konserwator zabytków zabrał głos

    Ola Sobczak

  • Jak czują się policjanci ranni podczas zamachu w Krakowie? Są nowe informacje o ich zdrowiu

    Piotr Łęgowski

  • Śmiertelny wypadek w Gdowie. Jedna z ulic była zablokowana

    Marcin Śliwa

  • Nagranie dziecka unikającego kul zamachowca. Prokuratura: wszystko wskazuje na to, że jest prawdziwe

    Jan Pająk

  • Śmierć rowerzysty w Krakowie. Biegły zbada, czy rower elektryczny był zgodny z przepisami

    Ola Sobczak

Najnowsze

  • Tylko jeden Polak w drugiej serii. Kacper Tomasiak najlepszy z naszych w Lillehammer

  • Prokuratura: w Nowym Lipowcu, Rudniku i Mołodyczu znaleziono szczątki rosyjskich pocisków Ch-101

  • Kierowcy w Olkuszu pojadą inaczej. Zmiany na DK94 nawet przez dwa tygodnie

  • Przez 608 lat była miastem, potem straciła prawa miejskie. Teraz chce je odzyskać

  • Lipnica Murowana chce znów być miastem

  • Koniec koncesji na A4 Katowice–Kraków. Stalexport planuje zwolnić niemal całą załogę