Pieśni, w które warto się wsłuchać jeszcze staranniej.
Hasło tegorocznej edycji Etnokrakowa/Rozstajów nie jest przypadkowe. Jak podkreśla Jan Słowiński, słowo „rymy” zwraca uwagę na coś, co stanowi ważny element muzyki tradycyjnej, a mianowicie artyzm słowa i jego przekaz.
W ramach festiwalu zawsze mamy mnóstwo pięknych pieśni ludowych i tradycyjnych z różnych stron świata. Chciałem zwrócić uwagę na to, że zawierają one poezję wybitną i lotną. Warto wsłuchiwać się nie tylko w melodie, nie tylko tańczyć do tej muzyki, ale także dostrzec urodę tekstów i opowieści, które ze sobą niosą
– mówi pomysłodawca imprezy.
Tegoroczne wydarzenia Festiwalu szczególnie pokazują muzykę jako nośnik historii, pamięci i języka. Jednym z nich będzie premierowy projekt Sofii Lebedewej, ukraińskiej poetki i performerki mieszkającej w Polsce, znanej między innymi z internetowego projektu „ax.polski”. Artystka wystąpi wspólnie z Grzechem Piotrowskim i jego triem, tworząc muzyczno-literacką opowieść o języku, znaczeniach i ukrytych w słowach. Mieszkająca od kilku lat we Wrocławiu Lebedeva poznaje język polski jako obcy, co daje jej możliwość licznych, często zabawnych obserwacji zjawisk językowych, na które przeciętny użytkownik polskiej mowy nie zwraca uwagi.
Od słowiańskich mitów po starożytne Ugarit
Drugim ważnym tropem tegorocznego festiwalu są mity. Obecne w pieśniach ludowych, przekazywane przez pokolenia, ale też zapisane tysiące lat temu. W programie znalazł się między innymi projekt Wassima Ibrahima „Ugarit. Pieśni z glinianych tablic”. Inspiracją dla koncertu stały się odkryte na terenach dzisiejszej Syrii starożytne zapisy, uznawane za jedne z najstarszych świadectw kultury w historii ludzkości. To propozycja dla tych, którzy lubią szukać w muzyce śladów dawnych cywilizacji i opowieści starszych niż współczesne państwa czy granice.
Efektem wyprawy, tym razem na Bałkany, będzie spotkanie poświęcone projektowi Balkan Polyphony. Jego twórcy, Kacper Siejkowski i Zosia Zaborowska z zespołu Łada, wraz z filmowcem Maciejem Sarną pokażą film, będący efektem dokumentowania lokalnych tradycji śpiewaczych i spotkań z pieśniarzami i pieśniarkami oraz muzykami z Serbii i Chorwacji, którzy wciąż przechowują pamięć o dawnych technikach wokalnych i instrumentach.
Kraków jako muzyczne skrzyżowanie dróg
Festiwal EtnoKraków/Rozstaje od początku był miejscem spotkania kultur. W tym roku do Krakowa przyjadą artyści z Europy, Afryki i Bliskiego Wschodu. Będą romskie melodie z Węgier, bałkańska polifonia, pieśni Orientu, tradycje Afryki Zachodniej i muzyka zakorzeniona w polskiej kulturze ludowej.
Na scenie plenerowej na Wesołej wystąpi między innymi legendarny węgierski zespół Kalyi Jag, jeden z pionierów współczesnej muzyki romskiej. Publiczność usłyszy także artystów z Senegalu czyli Guiss Guiss Bou Bess, którzy połączą tradycyjne afrykańskie rytmy z elektroniką i klubową energią. Z kolei w bardziej kameralnej Strefie Nowej pojawi się zespół Burkina Azza z Burkina Faso i zabrzmią kompozycje wykonywane na korze, instrumencie od wieków obecnym w kulturach Afryki Zachodniej.
Kilka koncertów odbędzie się w studiu S-5 Radia Kraków. To tutaj polsko-palestyńskie N.A.P. Trio będzie czarować brzmieniami oudu, klarnetu i kontrabasu. To tutaj estoński duet Puuluup zaprezentuje swój jedyny w swoim rodzaju występ, podczas którego dźwięki tradycyjnej talharpy sprzęgają się z humorem i niemal rockową ekspresją.
Nie zabraknie również mocnych, polskich akcentów. W programie znalazła się między innymi Nierodzinna Kapela Ostrowskich, Samo Południe, Kapela Odloty czy Muzykanci, którzy od lat udowadniają, że tradycja nie jest muzealnym eksponatem, ale żywym językiem współczesnych artystów.
Festiwal, który zaczyna się od wspólnego grania
Choć na EtnoKraków/Rozstaje przyjeżdżają uznani artyści z całego świata, równie ważni pozostają uczestnicy, którzy chcą po prostu śpiewać, grać i spotykać się z innymi pasjonatami muzyki. Już od kilku tygodni trwają próby Orkiestry na Rozstajach prowadzonej przez Marię Stępień. Muzycy-amatorzy i doświadczeni instrumentaliści wspólnie przygotowują repertuar, który zaprezentują podczas Festiwalu.
Równolegle odbywają się warsztaty śpiewu Joanny Słowińskiej oraz cykl „Pieśni świata na Rozstajach”, poświęcony tradycjom wokalnym z różnych regionów Europy i Bliskiego Wschodu. To właśnie ten społeczny wymiar od lat wyróżnia festiwal na tle innych wydarzeń muzycznych. Publiczność nie jest tu wyłącznie odbiorcą. Może stać się częścią chóru, orkiestry, nocnego śpiewania czy tańca.
Prostą drogą na Rozstaje
Po niemal trzech dekadach EtnoKraków/Rozstaje nie tylko nie zwalniają tempa, ale wciąż się rozwijają. Tegoroczna edycja przynosi nowe lokalizacje koncertowe, w tym zabytkowy dworzec kolejowy oraz przestrzeń Immersive na Wesołej. Wydarzenie od lat przyciąga zarówno wiernych bywalców, jak i artystów, którzy chcą dopisać Kraków do swojej koncertowej mapy. W czerwcu znów spotkają się tu pieśni, języki, rytmy i historie z różnych części globu. A wszystko po to, by przypomnieć, że muzyka wciąż pozostaje jednym z najlepszych łączników między ludźmi z odległych zakątków świata.
EtnoKraków/Rozstaje 2026 – „Rymy, rytmy i mity”
13- 28 czerwca 2026, Kraków