- A
- A
- A
"Bunt" - reportaż Ewy Szkurłat
60 lat temu mieszkańcy Nowej Huty wyszli na ulice w obronie krzyża27 kwietnia 1960 r. koparki wjechały na plac, by wykopać krzyż. Stał na placu, gdzie miał stanąć pierwszy w Nowej Hucie kościół.
- Zajechał samochód ciężarowy i na nim przyjechali robotnicy. Oni zaczęli wykopywać krzyż. Ze mną była świętej pamięci Helena Musiał. Ona wskoczyła do dołu i złapała krzyż. Jak ona złapała, to ja też - wspominają uczestniczki tamtych wydarzeń.
Protesty trwały kilka dni, doszło do starcia z milicją i użyto broni palnej. Bunt stłumiono, a krzyż został zniszczony. Władze skonfiskowały też 2 miliony złotych uzbierane przez mieszkańców na budowę obiecanego kościoła. Według wykazu milicji zatrzymano wtedy 467 osób. Cześć z nich dostało "wilczy bilet" - nigdzie nie mogli znaleźć pracy, niektórzy musieli wyprowadzić się z Nowej Huty.
Do kompromisu z władzami doprowadził potem biskup Wojtyła, zgadzając się, by świątynia powstała kilkaset metrów dalej. Budowę kościoła w Bieńczycach rozpoczęto w październiku 1967 roku, a w maju 1977 roku kardynał Karol Wojtyła dokonał jego konsekracji.
W listopadzie 2007 roku na miejscu walki o krzyż stanął Pomnik Krzyża Nowohuckiego. Odlany z brązu monument ma prawie 5 metrów wysokości i waży ok. 600 kg. Zaprojektował go krakowski artysta rzeźbiarz prof. Stefan Dousa. Krzyż-pomnik zastąpił trzy poprzednie krzyże, stojące w tym miejscu: pierwszy, drewniany, ulegał niszczeniu; drugi był metalowy, trzeci znów drewniany.
W reportażu udział wzięli: Zofia Gaworek, Helena Kędzierska, Halina Słabczyńska, Janina Drąg, Czesław Rówieński, Aleksander Bielat i
Adam Macedoński.
Dokument "Bunt" reprezentował polską radiofonię na Międzynarodowym Festiwalu Prix Europa w Berlinie w 2000 roku.
Krakowski filmowiec Bogumił Godfrejów przygotowuje film o buncie w Nowej Hucie.
Cz.Boruta,skazany na 8 mcy więzienia,w 1960 miał 19 lat,mieszkał w hotelu robotniczym.Widział milicjanta, który postrzelił przez witrynę sklepu cukierniczego jednego z obrońców krzyża.B.Godfrejów we współpracy z @ipn_krakow kręci film o obronie #krzyż.a w #NowaHuta @RadioKrakow pic.twitter.com/uZFc1Be3Sx
— ewa szkurlat (@EwaSzkurlat) April 22, 2020
Rozmawiał z nim na ten temat Paweł Sołtysik
Komentarze (0)
Najnowsze
-
12:12
Utrudnienia tramwajowe w Krakowie zakończone. Złamany pantograf blokował ruch
-
11:54
Jubileusz 40-lecia Biura Wystaw Artystycznych „U Jaksy” w Miechowie.
-
10:36
„Requiem dla snu” w Starym Teatrze. Groteska zamiast emocji?
-
10:23
Ustawa "lex szarlatan". Dr Stopyra: "Rodzice wierzą w cudowne uzdrowienie, dzieci płacą za to zdrowiem"
-
10:22
Przebudują przepust, by odprowadzić wodę po kopalni. Droga została zamknięta
-
10:11
Jak psychodeliki wpływają na emocje?
-
09:55
Poszukiwany przez Interpol Macedończyk zatrzymany w Krakowie
-
09:31
Jak turyści wpływają na przyrodę? Studenci zbadali glebę przy tatrzańskich szlakach
-
09:29
Droga do Morskiego Oka w remoncie. Turyści muszą liczyć się z utrudnieniami
-
09:16
Radny i urzędnik jednocześnie? Kraków mówi „nie”
-
08:52
Cyfrowy Lepper przemówił. Granice politycznego absurdu właśnie pękły
-
08:15
Bartosz Bocheńczak (Konfederacja): "Kaczyński nie rozumie obecnych czasów"
-
08:01
W Tarnowie zamkną popularny skrót. Przez tydzień piesi będą przechodzić przez... dom kultury
-
07:46
Polregio wyremontuje bocznice w Suchej Beskidzkiej i Krakowie
-
07:33
Wreszcie ruszyły prace na Lwowskiej w Tarnowie. Opóźnienie kosztuje miasto miliony
-
07:21
Łanie i niedźwiedzie coraz bliżej ludzi. Pod Tatrami planują ośrodek dla dzikich zwierząt
-
07:06
W czwartek na maturze egzamin z informatyki i egzaminy z ukraińskiego
-
07:00
Więcej pieniędzy na politykę społeczną i wymóg niekaralności. Kraków szykuje reformę rad dzielnic
-
06:42
Naukowcy z UJ opracowali narzędzie, które pomoże badać jedne z najważniejszych białek w biologii