Niedziela, 22 lis -1 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Prof. Magda Heydel: "Tęsknimy za czasami, kiedy prostym wrogiem wolności słowa była cenzura"

Wolność słowa - wartość krucha i trudna w ochronie. O tym, że nie jest ona dana raz na zawsze, przypomina prof. Magda Heydel z Uniwersytetu Jagiellońskiego, tłumaczka i sekretarz Polskiego Pen Clubu, która była gościem programu O tym się mówi w Radiu Kraków. - Wolność słowa to jest wartość ogromna, bardzo ulotna i bardzo trudna w ochronie, dlatego że z każdej strony może się okazać, że jest i zagrożona, i źle zinterpretowana - podkreślała.

Prof. Magda Heydel: "Tęsknimy za czasami, kiedy prostym wrogiem wolności słowa była cenzura"
Fragment plakatu

Posłuchaj wypowiedzi

Wojna, dezinformacja, sztuczna inteligencja

Zdaniem profesor Heydel największym zagrożeniem nie jest dziś tylko wojna, ale również jej wymiar symboliczny - manipulacja informacją, fake newsy i cyfrowa przemoc.

Przede wszystkim dziś czujemy przemoc w sferze symbolicznej, w sferze wolności obywatelskiej i w sferze dezinformacji. To jest ogromna broń

- mówiła. Zwracała także uwagę na podwójne oblicze nowych technologii:

Sztuczna inteligencja może przynieść nam wspaniałe owoce i pomoc, a z drugiej strony może być wspaniałą pomocą w rękach tych, którzy wolność chcą ograniczać.

Puste krzesło i „Książki zakazane”

Tradycją PEN Clubu jest symboliczne „puste krzesło”, stawiane podczas spotkań, aby upominać się o tych, którzy zostali uciszeni, uwięzieni lub zmuszeni do milczenia.

To jest upominanie się o ludzi, którzy są poddawani torturom, odizolowaniu, pozbawiani prawa do swojej twórczości, a często i prawa do życia

- przypomniała sekretarz Polskiego Pen Clubu.

Drugą inicjatywą jest akcja „Książki zakazane” - specjalne opaski z napisem „Literatura zakazana” i kodem QR, który odsyła do stale aktualizowanej listy tytułów cenzurowanych w różnych częściach świata.

To są zaskakujące rzeczy. Bardzo polecam przejrzenie tej listy, bo to nie tylko książki politycznie zaangażowane, ale też zwyczajna literatura realistyczna czy fantastyczna”

- mówiła Heydel.

Literatura wobec nowych wyzwań

Czy literatura może dziś odegrać podobną rolę jak po I wojnie światowej, gdy powstawały wielkie powieści antywojenne?

Na pewno nie odegra takiej samej roli jak sto lat temu. Jesteśmy w innym świecie, mamy inne wyzwania, choć u podstaw są te same zagrożenia – dla wolności człowieka, dla jego umysłu, dla jego wyobraźni

– zaznaczyła gościni programu. Podkreślała też, że choć żyjemy w epoce obrazu, słowo nadal ma siłę i odpowiedzialność. 

Przyjmujemy na siebie odpowiedzialność za słowo. To istota wolności słowa: nawet jeśli nie zgadzamy się z czyimiś poglądami, jesteśmy gotowi bronić prawa do ich głoszenia.

91. Światowy Kongres PEN w Krakowie

Od 2 do 5 września Kraków stanie się światowym centrum rozmowy o wolności słowa. W ramach 91. Światowego Kongresu PEN Clubu i stulecia Polskiego PEN Clubu odbędzie się cykl spotkań, debat i dyskusji otwartych dla publiczności.

Inauguracja nastąpi 2 września o 17.30 w Kinie Kijów, gdzie spotkają się m.in. Olga Tokarczuk i Burhan Sönmez, prezes Światowego PEN Clubu. Online dołączy także Margaret Atwood, wiceprzewodnicząca organizacji.

Kolejne wieczory wypełnią dyskusje w Międzynarodowym Centrum Kultury i w Muzeum Manggha, z udziałem m.in. Adama Michnika, Wołodymyra Jarmołenki, Taciany Niadbaj, Krystyny Sabaliauskaitė i Radży Shehadeha. Tematy debat to m.in. „PEN w czasach niepokoju” czy „Wolne słowo w wolnej Europie Wschodniej”.

Ponadto od 8 września w Pałacu Potockich na Rynku Gł

Komentarze

Najpopularniejsze

  • Rodzina zamachowca odebrała jego ciało

    Julia Kawa

  • News Radia Kraków

    News Radia KrakówŚlady zamachu w Krakowie mają pozostać? Konserwator zabytków zabrał głos

    Ola Sobczak

  • Śmiertelny wypadek w Gdowie. Jedna z ulic była zablokowana

    Marcin Śliwa

  • Jak czują się policjanci ranni podczas zamachu w Krakowie? Są nowe informacje o ich zdrowiu

    Piotr Łęgowski

  • Nagranie dziecka unikającego kul zamachowca. Prokuratura: wszystko wskazuje na to, że jest prawdziwe

    Jan Pająk

  • Śmierć rowerzysty w Krakowie. Biegły zbada, czy rower elektryczny był zgodny z przepisami

    Ola Sobczak

Najnowsze

  • Miłość w dwóch językach. Jak budować relację z osobą w spektrum autyzmu?

  • Audycja z 22.11.2026 r.

  • Pewne zwycięstwo Cracovii w Jastrzębiu. „Pasy” strzeliły pięć goli

  • Koszykarki z Bochni przegrały w Gorzowie. 32 punkty Laury Stockton nie wystarczyły

  • Tylko jeden Polak w drugiej serii. Kacper Tomasiak najlepszy z naszych w Lillehammer

  • Prokuratura: w Nowym Lipowcu, Rudniku i Mołodyczu znaleziono szczątki rosyjskich pocisków Ch-101