Polska nauka w światowej czołówce. 136 naukowców UJ na prestiżowej liście

136 naukowców Uniwersytetu Jagiellońskiego trafiło do grona najbardziej wpływowych badaczy świata. Według władz UJ żadna inna polska uczelnia nie ma tylu przedstawicieli w tegorocznym rankingu Stanford Top 2%. – Nie ukrywam zadowolenia – mówił w Radiu Kraków prof. Wojciech Macyk, prorektor UJ ds. nauki, który jednocześnie zwraca uwagę na niedoskonałości zestawienia, szczególnie w ocenie dorobku humanistów.

Budynek Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego, fot. Ewelina Kołpak

136 naukowców Uniwersytetu Jagiellońskiego w światowej elicie. Badacze związani z krakowską uczelnią znaleźli się w prestiżowym zestawieniu Stanford Top 2%, obejmującym najbardziej wpływowych naukowców świata.
UJ z najlepszym wynikiem w Polsce. Według władz uczelni żadna inna polska szkoła wyższa nie ma w tegorocznym zestawieniu więcej przedstawicieli. – Nie ukrywam zadowolenia – mówił w Radiu Kraków prof. Wojciech Macyk, prorektor UJ ds. nauki.
Polska chemia i fizyka wysoko w światowych zestawieniach. Jak wskazuje prof. Macyk, polska chemia zajmuje 14. miejsce na świecie, a fizyka – 18. Jednocześnie naukowiec podkreśla, że rankingi nie zawsze sprawiedliwie oceniają dorobek humanistów i przedstawicieli nauk społecznych.
Od oczyszczania powietrza po sztuczną fotosyntezę. Prof. Macyk, który również znalazł się na liście Stanforda, prowadzi badania nad fotokatalizą. Technologia ta jest już wykorzystywana do oczyszczania powietrza i powierzchni, a w przyszłości może pomóc w produkcji wodoru z wykorzystaniem energii światła.

Posłuchaj rozmowy

Uniwersytet Jagielloński w światowej elicie naukowej

Ranking Stanford Top 2% obejmuje naukowców, których publikacje mają szczególnie duży wpływ na rozwój światowej nauki. Przy jego tworzeniu uwzględnia się między innymi liczbę cytowań oraz dorobek publikacyjny badaczy.

W tegorocznym zestawieniu znalazło się 136 osób związanych z Uniwersytetem Jagiellońskim. Są wśród nich zarówno aktywni naukowcy, jak i zmarli profesorowie, których prace nadal stanowią punkt odniesienia dla kolejnych pokoleń badaczy.

Naukowcy UJ laureatami jednego z najważniejszych wyróżnień naukowych w Polsce

Zdaniem prof. Wojciecha Macyka, prorektora UJ ds. nauki, wynik potwierdza silną pozycję krakowskiej uczelni na arenie międzynarodowej.

Około trzech procent naukowców naszej uczelni znalazło się na tej liście. To więcej niż światowa średnia.

Profesor nie ukrywa satysfakcji także z pozycji UJ na tle innych polskich ośrodków akademickich.

Nie ukrywam zadowolenia. Nie znaleźliśmy w Polsce uczelni, która miałaby w tym roku więcej niż 136 nazwisk na tej liście.

W zestawieniu znaleźli się między innymi prof. Krzysztof Pyrć, a także nieżyjący już profesorowie Andrzej Szczeklik i Jerzy Vetulani. Obecność tych ostatnich wynika z tego, że ich dorobek nadal jest cytowany i wykorzystywany we współczesnych badaniach.

Humaniści mają trudniej. Ranking nie pokazuje wszystkiego

Choć wynik Uniwersytetu Jagiellońskiego robi wrażenie, prof. Macyk przestrzega przed bezkrytycznym traktowaniem międzynarodowych zestawień.

Jego zdaniem metodologia rankingu Stanford Top 2% nie daje jednakowych szans przedstawicielom wszystkich dyscyplin. Szczególnie niekorzystnie wypadają w nim nauki humanistyczne i społeczne.

Naukowcom zajmującym się humanistyką i naukami społecznymi trudniej znaleźć się w tym rankingu. Gdyby metodologia była doskonalsza, nasza reprezentacja mogłaby być większa.

Na miejsce w zestawieniu wpływa nie tylko liczba cytowań, lecz także sposób publikowania wyników badań. Znaczenie ma między innymi to, czy naukowiec pracuje samodzielnie, czy jest członkiem większego zespołu.

Tymczasem współczesna nauka, zwłaszcza w dziedzinach ścisłych i przyrodniczych, coraz częściej opiera się na współpracy wielu specjalistów.

Współczesna nauka, szczególnie w dziedzinach ścisłych i przyrodniczych, opiera się na pracy zespołowej. Sukces dzieli się między wielu badaczy, co znajduje odzwierciedlenie w rankingu.

Dlatego, jak podkreśla prorektor UJ, rankingi mogą być pomocne w ocenie dorobku naukowego, ale nie powinny stanowić jedynego kryterium wartościowania osiągnięć badaczy.

Polska chemia na 14. miejscu na świecie

W rozmowie w programie „O tym się mówi” prof. Macyk odniósł się również do kondycji polskiej nauki.

Przywołał analizę opisaną na łamach „Forum Akademickiego”, z której wynika, że polska chemia zajmuje 14. miejsce na świecie, a fizyka – 18. Chodzi o pozycję całych dyscyplin naukowych w Polsce, a nie pojedynczych uczelni.

Na samym Wydziale Chemii UJ kilkanaście procent naukowców znalazło się w zestawieniu Stanford Top 2%.

Profesor zwrócił też uwagę, że publikowane są dwie odrębne listy. Jedna uwzględnia dorobek całej kariery naukowej, druga wyniki za poprzedni rok. Na każdej z nich Uniwersytet Jagielloński ma po dziewięćdziesiąt kilka nazwisk.

Zdaniem prorektora to dobry sygnał, ponieważ zestawienie roczne pokazuje aktualny potencjał uczelni.

Im więcej mamy nazwisk na liście obejmującej ostatni rok, tym większa szansa, że w przyszłości znajdą się one również w zestawieniu oceniającym całą karierę.

Czy obecność w prestiżowym rankingu oznacza dodatkowe pieniądze na badania? Niekoniecznie. Prof. Macyk przyznał, że jest ona przede wszystkim źródłem satysfakcji i potwierdzeniem rozpoznawalności naukowca. Może też stanowić atut podczas ubiegania się o pracę.

Od oczyszczania powietrza po sztuczną fotosyntezę

Sam prof. Wojciech Macyk również znalazł się na liście Stanford Top 2%. Naukowiec z Wydziału Chemii UJ zajmuje się fotokatalizą, czyli procesami chemicznymi wykorzystującymi energię światła i działanie katalizatorów.

Badania te mają już praktyczne zastosowania, między innymi w technologiach oczyszczania powietrza, powierzchni oraz dodatkowego uzdatniania wody.

Fotokataliza jest już wykorzystywana do oczyszczania powietrza i powierzchni, a w mniejszym stopniu także do uzdatniania wody.

Znacznie ambitniejszym kierunkiem jest wykorzystanie światła do produkcji nośników energii, na przykład wodoru, albo przekształcania dwutlenku węgla w związki organiczne.

To próba naśladowania procesów zachodzących w przyrodzie, określana mianem sztucznej fotosyntezy. Choć perspektywy są obiecujące, naukowcy wciąż mierzą się z problemem niewielkiej wydajności takich rozwiązań.

Te procesy są nadal mało wydajne. Natura wciąż uczy nas pokory – naturalna fotosynteza jest skuteczniejsza od naszych rozwiązań.

Badania nad sztuczną fotosyntezą mogą w przyszłości pomóc w opracowaniu nowych metod pozyskiwania i magazynowania energii. Na razie jednak wiele z tych rozwiązań pozostaje na etapie badań.

Sukces naukowców, ale nie tylko liczby mają znaczenie

Obecność 136 naukowców Uniwersytetu Jagiellońskiego w zestawieniu Stanford Top 2% potwierdza międzynarodową rozpoznawalność badań prowadzonych na krakowskiej uczelni. Prof. Macyk podkreśla jednak, że osiągnięć naukowych nie można sprowadzać wyłącznie do liczby publikacji i cytowań.

Co naprawdę „widzi” chatbot? Naukowcy z UJ badają decyzje sztucznej inteligencji

Ważne są również odkrycia, które stają się podstawą kolejnych badań, rozwój nowych technologii i praktyczne wykorzystanie wiedzy.

Cieszę się, że widać naszą pracę i osiągnięcia koleżanek i kolegów, nie tylko z chemii.

Jak wynika z rozmowy, prestiżowe zestawienie jest dla uczelni powodem do satysfakcji, ale także okazją do refleksji nad tym, jak mierzyć rzeczywisty wpływ nauki na rozwój wiedzy i codzienne życie.

Pełna lista nazwisk naukowców UJ, którzy znaleźli się w zestawieniu Stanford Top 2% jest TUTAJ

Autor:

Jacek Bańka

Komentarze (1)

hmm

2026-10-13

Gratki UJ!

Kultura

Sport

Muzyka

Audycje

Podcasty

Kontakt

Ramówka

Studia nagraniowe

Polska nauka w światowej czołówce. 136 naukowców UJ na prestiżowej liście

Uniwersytet Jagielloński w światowej elicie naukowej

Humaniści mają trudniej. Ranking nie pokazuje wszystkiego

Polska chemia na 14. miejscu na świecie

Od oczyszczania powietrza po sztuczną fotosyntezę

Sukces naukowców, ale nie tylko liczby mają znaczenie

Komentarze (1)

Dodaj komentarz

Najnowsze

Kraków wybrał Łukasza Gibałę. Co oznacza dotkliwa porażka Moniki Piątkowskiej?

Zegarki Zeppelin dla niej i dla niego – jak wybrać elegancki zestaw dla pary?